ผู้ป่วยโรคเรื้อรัง เช่น เบาหวาน ความดันโลหิตสูง หัวใจ ฯลฯ มีแนวโน้มเพิ่มขึ้นจนน่าตกใจ แต่ไม่แปลกใจ เพราะวิถีชีวิตที่เปลี่ยนไปของคน..ใช้เครื่องทุ่นแรงมากขึ้น ทานอาหารที่มีแป้ง น้ำตาล ไขมันมากขึ้น เครียดมากขึ้น ออกกำลังกายน้อยลง

        วันนี้น่าจะเป็นวันแรกของข้าพเจ้าที่รู้สึกว่าตัวเองมีเวลาว่างมากพอที่จะเขียนบันทึก..นับตั้งแต่ไปทำงานในที่ทำงานใหม่...

        เวลาเกือบเดือนที่หมดไปกับการปรับโฉมที่ทำงาน เพื่อรับการประเมิน "สถานที่ทำงานน่าอยู่: Healthy work place" ..และระบบงานที่ต้องไปวางใหม่..เพื่อรองรับ รพ.สต.: โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล

       วันนี้ข้าพเจ้าตั้งใจจะเขียนถึงการออกตรวจคัดกรองภาวะเสี่ยงต่อการเกิดโรคแทรกซ้อนของผู้ป่วยเบาหวาน "ตา ไต เท้า (ตีน)" วันอาทิตย์ ที่ 6 มิถุนายน 2553 เป็นวันดีสำหรับปีนี้..

       ข้าพเจ้าตื่นแต่เช้ามืดไปรับพี่กบ- ภารดี ดาราน้อย, พี่หนา-ปริมใจ ทองคำ และพี่นก-ปาริชาติ บุญปาล ที่หน้าสำนักงานสาธารณสุขอำเภอเมืองตาก..จุดหมายของเราคือสถานีอนามัยบ้านโป่งแดง

   

             พี่กบ                               พี่หนา                            พี่นก

      ตอนที่คณะของเราไปถึงพี่โห้-สมนึก พึ่งพรม และทีม อสม. ได้ช่วยกันซักประวัติ จัดคิวไว้รอแล้ว..พวกเราจึงลงมือทำหน้าที่ของตนเองทันที เพื่อไม่ให้ผู้ป่วยต้องรอนาน

     พี่นก- วัดสายตาโดย E-chart ขั้นตอนนี้ใช้เวลานาน..คนทำต้องมีความอดทนสูงมาก ๆ เพราะผู้ป่วยส่วนใหญ่ตัวเลขอายุค่อนข้างมาก บางคนการได้ยินไม่ดี (แถวบ้านเรียกว่า หูตึง) บางคนไม่เข้าใจวิธีการ-ต้องใช้เวลาในการอธิบาย (เคยลองเปลี่ยนแผ่นวัดสายตาเป็นแบบตัวเลข- หนักกว่าเก่า ผู้ป่วยบางคนไม่รู้จักตัวเลข 55+ หรือบางคนแอบมาดูแล้วจำตัวเลขไว้ก่อน เพราะกลัวว่าจะตอบหมอผิด-เป็นงั้นไป)

                    

      

       พี่หนา- ทำหน้าที่หยอดยาชาที่ตาให้ผู้ป่วย เพื่อรอการตรวจตาจากทีมของโรงพยาบาลสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช

     

     

        ทีมตรวจเท้า นำทีมโดยป้าพัช-สุพัชฌาย์ นาคแก้ว กับแอ-สมาพร ขัดแก้ว แล้วก็น้อง-นิพนธ์ เกิดผล..จุดนี้เราพบว่า ผู้ป่วยส่วนใหญ่เริ่มมีอาการชา ไม่มีความรู้สึกที่เท้า  ผู้ป่วยหลายคนมีบาดแผลที่เท้า แต่ไม่รู้สึกเจ็บ..หลายคนรู้ตัวว่ามีแผลที่เท้า-ไม่ยอมบอกเรา..กลัวถูกว่า (เป็นงั้นไป)

           

           

       

        พี่โห้..รู้สึกจะวุ่นวายอยู่แถว ๆ หน้าห้องน้ำ..ทำหน้าที่ตรวจไตกับสองสาว..พนักงานบันทึกข้อมูลจากสอ.โป่งแดง และสอ.ชะลาดระฆัง ปีนี้เราเจอผู้ป่วยที่เข้าข่ายไตผิดปกติหลายคน..คร่าว ๆ อาจจะมากกว่าปีที่แล้ว

           

     

       ส่วนข้าพเจ้าและพี่กบ- ทำหน้าที่สรุปผลการตรวจ และแจ้งแก่ผู้ป่วยที่มาตรวจ รวมทั้งนัดหมายการตรวจซ้ำในแต่ละราย..ผู้ป่วยหลายคนดูแลตัวเองได้ดีมาก..หลายคนเริ่มมีภาวะแทรกซ้อน..หลายคนภาวะแทรกซ้อนค่อนข้างมากจนต้องส่งตัวไปโรงพยาบาลแบบเร่งด่วน

     ข้าพเจ้าในฐานะคนทำงานด้านสุขภาพ รู้สึกเป็นห่วงไม่น้อย เพราะหลายปีมานี้......ผู้ป่วยโรคเรื้อรัง เช่น เบาหวาน ความดันโลหิตสูง หัวใจ ฯลฯ มีแนวโน้มเพิ่มขึ้นจนน่าตกใจ แต่ไม่แปลกใจ เพราะวิถีชีวิตที่เปลี่ยนไปของคน..ใช้เครื่องทุ่นแรงมากขึ้น ทานอาหารที่มีแป้ง น้ำตาล ไขมันมากขึ้น เครียดมากขึ้น ออกกำลังกายน้อยลง

     จะว่าคนไม่มีความรู้..ก็ไม่ใช่ ส่วนใหญ่รู้..รู้ดีด้วยว่าไม่ควรทานอาหารที่มีไขมัน แป้ง หรือน้ำตาลมาก ควรออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอ ควรทานผักผลไม้ให้มาก..แต่ไม่ทำ เฮ้อ! ข้าพเจ้าแนะนำ ชักจูงชักชวน ทำเป็นตัวอย่าง..สารพัดจะงัดวิธีการออกมา แต่ก็เหมือนไฟไหม้ฟาง..

      ที่สุดแล้ว ข้าพเจ้าคงได้แต่เอาใจช่วยให้คนเหล่านั้นรักษาตัวรอดจากโรคทั้งหลาย หรืออีกทีก็ให้การช่วยเหลือดูแลที่ดีที่สุดเมื่อพวกเค้าป่วย..