เมื่อวันอาทิตย์ที่ 20 มิถุนายน 2553 ที่ผ่านมา ผมและน้องๆ ที่รับผิดชอบงานประกันคุณภาพการศึกษาของมหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์ เดินทางไปเข้าร่วมประชุมคณะทำงานประกันคุณภาพการศึกษา ทอมก. ครั้งที่ 3/2553 ณ ห้องประชุม 1 อาคาร 7 มหาวิทยาลัยทักษิณ จังหวัดสงขลา รวมผู้เข้าประชุมประมาณ 30 กว่าคน การประชุมครั้งนี้มีมหาวิทยาลัยทักษิณเป็นเจ้าภาพ และเปิดบ้านต้อนรับมหาวิทยาลัยในกำกับต่างสถาบันอย่างอบอุ่น
เราออกเดินทางจากนครศรีธรรมราช ตั้งแต่ตี 5 กว่าๆ โดยรถของมหาวิทยาลัย รวมเวลาในการเดินทางไปถึงจังหวัดสงขลา ร่วม 3 ชั่วโมง
วัตถุประสงค์ของการประชุมครั้งนี้นอกจากจะเพื่อแลกเปลี่ยนประสบการณ์เกี่ยวกับการดำเนินงานประกันคุณภาพการศึกษาระหว่างมหาวิทยาลัยในกำกับของรัฐทั้ง 13 แห่งแล้ว ยังมีกิจกรรมอื่นที่เพิ่มเติมเข้ามาล้วนน่าสนใจ เช่น กิจกรรมการศึกษาดูงานของมหาวิทยาลัยทักษิณ และการเชิญ ศาสตราจารย์เกียรติคุณ ดร.กิตติชัย วัฒนานิกร มาบรรยายให้ความรู้เกี่ยวกับ “ระบบการประกันคุณภาพการศึกษาภายใน ระดับอุดมศึกษา ประจำปีการศึกษา 2553” ด้วย
ตอนที่ 1 การศึกษาดูงานระบบประกันคุณภาพการศึกษา ของมหาวิทยาลัยทักษิณ
กิจกรรมแรกในช่วงเช้าเริ่มด้วยการศึกษาดูงานระบบประกันคุณภาพการศึกษา ของมหาวิทยาลัยทักษิณ โดยมี รศ.ดร.สมเกียรติ สายธนู อธิการบดีมหาวิทยาลัยทักษิณ ให้เกียรติมาเป็นประธานกล่าวเปิด พร้อมทั้งได้บอกเล่าให้เราฟังถึงภาพรวมเกี่ยวกับมหาวิทยาลัยทักษิณ ในด้านการจัดการศึกษา การจัดวิทยาเขต เราทราบว่าต่อไปมหาวิทยาลัยมีแผนจะขยายวิทยาเขตหลักไปอยู่ที่จังหวัดพัทลุง 
ในช่วงของการนำเสนอระบบประกันคุณภาพการศึกษา มีรองศาสตราจารย์ประดิษฐ์ มีสุข รองอธิการบดี มาบรรยายแนะนำระบบการประกันคุณภาพการศึกษา ของมหาวิทยาลัยทักษิณ
สิ่งได้เรียนรู้จากการศึกษาดูงานครั้งนี้ สิ่งแรกก็คือมหาวิทยาลัยได้ให้ความสำคัญในด้านนโยบายคุณภาพและการประกันคุณภาพ ซึ่งมหาวิทยาลัยมีการจัดทำเป็นเอกสารในรูปแบบประกาศที่ออกโดยสภามหาวิทยาลัยอย่างชัดเจน นับว่าเป็นสิ่งที่ดีมากๆ
มหาวิทยาลัยทักษิณประกาศนโยบายคุณภาพประจำปี 2553 – 2556 ที่จะใช้ระบบการพัฒนาคุณภาพเป็นเครื่องมือในการผลักดันมหาวิทยาลัย ให้มีผลการดำเนินงานตามเป้าหมายและส่งเสริมสนับสนุนให้บุคลากรและหน่วยงานมีการพัฒนาคุณภาพอย่างต่อเนื่อง เพื่อเพิ่มศักยภาพด้านการแข่งขัน และสร้างความเป็นเลิศให้กับมหาวิทยาลัย พร้อมกันนี้ได้ประกาศนโยบายประกันคุณภาพควบคู่ โดยให้มีการพัฒนาคุณภาพอย่างต่อเนื่องทั้งในระดับหน่วยงานและมหาวิทยาลัย ให้มีหน่วยงานที่มีความพร้อมเข้าสู่ระบบรางวัลคุณภาพแห่งชาติ (TQA) มีการพัฒนาทั้งในด้านบุคลากร ศักยภาพของระบบฐานข้อมูล พัฒนาระดับคุณภาพและมาตรฐานการดำเนินงานทุกภารกิจ
