ภาวะโลกร้อน (และใจที่ร้อนรน) ทำให้อากาศร้อนขึ้นเรื่อยๆ, ภาวะที่อากาศร้อนตั้งแต่ 42C ขึ้นไปติดต่อกัน 3 วันอาจทำให้เกิดคลื่นความร้อน ซึ่งจะเพิ่มเสี่ยงต่อการเป็นลมแดด (heat stroke), 

ผู้เขียนขอนำคำแนะำนำของอาจารย์จากเว็บไซต์ 'vetinfo', 'wikihow', 'pets.ca', 'personal.uncc.edu', และยูทูบ ซึ่งตอนนี้เปลี่ยนชื่อเป็น "ยูตูบ (YouTube)" เพื่อเป็นเกียรติแด่น้องหมามาฝากครับ

...

เรื่องแรก คือ ทำไมน้องหมาถึงได้น่ารัก... นักเขียนนิรนาม (anonymous; a- = อ- = ไม่ ปราศจาก; -nymous = name = นาม ชื่อ; รวม = นิรนาม ไร้ชื่อ) ท่านหนึ่งอธิบายไ้ว้ว่า

'A dog has many friends because he wags his tail and not his tongue.' = "น้องมามีเพื่อนมากมาย เพราะมันแกว่งหาง และไม่แกว่งลิ้น (wag = แกว่ง กระดิก; wag tongue = พลิกลิ้น = พูดกลับกลอก กะล่อน)

...

น้องหมาและแมว เป็นสัตว์ที่เสี่ยงต่อโรคลมแดดค่อนข้างมาก เนื่องจากมันไม่มีต่อมเหงื่อ อาศัยการระบายความร้อนจากการหายใจ พ่นลมผ่านทางเดินหายใจและลิ้นเพื่อให้น้ำระเหยพร้อมกับนำความร้อนอออกไปด้วย

น้องแมวมักจะหลีกเลี่ยงโรคลมแดดได้ดี เนื่องจากชอบอยู่ในร่ม และนอนกลางวันมากกว่าน้องหมา

...

น้องๆ ที่ เสี่ยงมากหน่อยได้แก่

(1). น้องๆ ที่มีอายุน้อยมากๆ (เป็นเด็กเล็ก) หรืออายุมาก

(2). น้องๆ ขนยาวเสี่ยงมากกว่าขนสั้น เนื่องจากการระบายความร้อนทำได้ยากกว่า

(3). หน้าสั้น-จมูกสั้น (หน้าสั้น-จมูกสั้นจะทำให้ลิ้นสั้นไปด้วย ทำให้พื้นที่ผิวในการระบายความร้อนและทำให้น้ำระเหยลดลง และหายใจลำบากกว่าพันธุ์หน้ายาว-จมูกยาว) เช่น Boxers, Bull dogs ฯลฯ

(4). มีโรคประจำตัว โดยเฉพาะโรคหัวใจ โรคปอด โรคลมชัก

...

วิธีป้องกันลม แดดให้น้องๆ (หมาและแมวด้วย) ได้แก่

(1). จัดหาน้ำดื่มให้มากพอตลอด 24 ชั่วโมง, ถ้าพาน้องๆ ไปออกกำลังนอกบ้าน ควรเตรียมน้ำดื่มให้ตัวเราด้วย ให้น้องด้วยเสมอ

(2). ให้น้องๆ อยู่ในที่ร่ม หลีกเลี่ยงแดดจ้า (9.00-16.00 น.) และที่อันตรายสุดๆ คือ อย่าทิ้งน้องไว้ในรถ (รถปิดกระจกอันตรายมากกว่ารถเปิดกระจก) เกิน 2-3 นาที

(3). ระวังอย่าให้น้องๆ วิ่งหรือทำกิจกรรมมากเกินในช่วงที่อากาศร้อน โดยเฉพาะกลางแดด, ถ้าจำเป็น... ควรทำในช่วงสั้นๆ และจัดให้มีช่วงพักด้วยเสมอ

...

อาการที่บ่ง ชี้ว่า น้องๆ อาจเป็นลมแดด ซึ่งอาการหลายอย่างคล้ายกับลมแดดในคนเราได้แก่

(1). heavy panting = หอบแลบลิ้นแฮกๆ อย่างหนัก

(2). หายใจแรง-ลึก-เร็วในระยะแรก และหายใจตื้น-เบา-ช้าในระยะท้ายๆ (ระยะท้ายๆ มีโอกาสตายสูง)

(3). น้ำลายไหลฟูมปากในช่วงแรก ต่อมาน้ำลายจะลดลงจนไม่ออกเลย เหงือกจะแห้ง เนื่องจากปริมาณน้ำในเลือดลดลง

(4). อ่อนแรงหรือเดินสะดุด โซเซ

(5). สับสนหรือสื่อสารกันไม่รู้เรื่อง

(6). การไหลเีวียนเลือดอาจแย่ลง ทำให้สีเหงือกเปลี่ยนเป็นซีด และเขียวคล้ำลง (ภาษาอังกฤษใช้คำว่า 'gray' = สีออกเทาๆ)

