การประเมินคุณภาพของแบบทดสอบ
การประเมินผลแบบอิงกลุ่ม เกิดจากแนวคิดที่ว่าในการจัดการเรียนการสอนนักเรียนย่อมมีความแตกต่างเป็นรายบุคคล จึงนำผลจากการวัดมาเปรียบเทียบกับนักเรียนในกลุ่มเดียวกัน การประเมินผลแบบอิงเกณฑ์ เกิดจากแนวความคิดที่ว่าในการจัดการเรียนการสอนควรจะให้นักเรียนเรียนอย่างรอบรู้ จึงนำผลจากการวัดมาเปรียบเทียบกับเกณฑ์หรือคุณลักษณะที่กำหนดขึ้นโดยระบุในรูปของจุดประสงค์เชิงพฤติกรรม การตรวจสอบคุณภาพของข้อสอบหรือการวิเคราะห์ข้อสอบนับเป็นเทคนิคอย่างหนึ่งในการปรับปรุงและพัฒนาข้อสอบ ทั้งเป็นรายข้อและทั้งฉบับและก่อนจะถึงขั้นวิเคราะห์ข้อสอบนั้น ครูต้องทำการวิเคราะห์หลักสูตรสอนตามหลักสูตรและเขียนข้อสอบตามตารางวิเคราะห์หลักสูตร จึงจะช่วยให้การวิเคราะห์ข้อสอบบังเกิดผลดี ข้อสอบที่นำมาวิเคราะห์ควรเป็นข้อสอบแบบเลือกตอบ ชนิดตัวเลือก 4 – 5 ตัว การวิเคราะห์ข้อสอบแบบอิงกลุ่ม ถ้าครูผู้สอนได้วิเคราะห์ข้อสอบเป็นรายข้อแบบทุกตัวเลือก (ค่า p และ r) ก็นับว่าเป็นการพัฒนาการเรียนการสอนและแบบทดสอบได้อย่างดี และเทคนิคการวิเคราะห์ข้อสอบแบบอิงกลุ่มเฉพาะเป็นรายข้อไม่จำเป็นต้องใช้เทคนิค 25% , 27% , 40% หรือ 50% แต่สามารถเลือกใช้เทคนิคตั้งแต่ 25% - 50% การวิเคราะห์ข้อสอบทั้งฉบับถ้าเกี่ยวกับความเที่ยงตรงหากครูผู้สอนได้ออกข้อสอบตามตารางวิเคราะห์หลักสูตรก็ช่วยให้ข้อสอบมีความเที่ยงตรง ส่วนความเชื่อมั่นเป็นเรื่องของสถิติจึงต้องคำนวณทุกครั้ง นิยมใช้ KR-20 เพราะวิเคราะห์รายละเอียดเป็นข้อ การวิเคราะห์ข้อสอบแบบอิงเกณฑ์ ถ้าวิเคราะห์ข้อสอบเป็นรายข้อจะหาเฉพาะค่าอำนาจจำแนกอย่างเดียวก็ได้ โดยหาดัชนีบี (B) ซึ่งสอบเพียงครั้งเดียวหลังสอนและการหากลุ่มรอบรู้หรือผ่านเกณฑ์ต้องคิดจากคะแนนรวมที่สอบทั้งฉบับ (ไม่ใช่คิดดัชนี B เป็นรายจุดประสงค์) การวิเคราะห์ข้อสอบทั้งฉบับ ถ้าเกี่ยวกับความเที่ยงตรง นิยมหาเฉพาะค่าความเที่ยงตรงตามเนื้อหา โดยวิธีหาดัชนีความสอดคล้องระหว่างข้อสอบกับจุดประสงค์เชิงพฤติกรรม เรียกว่าการหาค่า IOC ส่วนความเชื่อมั่นเป็นเรื่องของสถิติ จึงต้องคำนวณโดยใช้สูตรของโลเวทท์ (สอบเพียงครั้งเดียว) หรือสูตรของ
คาร์เวอร์ (จากแบบทดสอบคู่ขนาน 2 ฉบับ หรือจากแบบทดสอบฉบับเดียว แต่สอบ 2 ครั้ง) องค์ประกอบที่ส่งผลต่อความเชื่อมั่นของแบบทดสอบ แบบทดสอบจะมีความเชื่อมั่นสูงหรือต่ำ ขึ้นอยู่กับการใช้สูตรที่แตกต่างกันแล้ว ยังมีองค์ประกอบที่สำคัญ ดังนี้ จำนวนข้อสอบ ข้อสอบที่มีจำนวนข้อมาก ย่อมมีความเชื่อมั่นสูงกว่าข้อสอบที่มีจำนวนข้อน้อย ความยากง่ายของข้อสอบ ข้อสอบที่ยากเกินไป หรือง่ายเกินไปจะมีค่าความเชื่อมั่นต่ำ
