ทักษะการคิด
การพัฒนาบุคลากรเพื่อส่งเสริมการจัดกระบวนการเรียนรู้
ตามแนวทักษะกระบวนการคิด
**********
จากผลการประเมินด้านทักษะการคิดของนักเรียนโรงเรียนกุนนทีรุทธารามวิทยาคม พบว่านักเรียนยังขาดทักษะกระบวนการคิดเป็นอย่างมาก ทางโรงเรียนได้ตระหนักถึงเหตุดังกล่าว จึงได้ดำเนินการพัฒนาบุคลากรเพื่อส่งเสริมการจัดกระบวนการเรียนรู้ มุ่งหวังให้นักเรียนมีผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนสูงขึ้น
วันที่ 7 พฤษภาคม 2553 ทางโรงเรียนได้รับความอนุเคราะห์จากท่านดร.สุวิทย์ มูลคำ ได้มาให้ความรู้ตามแนวทักษะกระบวนการคิดที่นำมาใช้ในการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ ซึ่งมีกระบวนการที่ก่อให้เกิดการคิดหลายๆ แบบ
กระบวนการคิด
- การคิดวิเคราะห์ คือความสามารถในการจำแนก แยกแยะองค์ประกอบต่างๆของสิ่งใดสิ่งหนึ่ง
- การคิดสังเคราะห์ คือความสามารถในการรวบรวม ส่วนประกอบย่อยต่างๆของวัตถุสิ่งของหรือความคิดมาหลอมรวม จนกลายเป็นสิ่งใหม่ หรือแนวความคิดใหม่
- การคิดเปรียบเทียบ คือ คิดพิจารณาความเหมือน/ความแตกต่าง การเทียบเคียงและเปรียบเปรยสิ่งหนึ่งกับสิ่งอื่นๆ
- การคิดวิพากษ์ คือความสามารถในการพิจารณาประเมินและตัดสินสิ่งต่างๆหรือเรื่องราวที่เกิดขึ้นที่มีข้อสงสัยและข้อโต้แย้ง โดยการแสวงหาคำตอบที่มีความสมเหตุสมผล
- การคิดเชิงมโนทัศน์ คือความสามารถทางสมองในการเชื่อมโยงความสัมพันธ์ของข้อมูลทั้งหมดที่เป็นองค์ประกอบของสิ่งใดสิ่งหนึ่ง เรื่องใดเรื่องหนึ่ง จัดลำดับความสำคัญและสร้างความคิดรวบยอดอย่างชัดเจน
- การคิดประยุกต์ คือการนำความรู้หรือสิ่งของบางสิ่งมาปรับใช้ให้เกิดประโยชน์อย่างเหมาะสม
- การคิดบูรณาการ คือการนำหน่วยย่อยต่างๆ ที่มีความสัมพันธ์อาศัยซึ่งกันและกัน มารวมเข้าด้วยกันอย่างกลมกลืนเป็นองค์รวม มีความครบถ้วนสมบูรณ์
- การคิดอย่างมีวิจารณญาณ คือ คิดอย่างมีเหตุผลโดยผ่านการพิจารณาไตร่ตรองอย่างรอบครอบ มีหลักเกณฑ์ มีหลักฐานที่เชื่อถือได้ นำไปสู่การตัดสินใจที่มีประสิทธิภาพและถูกต้อง
- การคิดอนาคต คือการคิดฉายภาพเหตุการณ์ที่คาดว่าจะเกิดขึ้นในเวลาที่จะมาถึงข้างหน้าโดยใช้หลักการคาดการณ์ การทำนาย การพยากรณ์หรือการคาดคะเน ที่สมเหตุสมผล
- การคิดเชิงกลยุทธ์ คือการกำหนดวิธีการทำงานที่ดีที่สุด และมีความยืดหยุ่นภายใต้สภาวการณ์ต่างๆ เพื่อบรรลุเป้าหมายที่ต้องการ
และการคิดสร้างสรรค์ คือกระบวนการทางปัญญาที่สามารถขยายขอบเขตความคิด ที่มีอยู่เดิมสู่ความคิดที่แปลกใหม่แตกต่างไปจากเดิมได้อย่างเหมาะสม