กรอบแนวคิดระบบประกันคุณภาพของมหาวิทยาลัยทักษิณ จำแนกเป็น 3 กรอบใหญ่ คือ กรอบระบบคุณภาพ (Quality System Framework) มาตรฐานคุณภาพ (Quality Standard) และการจัดการคุณภาพ (Quality Management) และเมื่อพิจารณาในรายละเอียด กรอบระบบคุณภาพ จะให้ความสำคัญกับ 6 ด้าน คือ ความต้องการของผู้รับบริการ การนำองค์กร ระบบสารสนเทศเพื่อการบริหารจัดการ การพัฒนาสมรรถนะบุคลากร การพัฒนากระบวนการทำงาน และการจัดการความเสี่ยง ส่วนกรอบแนวคิดมาตรฐานคุณภาพ มีสิ่งที่มหาวิทยาลัยต้องดำเนินการให้บรรลุ 5 ด้าน คือ ด้านการผลิตบัณฑิต การวิจัย การบริการวิชาการ ด้านศิลปวัฒนธรรม และด้านการบริหารจัดการ และสำหรับกรอบแนวคิดการจัดการคุณภาพ มหาวิทยาลัยเน้นการพัฒนาคุณภาพ ในด้านการกำหนดนโยบายประกันคุณภาพ กำหนดแผนปฏิบัติการประกันคุณภาพ
พัฒนาการอีกด้านของมหาวิทยาลัยทักษิณ ที่นับว่าเป็นสิ่งที่ท้าทายสำหรับมหาวิทยาลัยอื่นๆ ก็คือ การนำระบบเกณฑ์รางวัลคุณภาพแห่งชาติ (TQA) มาใช้ ทั้งนี้มหาวิทยาลัยได้มีนโยบายที่จะ “ให้มีหน่วยงานที่มีความพร้อม เข้าสู่ระบบรางวัลคุณภาพแห่งชาติ (TQA) โดยมหาวิทยาลัยสนับสนุนอย่างเต็มศักยภาพ” และในระยะแรก มหาวิทยาลัยทักษิณได้มีหน่วยงานที่เข้าร่วมโครงการ 2 หน่วยงาน คือ คณะวิทยาศาสตร์ และสำนักหอสมุด พร้อมทั้งได้มีบุคลากรที่รับผิดชอบงาน TQA ได้มาบอกเล่าประสบการณ์ให้พวกเราได้ฟังด้วย
จากการบอกเล่าประสบการณ์โดยรองคณบดีคณะวิทยาศาสตร์ และผู้อำนวยการสำนักหอสมุด ถึงการเข้าร่วม TQA ทำให้เราเรียนรู้ว่า ปัจจัยที่จะส่งเสริมการดำเนินงาน TQA ได้สำเร็จนั้น ประการแรกคือผู้บริหารระดับสูงต้องให้ความสำคัญ และพร้อมสนับสนุนผลักดันให้การดำเนินงานประสบผลสำเร็จ ประการถัดมาก็คือการสร้างความเข้าใจให้กับบุคลากร ทั้งในรูปแบบการส่งบุคลากรไปอบรม หรือเชิญวิทยากรมาให้ความรู้ เพราะปัญหาที่เกิดขึ้นจากการดำเนินงานที่ประสบก็คือ บุคลากรต้องใช้เวลาในการความเข้าใจกับภาษาขั้นเทพ (เขาว่างั้น) อ่านคู่มือเวอร์ชั่นภาษาไทยไม่เข้าใจ ต้องกลับไปอ่านเวอร์ชั่นภาษาอังกฤษควบคู่กันไป นอกจากนี้การดำเนินงานในช่วงแรก ควรเริ่มต้นจากส่วนเล็กๆ บางประเด็น เพื่อฝึกเรียนรู้ และสร้างความชำนาญให้เกิดขึ้นในเบื้องต้น
..................
เราใช้เวลาในการเรียนรู้ระบบงานประกันคุณภาพการศึกษา พร้อมด้วยฟังประสบการณ์การเข้าร่วมโครงการ TQA จนถึงเวลา 12.00 น. ได้เวลาอาหารกลางวัน มหาวิทยาลัยทักษิณ ได้จัดเตรียมอาหารปักษ์ใต้ ไว้ต้อนรับแขกจากมหาวิทยาลัยต่างๆ ไม่ว่าจะเป็นข้าวแกง ข้าวยำ ขนมจีน ขนมหวาน ผลไม้ เป็นอาหารมื้ออร่อย ถูกปาก จนท้องอิ่มไปตามๆ กัน เสียดายไม่ได้มีภาพมายั่วน้ำลายกัน...แต่ผมยังจำหน้าตาเมนูอาหารได้ติดตา และติดใจมาจนวันนี้ครับ
