สสค. (แผนงานสนับสนุนการส่งเสริมสังคมแห่งการเรียนรู้เพื่อพัฒนาคุณภาพและสุขภาวะเด็กและเยาวชน) ที่มี นพ. สุภกร บัวสาย เป็นโต้โผ ส่งหนังสือเชิญไปร่วมประชุมกำหนดยุทธศาสตร์เรื่องนี้ ในวันที่ ๓๐ มิ.ย. ทำให้ผมเขียนบันทึกนี้
ผมโชคดี ที่ชีวิตผูกพันอยู่กับการเรียนรู้ตลอดชีวิต และในช่วงหลังๆ ได้เอาใจใส่เรื่องการเรียนรู้ และใฝ่ฝันที่จะมีส่วนขับเคลื่อนสังคมไทยให้เป็นสังคมเรียนรู้ เมื่อได้เห็นว่ามีการก่อตั้ง สสค. ก็มีความหวังและความสุข ว่าจะมีกลไกทำเรื่องนี้ในสังคมไทยอย่างเป็นเรื่องเป็นราว และในระยะยาว
ผมมีความเห็นว่า หัวใจของสังคมแห่งการเรียนรู้คือ (๑) ทุกคนมีทักษะในการเรียนรู้หลายๆ แบบ และแบบที่ขาดไม่ได้คือการเรียนรู้จากการปฏิบัติ ยิ่งเป็นทักษะในการเรียนรู้เป็นกลุ่มหรือเป็นทีมจากการปฏิบัติ ที่เรียกว่า interactive learning through action) ยิ่งดี (๒) บรรยากาศที่เอื้อต่อการเรียนรู้ รู้ว่าบรรยากาศนี้เป็นอย่างไร มีการสร้างบรรยากาศนี้ และมีทักษะในการสร้างบรรยากาศนี้ ในโอกาสต่างๆ
รายละเอียดอยู่ในหนังสือ The Fifth Discipline และที่ขับเคลื่อนโดย SOL และในบันทึก KM วันละคำ
ผมเชื่อว่าสังคมแห่งการเรียนรู้ ที่เน้น action learning จะเป็นสังคมที่ปลดปล่อยพลังสร้างสรรค์ออกมาอย่างไม่รู้จบสิ้น โดยต้องเน้นการใช้จิตวิทยาเชิงบวก ในการดำเนินการด้วย
วิจารณ์ พานิช
๒๐ มิ.ย. ๕๓