กรณีปัญหา
นาย ดำ ขโมยสินค้า A ของบริษัทไปเสนอขายบริษัทอื่น หัวหน้าตัดสินให้ออกจากบริษัท
นาย แดง ขโมยสินค้า A ของบริษัทไปเสนอขายบริษัทอื่น เหมือนกัน แต่หัวหน้าตัดสินให้พักงาน
เหตุใด จึงเป็นเช่นนั้น มาตรฐานอะไรที่ทำให้พนักงานสองคน ทำผิดเหมือนกัน แต่บทลงโทษห่างกัน หรือเป็นเพียงความสัมพันธ์ส่วนตัวระหว่างหัวหน้างานกับพนักงานที่ส่งผลให้เกิดการปฎิบัติที่แตกต่าง นั้นคือมาตรฐานที่สอง ที่เกิดขึ้นจริงของหน่วยงาน ไม่ว่าจะเป็นหน่วยงานของรัฐบาล หรือหน่วยงานเอกชน ก็ไม่พ้นเรื่องนี้
มาตรฐาน ได้ถูกเขียนขึ้นโดยนำเอารายละเอียดของความจำเพาะทางเทคนิค หรือหลักเกณฑ์ต่างๆ ที่เห็นพ้องร่วมกัน เพื่อใช้เป็นกฏ, แนวทาง หรือ คำนิยามของคุณลักษณะต่างๆ ทั้งนี้ เพื่อให้มั่นใจได้ว่า วัตถุดิบ, ผลิตภัณฑ์, กระบวนการ หรือบริการต่างๆ เหมาะสมตามเป้าหมายที่ตั้งไว้” จากความหมายข้างต้นน่าจะสรุปได้ว่า มาตรฐานก็คือข้อกำหนด หลักเกณฑ์ขั้นพื้นฐาน ที่ต้องปฎิบัติให้ได้ ตามเป้าหมายที่ได้ตั้งขึ้น นั้นก็หมายความว่า การกำหนดมาตรฐานเรื่องใด ขององค์กรแห่งหนึ่ง ควรมีเพียงแค่หนึ่งมาตรฐานเท่านั้น เพื่อให้เกิดความเท่าเทียมกัน มีความเป็นหนึ่งเดียวกัน และความยุติธรรม ที่ช่วยลดข้อพิพาทที่จะนำไปสู่ความขัดแย้งของปัญหาที่จะเกิดขึ้นไม่รู้จบ
ประเด็น คือ มาตรฐานที่สองเกิดขึ้นได้อย่างไร จากกรณีปัญหาข้างต้น ทำให้เห็นชัดเจนว่าเกิดความไม่เป็นธรรมของพนักงานที่ชื่อดำ ซึ่งอาจกลายเป็นข้อพิพาทในระดับองค์กรต่อไป หากไม่รีบขจัดและหาสาเหตุของมัน ซึ่งคงไม่พ้นความรู้สึกส่วนตัวของหัวหน้างาน ที่ชอบ ไม่ชอบ ใครมากกว่ากัน รวมถึงความสัมพันธ์ทางสายเลือดที่มีส่วนอย่างมาก ในการช่วยเหลือบุคคลที่ทำผิดให้พ้นโทษ หรือได้รับโทษอย่างเบาบางที่สุด โดยไม่คำนึงถึงกฎกติกา ความเป็นธรรม และความถูกต้องที่ได้ตั้งขึ้นไว้ จึงเกิดเป็นมาตรฐานที่สองขึ้นมา
แล้วจะป้องกันอย่างไร เมื่อสาเหตุเกิดจากความรู้สึกส่วนตนของหัวหน้างาน การป้องกันคงหนีไม่พ้นในการทำความเข้าใจ และปลูกฝังความคิดที่ถูกต้อง และการแยกความรู้สึกส่วนตัว ออกจากการปฎิบัติงานในหน้าที่ ซึ่งกล่าวมาแล้วจะเห็นเป็นนามธรรมเสียมากกว่า นั้นมาดูวิธีการรูปธรรมให้ชัดเจนไปเลย ว่าน่าจะเป็นอย่างไร ผู้เขียนเสนอว่าควรกำหนดกฎเกณฑ์ กติกาขึ้นมาอย่างชัดเจน แล้วทำเป็นรูปเอกสาร ประกาศให้ทุกคนได้รับรู้ทั่วกัน เมื่อเกิดกรณีปัญหาใด ทำผิดอะไร ทุกคนย่อมรู้ว่าจะมีผลอย่างไร เพราะมีหลักฐาน มีกรอบแนวทางชี้ชัดในการตัดสินปัญหาดังกล่าว ดังนั้นน่าจะเป็นอีกวิธีหนึ่งที่จะป้องกันการเกิดมาตรฐานที่สองขึ้นมาได้บ้าง
สรุป การบริหารใดๆ ควรมีเพียงแค่ มาตรฐานเดียวเท่านั้น เพื่อเป็นกรอบในการปฎิบัติ และป้องกันปัญหาต่างๆที่เกิดขึ้น หรือหากเกิดปัญหาขึ้นมาก็มีแนวทางอิงตามหลักฐาน เอกสารที่สร้างขึ้นมาตามกฎ กติกาที่ได้กำหนดไว้แล้ว เพื่อความเป็นธรรม ความเสมอภาคของพนักงานทุกคนที่พึงมีสิทธิได้รับอย่างเท่าเทียมกัน
โดย Nunui
