หลังจากที่กลุ่มเด็กผู้ชายซึ่งโตหน่อย (ป.๔ ขึ้นไป) กำลังง่วนอยู่กับการทำความสะอาดเมรุฯ (ต้นกล้าคุณธรรม : ต้นกล้าท้า "ผี...") เด็กผู้หญิงและเด็กผู้ชายตั้งแต่ ป.๓ ลงมาก็ได้มาร่วมกัน "ฝึกกรรมฐาน"

อึ๋ย...! สกปรก น่าเกลียด เชื้อโรค เป็นความคิดครั้งแรกที่เราต้องสัมผัสกับการล้างห้องน้ำแบบนี้ และก็ไม่แปลกที่เด็ก ๆ เหล่านี้ยืนดูเพื่อนทำแบบกล้า ๆ กลัว ๆ

การล้างห้องน้ำที่นี่ต้องล้างแบบกรรมฐาน ไม่มีเครื่องมืออะไรมากนอกจากฟองน้ำ (สก๊อตไบร์ท) กับซันไลต์ แล้วก็ขัด ๆ ถู ๆ เข้าไปให้ "แวววาว"

เมื่อก่อนนี้ (ประมาณปีพ.ศ.๒๕๕๐) มีเรื่องแปลก ๆ เกิดขึ้นอยู่เรื่องหนึ่ง ในครั้งนั้นมีฝรั่งมาบวชพระและจำพรรษาอยู่ที่นี่ วันหนึ่งพระฝรั่งซึ่งมีหน้าที่รับผิดชอบในการล้างห้องน้ำและก็เห็นเพื่อนพระด้วยกันล้างห้องน้ำแบบ "กรรมฐาน" คือใช้มือที่ถือสก๊อตไบร์ทล้วงเข้าไปในคอห่าน "โอ้ว เชื้อโรค เชื้อโรค" พระฝรั่งองค์นั้นรีบไปเบิกแอลกอฮอล์ที่คลังสงฆ์แล้วรีบน้ำมาเช็ดมือให้เพื่อนด้วย "ความห่วยใย..." แต่ใครบ้างจะรู้ในไทยของพระไทยองค์นั้นที่เห็นเพื่อนห่วงใยอะไรมากมายขนาดนั้น...!

ในครั้งนี้ถึงแม้นว่าเด็ก ๆ ที่ยืนดูเพื่อนอยู่ข้างนอก ทั้งด้วยสาเหตุว่าคนล้นงาน หรือด้วยสาเหตุที่ว่า "ไม่กล้า ขยะแขยง" ไม่มีใครวิ่งไปหยิบแอลกอฮอล์มาเช็ดมือเพื่อน แต่เรื่องนี้ "ใครทำ ใครได้"

การทำงานแบบนี้ ไม่มีโชค มีลาภลอยมาจากที่ไหน การทำงานแบบนี้ถือว่าเป็นการฝึกกรรมฐานเพื่อเป็นการ "ขัดจิต ขัดใจ" ฝึกใจให้เข้าใจใน "สัจธรรม"

ก็สิ่งที่เราขัดอยู่ สิ่งที่เรารังเกียจอยู่ ครั้งหนึ่งเคยไปสิ่งที่สวยงาม เราใช้มือหยิบ ใช้จมูกสูดดมความหอม และใช้ลิ้นสัมผัสรส แต่วันนี้ทำไมเราถึงได้ "เกลียดชัง"

"ขี้เรา ขี้เขา ก็ต้องล้างนะ" เพราะถ้าเด็ก ๆ ไม่มาล้าง พวกเราก็ต้องล้างอยู่แล้ว ล้างไป ล้างไป ล้างใจของตนเอง

ล้างความรู้เรื่องอะไรต่ออะไรที่ใคร ๆ บอกว่า "สกปรก"

ล้างทิฏฐิ มานะ ขี้ใครก็ไม่รู้ ทำไม (กู) ต้องมาล้างให้ด้วยวะ...

ล้างความยึดติดเรื่องอยู่ เรื่องกิน ดีแค่ไหน แพงแค่ไหน อร่อยแค่ไหน สุดท้ายก็ต้องกลายเป็น "ขี้..."

มิหนำซ้ำการทำแบบนี้เป็นการลดความอ้วนที่ดีที่สุด

ล้างแล้วกินข้าวไม่ลง ที่กินไม่ลงเพราะจิตนั้นปลด นั้นปลง

แต่คนส่วนใหญ่ก็ปลงได้พักเดียว เพราะเดี๋ยวความรู้ที่ "คนขายข้าว" สอดแทรกไว้ในหัวสมองของเราก็บอกว่า "ต้องกิน ต้องกิน" กินเพื่อ "สุขภาพ"

ที่จริงแล้วจิตใจเรียนรู้ทุกครั้งที่ได้สัมผัสกับงาน งานที่ต้องพิจารณาอาหารให้เกิดเป็นปฏิกูลสัญญา

จิตเราจำได้ทุก ๆ ครั้งที่สัมผัสกับการล้างส้วม แต่ความรู้ของจิตนั้นต้องต่อสู้กับความรู้ที่สื่อออกมาจากทางทีวี

เราต้องวัดกันหรือชั่งน้ำหนักกันว่า เราล้างห้องน้ำบ่อยกว่าหรือดูทีวีบ่อยกว่ากัน

ต้นทุนความรู้ของคนในสังคม "เสพสาร" มาก ปฏิบัติ "กรรมฐาน" น้อย

แต่วันนี้เด็ก ๆ ได้มาสัมผัสกับ "กรรมฐาน" ฐานที่จะเป็นตัวกำหนดในการสร้าง "กรรม..."