(7). อาเจียนหรือท้องเสีย

(8). ตกเลือด เช่น ถ่ายเป็นเลือด ฯลฯ

(9). ซึมลงหรือชัก

(10). อุณหภูมิแกนกลาง (core temperature - นิยมวัดทางทวารหนัก, อย่าวัดทางปาก เนื่องจากน้องๆ อาจไม่รู้ตัว กัดปรอท ทำให้เศษปรอทวัดไข้ที่แตก... ตกไปในหลอดลมได้, ภาวะลมแดดในคนก็ห้ามวัดทางปากด้วยเหตุผลเดียวกัน) เกิน 40C โดยเฉพาะถ้าเกิน 40.6C จะมีอันตรายมาก

(11). การไหลเวียนเลือดแย่ลง ตรวจได้โดยการกดเยื่อบุ เช่น เหงือก ฯลฯ... หลังกดจะมีสีซีด ซึ่งควรจะกลับเป็นสีแดงเรื่อๆ ภายใน 1 วินาที

การตรวจแบบนี้อันตราย และเสี่ยงต่อการถูกกัดมาก เนื่องจากน้องๆ ที่มีโรคลมแดดมักจะสับสน กระวนกระวาย หรือดุร้ายผิดปกติ

...

วิธีปฐมพยาบาล เบื้องต้นได้แก่

(1). รีบนำออกจากที่ที่ร้อนจัด เช่น นำออกจากรถตากแดด ฯลฯ

(2). อาบน้ำ หรือฉีดน้ำใส่ (ระวังน้องๆ สำลักน้ำด้วยเสมอ) 

(3). จุ่มลงในน้ำค่อนข้างเย็น (อาจารย์บางท่านแนะนำว่า ไม่ควรแช่ในน้ำแช่น้ำแข็ง เนื่องจากอาจทำให้หลอดเลือดใต้ผิวหนังหดตัว การระบายความร้อนช้าลง... การจุ่มให้เร็วสำคัญกว่า)

(4). ประคบเย็น หรือเช็ดตัว... เน้นบริเวณที่หลอดเลือดใหญ่อยู่ใกล้ผิวหนังได้แก่ รักแร้ ขาหนีบ และลำคอ

ตำแหน่งที่พอจะเช็ดตัวได้รองลงไป คือ หน้าอก-หน้าท้อง ซึ่งต้องระวังถูกน้องๆ กัด เนื่องจากโรคนี้ทำให้น้องๆ ไม่ค่อยรู้ตัว

การอาบน้ำ จุ่มน้ำเย็น ประคบเย็น หรือเช็ดตัวควรทำให้นานหน่อย วัดอุณหภูมิทางก้นทุกๆ 3 นาที... เมื่อน้องๆ เย็นลงถึง 38C ให้รีบหยุดการหล่อเย็นหรือระบายความร้อน เพื่อป้องกันภาวะตัวเย็น ซึ่ง อาจทำให้น้องๆ เสียชีวิตได้

และอย่าเพิ่งนำอุปกรณ์หล่อเย็น เช่น ถังน้ำ ผ้าเย็น ฯลฯ ไปทิ้ง, วัดอุณหภูมิทางก้นซ้ำทุกๆ 3 นาที เนื่องจากอุณหภูมิอาจกลับเพิ่มขึ้นไปใหม่ ซึ่งจะต้องหล่อเย็นกันใหม่อีก

(5). ถ้าหาน้ำไม่ได้จริงๆ... ทางเลือกอื่นๆ ที่เป็นไปได้ คือ ใช้แอลกอฮอล์ถูที่ฝ่าเท้า, ราดไปบนรักแร้-ขาหนีบ-หน้าท้อง

หรือไม่ก็หาน้ำฉุกเฉิน คือ ช่วยกันปัสสาวะให้น้องเปียก หรือถ้ามีคนอยู่กันหลายๆ คน... อาจปัสสาวะใส่อ่างให้น้องแช่

(6). รีบนำส่งอาจารย์สัตวแพทย์ ซึ่งการรักษาที่่ดี คือ รีบให้น้ำเกลือชดเชยปริมาณน้ำที่สูญเสียไปทันที

(7). ทำใจ เพราะโรคลมแดดทำให้อวัยวะภายในล้มเหลว เช่น ไตวาย หัวใจวาย ฯลฯ หรือถึงตายได้คล้ายๆ กับในคน

...

@ [ pant ] > [ แพ่น - t ] > http://www.thefreedictionary.com/pant > verb = หายใจหอบ แรง-เร็ว-ลึก

@ pants (noun) = กางเกงขายาว, กางเกงชั้นใน (= panties, underpants) [ longdo ]

...

 ติดตามบล็อกของเราได้ทางทวิตเตอร์ > [ Twitter ]

ที่มา                                                         

  • นพ.วัลลภ พรเรืองวงศ์ รพ.ห้างฉัตร ลำปาง CC: BY-NC-ND > 17 พฤษภาคม 2553.
  • ข้อมูลทั้งหมดเป็นไปเพื่อ การส่งเสริมสุขภาพ ไม่ใช่วินิจฉัยหรือรักษาโรค ท่านที่มีโรคประจำตัวหรือความเสี่ยงต่อโรคสูงจำเป็นต้องปรึกษาหมอที่ดูแล ท่านก่อนนำข้อมูลไปใช้.