หนังสือข้าวของพ่อเป็นหนังสือสำคัญที่เขียนถึงพระราชกรณียกิจในพระบาทสมเด็จ              พระเจ้าอยู่หัวผู้ทรงมีพระมหากรุณาธิคุณล้นเกล้าล้นกระหม่อมแก่ชาวนา ชาวไร่ และคนไทยทุกชั้นวรรณะ รวมถึงประวัติและตำนานข้าวในโลกจนถึงข้าวในดินแดนไทย  ได้รู้จักพันธุ์ข้าว  การปลูกข้าว  การขายข้าว  อาหาร และขนมไทยที่ทำจากข้าวรวมทั้งคุณค่าทางโภชนาการของข้าว ใจความสำคัญที่น่าสนใจและประทับใจผู้อ่านในหนังสือข้าวของพ่อ สามารถเรียบเรียงข้อความออกมาได้ดังจะกล่าวต่อไปนี้

พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดชฯ ทรงเป็นพระมหากษัตริย์นักพัฒนา โดยเฉพาะอย่างยิ่งทรงพัฒนาแผ่นดินสมดังพระปรมาภิไธย ทรงพัฒนาชีวิตของผู้ที่ติดดินมากที่สุดคือ ชาวนา จึงทรงเอาพระทัยใส่ต่อกิจกรรมของกสิกรอย่างจริงจัง ดังประจักษ์พยานได้ปรากฏแก่พสกนิกรไปจนถึง         ชาวต่างประเทศทั่วโลก

เรื่องใหญ่ที่สุดของมนุษย์นอกจากการหายใจ ก็คือการกิน และสิ่งที่คนทั้งโลกกินมากที่สุดคือ นอกเหนือจากน้ำ ก็คือ ข้าว แผ่นดินไทยเป็นอู่ข้าวอู่น้ำที่อุดมสมบูรณ์ที่สุดในโลก และเป็นอันดับหนึ่งในเอเชีย  คนไทยปลูกข้าว  กินข้าว และมีกิจกรรมต่าง ๆ เกี่ยวกับข้าวมากยิ่งกว่าเรื่องอื่น ๆ แต่เดิมเราปลูกข้าวเพื่อกินและน้ำส่วนที่เหลือไปแลกกับสิ่งที่ผลิตเองในครัวเรือนไม่ได้ ต่อมาก็กลับกัน คือคนไทยเป็นชาวนาน้อยลง แทนที่จะทำกิน ก็กลายเป็นทำมาหากินคือ ทำอาชีพอื่น ๆ กันมากขึ้นแล้วค่อยนำเงินตราไปแลกอาหาร และแลกกับปัจจัยอื่น ๆ  ทั้งปัจจัยที่จำเป็นและไม่จำเป็น

ขนมของคนไทยก็เช่นเดียวกันส่วนใหญ่ล้วนทำขึ้นจากข้าว ทั้งข้าวเจ้าข้าวเหนียว ด้วยการแปรรูปข้าวด้วยภูมิปัญญาหลากหลายของคนไทยแต่ดั้งเดิม เราจึงได้มีอาหารทั้งคาว หวานกินกันกระทั่งถึงทุกวันนี้  แป้งทำขนมทำจากข้าว โดยเอาข้าวและปลายข้าวมาโม่ให้ละเอียดจนเป็นแป้ง ผสมแป้งเข้ากับน้ำตาลมะพร้าวและกะทิ ใส่ผลไม้บ้าง ใส่ถั่วบ้าง แล้วทำให้สุกด้วยวิธีต่าง ๆ ก็กลายเป็นขนมในรูปแบบต่าง ๆ กัน  ขนมที่ทำจากแป้งข้าวเจ้าที่พ่อยกตัวอย่างให้ดู ก็ได้แก่ ขนมตาล  ขนมกล้วย  และขนมสอดไส้ต่าง ๆ ส่วนขนมที่ทำจากข้าวเหนียวก็มีเช่น ข้าวหลาม  ข้าวต้มมัด  ข้าวเหนียวเปียก  ข้าวเหนียวตัด  และข้าเหนียวมูน  พ่อบอกว่าการแปรรูปข้าวเป็นการถนอมอาหารวิธีหนึ่งของคนไทยแต่โบราณ เมื่อยามจะออกเดินทางไกลหรือว่าต้องไปสงครามก็เอาใบตองใส่ไถ้ไป เก็บเอาไว้กินได้นาน  อย่างข้าวตาก  ข้าวตู  หรือข้าวเม่า  ขนมไทยแต่โบราณยังใช้เป็นส่วนสำคัญในการประกอบพิธีกรรมต่าง ๆ ตามประเพณีอีกด้วย  ทั้ง เซ่นผี  บวงสรวงเทพเทวดา  ไหว้ครู  สู่ขวัญ  ทำบุญตามเทศกาล  และบนบานสิ่งศักดิ์สิทธิ์ต่าง ๆ ขนมในพิธีกรรมก็มี  เช่น ข้าวตอก   กระยาสารท  ข้าวทิพย์  ขนมต้ม  ข้าวต้มลูกโยน  เป็นต้น

ชื่อหนังสือ       ข้าวของพ่อ

โดย                  วิมลพรรณ  ปีตธวัชชัย