Law  of  segregation  of  gene

  คือกฎแห่งการถ่ายทอดลักษณะพันธุกรรมของ Mendel   เป็นกฎข้อที่  1  กฎแห่งการแยก  คือ  gene ที่อยู่คู่กันจะแยกตัวออกจากกันไปอยู่ในแต่ละเซลล์สืบพันธุ์  ก่อนที่จะมารวมตัวกันใหม่เมื่อมีการปฏิสนธิ

  ในการทดลองของ Mendel  โดยใช้ถั่วลันเตาในการทดลองโดยยกลักษณะสีของดอกมาพูด  จะได้ว่ารุ่นพ่อแม่ หรือ  P  เมื่อผสมพันธุ์กันจะได้รุ่นลูก  หรือ  F1  ปรากฎว่ารุ่น  F1  แสดงดอกสีม่วง  Mendel  เกิดความสงสัยว่าแล้วดอกสีขาวหายไปไหน  Mendel  จึงพบว่าถั่วลันเตาต้องมีหน่วยควบคุมที่เรียกว่า  Facter  หรือ  Gene  ซึ่ง gene  จะควบคุมอยู่  2  ลักษณะคือ  ลักษณะเด่น  และลักษณะด้อย  การที่  F1  ปรากฎลักษณะแต่ดอกสีม่วง  เพราะยีนด้อยที่ควบคุมลักษณะดอกสีขาวถูก  ยีนเด่นที่ควบคุมลักษณะดอกสีม่วงข่มอยู่

  เมื่อนำรุ่น  F1  ผสมกันจะได้รุ่น  F2  เพราะยีนด้อยจะปรากฎให้เห็นก็ต่อเมื่อยีนด้อยจับคู่กัน

  จะเห็นว่าต้นถั่วลันเตา  การควบคุมลักษณะใดลักษณะหนึ่งมักมียีนควบคุมอยู่เป็นคู่  เมื่อแทนลักษณะดอกสีม่วงที่เป็นยีนเด่นจะแทนด้วย  A  และถ้าแทนลักษณะดอกสีขาวที่เป็นยีนด้อยจะแทนด้วย  a  ลักษณะดอกสีม่วงและดอกสีขาวเรียกว่า  Phenotype    คือลักษณะทางพันธุกรรมที่แสดงออกมาให้เห็นได้ด้วยตาเปล่า  และสัญญาลักษณ์  A,a  เรียกว่า  Genotype  คือลักษณะที่ควบคุมลักษณะทางพันธุกรรมภายในไม่สามารถมองเห็นได้ด้วยตาเปล่า  ยีนจะอยู่เป็นคู่เสมอและจะต้องแยกออกจากกันเมื่อถึงเซลล์สืบพันธ์  (  gamete  )  การที่ต้องแยกออกเป็นคู่เพราะต้องการแค่ครึ่งหนึ่งของโครมาโซมจากพ่อและแม่เท่านั้น  เพื่อทำให้เป็นต้นสมบรูณ์

   จะเห็นว่าเมื่อนำถั่วลันเตารุ่นพ่อและแม่  ( P )  ลักษณะสีม่วงกับสีขาวต่างเป็นพันธุ์แท้มาผสมกันจะได้รุ่นลูก  ( F1 )  มี genotype  และ  phenotype  ชนิดเดียวกันทั้งหมดและปล่อยให้รุ่น  F1  ผสมกันจะได้รุ่นหลาน  ( F2 )  จะได้  genotype  แตกต่างกันเป็น  3  ชนิดคือ  AA,Aa,aa  ในสัดส่วน  1:2:1  และได้  phenotype  แตกต่างกันเป็น  2  ชนิดคือ  ลักษณะของดอกสีม่วง  และลักษณะของดอกสีขาว  ในสัดส่วน  3:1