ความรักระหว่างชายหนุ่มหญิงสาว เป็นความรักที่วางรากฐานอยู่บนสัญชาติญาณของการดำรงเผ่าพันธ์ซึ่งมีอยู่ในสิ่งมีชีวิต และเป็นความรักที่ถูกกล่าวถึงมากที่สุด และเกี่ยวข้องกับชีวิตของคนเราต่อนข้างเข้มข้น รุนแรงทั้งยังมีอิทธิพลทางจิตใจอย่างมากที่สุด มีเหตุที่ชายหนุ่มหญิงสาวเป็นคู่รักกัน คือ
1. บุพเพสันนิวาส ได้แก่ การเคยมีความเกี่ยวข้องสัมพันธ์มาจากชาติปางก่อน หรือเคยผูกพันธ์รักไคร่กันมาก่อน
2. เกิดจากการเกื้อกูลในปัจจุบัน ได่แก่ การทำงานร่วมกัน ผ่านความทุกข์ยากลำบากด้วยกัน อยู่ในที่ทำงานเดียวัน สิ่งแวดล้อมเดียวกัน เป็นต้น
เราไม่สามารถรู้ได้ว่าความรักของเราจะเกิดจากบุพเพสันนิวาสหรือเกิดจากเหตุปัจจัยในปัจจุบันขณะมาประสานสอดคล้องกันพอดี ในเมื่อเราไม่รู้ว่าความรักของเราเกิดจากสาเหตุใด สิงที่ดีที่สุดที่คู่รักสามารถทำได้ คือ การเรียนรู้ซึ่งกันและกันอย่างดีที่สุด
พระพุทธเจ้าตรัสว่าการที่คนสองคนจะเป้นคู่รักกันจะต้องมีธรรมะในการเลือกคู่จะทำให้เราสามารถครองรักครองเรือนอย่างปรัสบความสำเร็จได้ ธรรมะในการเลือกคู่
คือ สมชีวีธรรม4 นั่นก็คือ 1. มีความเชื่อสมกัน 2. มีความดีเสมอกัน 3. มีความเสียสละเสมอกัน 4. มีปัญญาเสมอกัน
ชายหนุ่มหญิงสาวที่มีคุณสมบัติทั้ง 4 ประการนี้เสมอกันหรือใกล้เคียงกัน ก็มีโอกาสสูงมากที่จะเป็นคู่รักที่ประสบผลสำเร็จร่วมกันในการครองรักครองเรือน
ปูคิดว่าน่าจะเป็นอย่างนั้น แต่เสียอย่างเดียวสามีบอกยากมาก
พี่คิดว่าสามีปูคงจะน่ารักมากกว่า
หนูเคยคบกับแป้ง แม่ว่ามันเหมาะสมมั้ย เราแอบคบกันสมัยแป้งยังเรียนที่กรุงเทพ
หนูดีใจทุกครั้งที่ได้เจอแป้งกับครอบครัว
หนูดีใจที่เจอแป้งที่งานแต่งพี่ หนูดีใจที่เราไปไหว้ย่าวันปีใหม่ด้วยกัน
มันไม่เหมาะสมที่จะเป็นแบบนั้น
ถ้าหนูท้องกับแป้ง แม่คงยอมให้เราคบกันใช่มั๊ย
ถ้าหนูจะแต่งงานกับแป้ง ทุกคนจะยินดีมั๊ย