เทคโนโลยีการศึกษา (Educational Technology)

          คณะกรรมการบัญญัติศัพท์ของสมาคมเทคโนโลยีและสื่อสารการศึกษาให้ความหมายไว้ว่า "เทคโนโลยีการศึกษา คือ กระบวนการที่ซับซ้อนและประสานสัมพันธ์อย่างมีบูรณาการระหว่างบุคคล วิธีการ แนวคิด เครื่องมือและการจัดระบบองค์การสำหรับวิเคราะห์ปัญหา หาวิธีแก้ปัญหา ดำเนินการประเมินผล และจัดการแก้ปัญหาเหล่านั้น ซึ่งเป็นปัญหาที่เกี่ยวข้องกับทุกลักษณะ (aspects) ของการเรียนรู้"
อย่างน้อยความหมายของคำว่า เทคโนโลยีการศึกษาดังกล่าวข้างต้นนี้ ชี้ให้เห็นคุณลักษณะที่สำคัญของเทคโนโลยีการศึกษาบางประการ คือ
  1. เทคโนโลยีการศึกษา เป็นกระบวนการแก้ปัญหาที่เกี่ยวข้องกับทุกลักษณะของการเรียนรู้
  2. เทคโนโลยีการศึกษาใช้กระบวนการแก้ปัญหาด้วยวิธีวิทยาศาสตร์ หรือระบบ (systems approach)
  3. กระบวนการดังกล่าวเป็นกระบวนการที่ซับซ้อน และบูรณาการระหว่างบุคคล วิธีการ แนวคิด เครื่องมือและการจัดการอย่างมีระบบ
          อันที่จริงแก่นแท้ของเทคโนโลยีการศึกษาก็คือ วิธีการแก้ปัญหาให้แก่การศึกษาด้วยการคิด ไตร่ตรองหาทางปรับปรุงเกี่ยวกับการเรียนการสอนด้วยการตั้งข้อสงสัยและทำไปอย่างเป็นระบบ

เทคโนโลยีเครื่องมือ

          แต่เดิมมา คนส่วนมากคิดว่าเทคโนโลยีการศึกษาไม่ใช่อะไรอื่น นอกจากการนำเอาผลิตภัณฑ์วิทยาศาสตร์กายภาพ โดยเฉพาะสื่อเชิงอุปกรณ์ (hard-ware) หรือโสตทัศนูปกรณ์ที่เกิดขึ้น นอกวงการศึกษามาใช้ในการเรียนการสอน เพื่อมาเสริมและช่วยให้สามารถสอนสิ่งเดิมๆ ได้อย่างมีประสิทธิภาพขึ้นและแก่ผู้เรียนจำนวนมากได้ แนวความคิดนี้เน้นไปในทางที่จะใช้สื่อมาช่วยในการเรียนการสอนมากกว่ามุ่งที่จะแก้ปัญหาการศึกษาและการเรียนการสอน เป็นการมองเทคโนโลยีการศึกษาในแง่ของเทคโนโลยีเครื่องมือ (tools technology) นักการศึกษาที่ยึดถือความคิดนี้จึงเน้นเรื่องการนำสื่อมาใช้ในกระบวนการเรียนการสอนเป็นสำคัญ การทำในลักษณะเช่นนี้เข้าข่ายความคิดที่เป็นเทคโนโลยีในการศึกษา (technology in education) ซึ่งหาใช่ลักษณะที่แท้จริงของเทคโนโลยีการศึกษาไม่ เพราะสื่อหรือโสตทัศนูปกรณ์เป็นเพียงองค์ประกอบหนึ่งในระบบการแก้ปัญหาทางการศึกษาเท่านั้น