มรดกอีสานใต้ ถิ่นวัฒนธรมมล้ำค่าผ้าไหมงาม

มรดกอีสานใต้ ถิ่นวัฒนธรรมล้ำค่าผ้าไหมงาม

เป็นเช่นเคยกับการเดินทางออกค่าย แล้วนำประสบการณ์ที่ได้มาฝากให้ทุกๆท่านได้อ่านได้ร่วมเดินทางไปกับผม และครั้งนี้เป็นการเดินทางออกค่ายในดินแดนอีสานใต้ หลังจากที่ผมเยือนอีสานเหนืออย่างเมืองเลยมาแล้วเมื่อช่วงต้นเดือนมีนา

ร่วมเดินทางกับชมรม "มรดกอีสานใต้" สังกัดองค์การนิสิตมหาวิทยาลัยมหาสารคาม ในโครงการ "ศึกษาเล่าขานขับขานตำนานกันตรึม"ระหว่างวันที่ 2-4 เมษายน 2553 ณ โรงเรียนบ้านโพธิ์กอง ต.เชื้อเพลิง อ.ปราสาท จ.สุรินทร์ เราออกเดินทางจากกองกิจการนิสิตประมาณ 3 ทุ่ม ของวันที่ 2 เมษา ถึงหมู่บ้านประมาณตีหนึ่ง บอกกล่าวศาลตายายบริเวณลานไทรโรงเรียนของโรงเรียน ถึงการมาทำกิจกรรมของชาวค่าย เสร็จแล้วก็พักผ่อน

ผมตื่นตั้งแต่ตี 5 ครึ่ง อาบน้ำ แว่วเสียงวิทยุจากหมู่บ้านใกล้ไกลเปิดเพลง ประกาศข่าว ผมไม่มีโอกาสได้ยินเสียงแบบนี้มานานแล้ว ถ้าเราไม่ได้ออกมาจากเมืองใหญ่ๆคงไม่มีโอกาสได้ยินแบบนี้หรอกครับ เดินดูได้ไม่นานก็เป็นเวลารวมกันของชาวค่าย ร่วมรับประทานข้าวด้วยกันที่โรงเรียน ชาวบ้านทะยอยกันออกมาที่โรงเรียนพร้อมกับเราก็อิ่มนำกันถ้วนหน้า

พิธีการแรกที่เราทำคือการไหว้ครูของวงกันตรึม โดยมีวงกันตรึม 3 พี่น้องเป็นผู้แสดงให้เราได้ดู วง3พี่้น้องเกิดจากการรวมตัวของคนเฒ่าคนแก่จากทั้งหมด 3 ตำบลที่อยู่ระแวกเดียวกัน กว่าจะมารวมเป็นวงกันได้ไม่ใช่ง่ายๆ นะครับ ฝีมือการเล่นชั้นครู เล่นเพลงมโหรีแบบอีสานใต้แท้ๆ ฟังแล้วได้บรรยากาศเหมือนอยู่ใ้นปราสา่ทอย่างไงอย่างงั่น

ผมเห็นแล้วขนลุกด้วยความไพเราะของบทเพลงและความขลังแห่งมนต์เสน่ห์ดนตรีอีสานใต้ และเราก็มีโอกาสได้ดูผ้าไหมงามของกลุ่มทอผ้าไหมบ้านโพธิ์กอง

เดี๋ยวกลับมาเล่าต่อนะครับ

29 เมษายน 53

หลังจากที่หายหน้าไปนานแวะมาสานต่อเรื่องราวให้จบครับ

เมื่อเราดูผ้าไหมบ้านโพธิ์กองเสร็จ ก็เดินทางไปบ้านปราสาท เพื่อดูการแสดง "รำโตรจ" ครับ ฟังแล้วก็ไม่รู้เรื่องว่าแปลว่าอะไร ผมได้สอบถามคนที่พอจะรู้ความหมาย ได้ความว่า เป็นการรำในว้ันขึ้นปีใหม่ครับ คำว่า "โตรจ" ก็เหมือนๆกับ คำว่า "ตรุษ"  แบบว่าขึ้นปีใหม่ครับ รำโตรจ คือเป็นแบบว่ารำไปบ้านที่มีคนแก่อยู่เพื่ออวยพรให้มีสุขภาพดี อายุยืนยาว เสร็จแล้วคนเฒ่าคนแก่ ก็อวยพรให้เราผูกแขนให้ ครับ สนุกสนานกันไปตามบ้านเรือนแดดร้อนมากแต่พวกเราก็ยังไม่เหนือยกัน เพราะความสนุกสนาน ที่ไม่ค่อยจะรู้เรื่องในความหมายสักเท่าใด

ตอนเย็นก็ไปวัดโคกปราสาท อันมีปราสาทบ้านไพล สถานที่ท่องเที่ยวตั้งอยู่ครับ งานนี้เป็นงานวันสงกรานต์ และวันผู้สูงอายุด้วย ทาง อบต.เชื้อเพลิงจัดงานนี้ให้ตรงกับค่ายที่ทางนิสิตจัดครับ เลยได้ชมการแสดงมากมาย มีการรดน้ำดำหัวผู้สูงอายุิ การแสดงบนเวที มีทั้งรำกะโนบติงตอง รำโตรจ เรียมอันเล กันตรึม ฟ้อนอัปสรา ฯลฯ

ครับบรรยายกาศในงานเต็มไปด้วยความสนุกสนาน ม่วนซื่น กันไป และความประทับใจที่หาไม่ไ้ด้อีกแล้ว เชื่อหรือไม่ว่าผมไม่เคยเห็นการแสดงพื้นบ้านแถบอีสานใต้ที่มากมายและใกล้ชิดอย่างนี้มาก่อนเลยครับ

ถ้ามีโอกาสอยากกลับไปเยี่ยมพ่อฮัก แม่ฮัก อีครั้งครับ ใครว่าเมืองสุรินทร์เต็มไปด้วยความลักลับไสยศาสตร์ น่ากลัว วันนี้ผมได้มาพิสูจน์ด้วยตนเอง เมื่้องสุรินทร์มีแต่คนใจดีหลายๆ วัฒนธรรม มากมาย ถ้ามีโอกาสไปแถวสุรินทร์อย่าลืมไปเที่ยวปราสาทบ้านไพลนะครับ ไม่ไกลจากตัวเมือง ไปทางอำเภอปราสาท ครับ (เขาบอกว่าถ้าใครไปบนบานเรื่องการสอบบรรจุครู มักจะไ้ด้ครับ)