สำนักข่าว BBC ตีพิมพ์เรื่อง 'Midnight snacking damages the teeth, experts warn' = "การกินอาหารว่างเที่ยงคืน (ตอนดึก) ทำร้ายฟัน, ผู้เชี่ยวชาญเตือน", ผู้เขียนขอนำมาเล่าสู่กันฟังครับ [ BBC ] 

----//----

ภาพที่ 1: พระเอกของเราวันนี้ คือ ต่อมน้ำลาย 3 กลุ่มได้แก่ ต่อมน้ำลายข้างหู (parotid), ใต้ลิ้น (sublingual), และใต้ขากรรไกรล่าง (submandibular)

ต่อมน้ำลายที่คนไทยรู้จักกันดี คือ ต่อมน้ำลายข้างหู เนื่องจากพบโตบ่อยตอนเป็นคางทูม

...

  [ ncl.ac.uk ]

ภาพที่ 2: กราฟแสดงค่าความเป็นกรดด่างบริเวณใกล้ฟัน (pH; ค่ากลางคือ 7; น้อยกว่า 7 เป็นกรดมากขึ้นเรื่อยๆ; เกิน 7 เป็นด่างมากขึ้นเรื่อยๆ) ทดสอบโดยการราดน้ำหวานไปในช่องปากอาสาสมัคร แล้วขูดคราบจุลินทรีัย์รอบๆ ฟันไปตรวจเป็นระยะๆ > [ ncl.ac.uk ]

ภาพนี้แสดงให้เห็นว่า การดื่มน้ำหวานทำให้ความเป็นกรดเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็วภายใน 5 นาทีแรก กว่าน้ำลายจะช่วยลดความเป็นกรดได้ใช้เวลานานค่อนข้างมาก

...

วิธีลดความเป็น กรดให้เร็วขึ้นทำได้ดังต่อไปนี้

(1). ดื่มน้ำให้มากพอทั้งวัน > ภาวะขาดน้ำทำให้การหลั่งน้ำลายลดลง

(2). บ้วนปากหลังอาหารทันที และบ้วนซ้ำทุกๆ 5-10 นาที

(3). เคี้ยวหมากฝรั่งที่ไม่มีน้ำตาลหลังอาหาร

...

[wophindia]

ภาพที่ 3: กราฟแสดงความเป็นกรดด่างในช่องปากบริเวณใกล้ฟันหลังกินอาหาร-ของว่าง, กราฟสีแดงขาลงแสดงค่าความเป็นกรดที่ลดลงหลังกินอาหารคำแรก > [ Wrigley ]

ถ้าไม่เคี้ยวหมากฝรั่งที่ไม่มีน้ำตาล... ช่องปากจะมีสภาพเป็นกรดนาน, ถ้าเคี้ยวหมากฝรั่งที่ไม่มีน้ำตาล... ช่องปากจะมีความเป็นกรดน้อยลง เนื่องจากการเคี้ยวทำให้น้ำลายหลั่งออกมามากขึ้น

----//----

ทีมวิจัยจาก มหาวิทยาลัยโคเปนเฮเกน เดนมาร์ก ทำการศึกษาข้อมูลจากประวัติคนไข้ 2,217 ราย ติดตามไป 6 ปี พบว่า การกินอาหารว่างตอนดึกทำลายฟันมากกว่ากินตอนกลางวัน

กลไกที่เป็นไปได้ คือ น้ำลายของคนเรา (มีฤทธิ์เป็นด่างอ่อนๆ) หลั่งออกมามากหน่อยตอนกลางวัน น้อยหน่อยตอนกลางคืน

...

จุลินทรีย์ (เชื้อโรค) ในช่องปากย่อยสลายอาหารประเภทแป้ง-น้ำตาล ทำให้เกิดกรด ซึ่งทำให้เคลือบฟันสึกกร่อน

น้ำลายที่มีฤทธิ์เป็นด่างอ่อนๆ ช่วยลดความเป็นกรดในช่องปาก และทำหน้าที่ช่วยชำระล้างเศษอาหารในช่องปาก คล้ายกับการราดน้ำในช่องปากเป็นพักๆ

...

การศึกษานี้พบ ว่า คนที่ชอบกินอาหารกลางคืน (nocturnal eaters) เสี่ยงฟันหลอจากฟันสึก-ฟันผุมากขึ้น

คนกลุ่มนี้ได้แก่ คนที่กินอาหารคิดเป็นกำลังงาน (แคลอรี) อย่างน้อย 1/4 ของอาหารทั้งหมดหลังมื้อเย็น หรือตื่นขึ้นมากินอาหารมื้อดึกอย่างน้อย 2 ครั้ง/สัปดาห์ (เรียกว่า 'moonlight snack; moon = พระจันทร์; light = แสง; snack = อาหารว่าง)

...

ศ.ดาเมียน วาล์มส์เลย์ ที่ปรึกษาสมาคมทันตแพทย์ UK แนะนำวิธีป้องกันฟันหลอดังต่อไปนี้

(1). แปรงฟัน ด้วยแปรงสีฟันขนอ่อน, แปรงให้ถูกวิธี-แปรงเบาๆ-ให้ทั่วถึง-นานพอ, และใช้ยาสีฟันที่มีฟลูออไรด์ 2 ครั้ง/วัน

(2). เวลาดีที่ สุดสำหรับการแปรงฟันครั้งสุดท้าย คือ ก่อนนอนทันที

(3). ถ้าเป็นไป ได้... ควรดื่มเฉพาะน้ำก่อนแปรงฟันครั้งสุดท้ายอย่างน้อย 1 ชั่วโมง

อาจเป็นไปได้ว่า การกินอาหารที่มีกรด เช่น น้ำผลไม้ ผลไม้ น้ำอัดลม ฯลฯ ทำให้เคลือบฟันอ่อนลงได้นาน 30-60 นาที

การดื่มแต่น้ำเปล่าก่อนแปรงฟัน 60 นาทีน่าจะช่วยลดโอกาสเคลือบฟันสึกจากการแปรงฟันให้น้อยลงไปได้มาก

...

(4). ขอเสริมจากบทความ นี้ คือ ไม่กินอาหารว่างมื้อดึก

...

ถึงตรงนี้... ขอให้ท่านผู้อ่านมีสุขภาพดีไปนานๆ ครับ

...

 ติดตามบล็อกของเราได้ทางทวิตเตอร์ > [ Twitter ]

ที่ มา                                                         

  • นพ.วัลลภ พรเรืองวงศ์ รพ.ห้างฉัตร ลำปาง. 2 มิถุนายน 2553.
  • ข้อมูลทั้งหมดเป็นไปเพื่อ การส่งเสริมสุขภาพ ไม่ใช่วินิจฉัยหรือรักษาโรค ท่านที่มีโรคประจำตัวหรือความเสี่ยงต่อโรคสูงจำเป็นต้องปรึกษาหมอที่ดูแล ท่านก่อนนำข้อมูลไปใช้.