เอาไม้เก่าเรือนหลายหลังมาสร้างแป๋งเรือนเป๋นหลังเดียว เรียกกันว่า " เฮือนแก๋งแค"ย่อมขึดนักหนา

ในตำราการสร้างเฮือน(เรือน)ในล้านนา  มีข้อความบ่งบอกไว้ว่า  "เฮือน(เรือน)หลายหลังมาแป๋ง(สร้าง)เฮือนหลังเดียวย่อมขึดนักหนา...เพราะเรียกกันว่า เฮือนแก๋งแค

อันว่าบ้านเรือนบางคนได้มาอย่างง่ายดาย..แต่ผู้คนส่วนมากกว่าจะได้เฮือน(เรือน)มาแต่ละหลังมันแทบน้ำตาตก  หรือบางคนน้ำตาตกไปหลายครั้ง ต้องเป็นหนี้สิน กู้ยืมเงินมาสร้างบ้านเพียงเพื่อว่า  "บ้านคือวิมานของเรา"

โดยเฉพาะคนระดับรากหญ้า  หาเช้ากินเช้านั่นแหละ   อย่าว่าหาเช้ากินค่ำเลย...แม้ว่าจะมีที่ดินของบรรพบุรุษอยู่บ้างแต่จะเอาไม้มาสร้างบ้านหรือจ้างสะหล่า(ช่าง)มาสร้างบ้านก็ต้องไปยืมเงินมาจ้าง  กว่าจะใช้หนี้เสร็จพอดีก็บ้านเก่าชำรุด  ต้องซ่อมต้องเสียเงินกันอีก  ...โอ๊ย...ทุกข์แท้หนอ..ทุกร้อยแปดว่าอั้น....

จากการศึกษาเรื่องขึดหรือข้อห้ามคนล้านนาเกี่ยวกับการสร้างบ้านที่อยู่อาศัยมีข้อความสรุปไว้ตอนหนึ่งว่า    "มันผู้ใดเอาไม้จากเฮือน(เรือน)หลายหลังมาแป๋ง(สร้าง)บ้านเป็นหลังเดียว  ถือว่าขึดนักหนา   ..มักจะอยู่ไม่เป็นสุข..นักแล"

แปลความหมายให้เข้าใจกันง่ายๆก็คือ  ผู้ใดไปซื้อหรือเอาไม้เรือนเก่าที่รื้อมาจากบ้านหลายหลังหรือตั้งแต่เรีอนสองหลังขึ้นไป  แล้วเอาไม้เก่าเหล่านั้นมารวมกันสร้างบ้านเป็นบ้านใหม่หลังเดียว...จะทำให้อยู่ไม่เป็นสุข

เท่าที่พบและการหาข้อมูลจากเรื่องขึดดังกล่าวพบว่า   ผู้ที่นำไม้เก่าจากเรือนหลายหลังมาสร้างเป็นบ้านหลังเดียวนั้น มักมีอาการดั่งบ้า  แม้ว่าพวกเขาไม่ถือเรื่องขึดเพราะพวกเขาไม่นับถือพระพุทธศาสนา  ในศาสนาอื่นเขาไม่เชื่อเรื่องนี้ที่สุดสองพี่น้องเสียชีวิตลงในบ้านหลังที่เขาร่วมกันสร้าง  ภายหลังจากที่เสียชีวิตไปแล้วไม่มีใครเป็นเจ้าของบ้านญาติๆจึงรื้อเรือนหลังนั้นขายให้กับพ่อค้าไม้เรือนเก่า  และเป็นที่น่าสังเกตว่าที่ดินสองไร่ที่รื้อบ้านออกไปแล้วกลายเป็นที่รกร้าง...แม้ต่อมามีคนไปซื้อที่ดินแห่งนั้น  แต่เมื่อสร้างโรงงานกลับขาดทุนโดยไม่ทราบสาเหตุต้องประกาศขาย..เจ้าแล้วเจ้าเล่ามาซื้อพัฒนาจะทำการค้าก็ประสบกับการขาดทุนทุกครั้งจนปัจจุบันเจ้าของคนสุดท้ายก็เอาที่เป็นที่เก็บหลัว(ฟืน)ไว้ป้อนเตาโรงงานของตนเอง

หากพิจารณาเรื่องดังกล่าวอาจวิพากย์ได้ว่า   เรือนเก่าแต่ละหลังไม้ที่ใช้ย่อมมีอายุการใช้   ไม้หลังเก่าก่อนอาจมีการผุพังเร็วกว่าไม้บ้านที่สร้างภายหลัง  บางครั้งขนาดและความยาวของไม้จากเรือนแต่ละหลังมีขนาดไม่เท่ากัน  ต้องตัดทิ้งตัดขว้างทำให้สิ้นเปลือง   และอายุการใช้งานไม่เท่ากันดังกล่าวแล้ว  เมื่อนำมาสร้างบ้านเป็นหลังเดียวย่อมเกิดความต่างของความคงทน  ไม้ที่เก่าอาจหักพังไปก่อนทำให้ส่วนของบ้านเกิดความเสียหาย  ต้องซ่อมแซม  ต้องเสียเงินทองบ่อยครั้ง......

อีกประการหนึ่งความเชื่อเรื่องเสามงคล  บ้านหนึ่งหลังย่อมมีเสามงคลเพียงหนึ่งเสา  แต่การรื้อบ้านเก่าเอาเสามงคลจากบ้านแต่ละหลังมาสร้างร่วมกันย่อมผิดแผกไปจากวิถีเดิม หรือบางครั้งมีความจำเป็นต้องผ่าเสามงคลเป็นแป้น(ไม้กระดาน)ทำให้เกิดอาถรรพ์โดยไม่ทราบสาเหตุ....อย่างที่เขาว่า    ไม่เชื่อก็อย่าลบหลู่..นั่นแล