วัดและประเมินผล '51
แนวปฏิบัติการวัดและประเมินผลการเรียนรู้
ตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน
พุทธศักราช ๒๕๕๑
โดย ศน.สถิตาภรณ์ อารีเอื้อ
จุดมุ่งหมายของการวัดและประเมินผลการเรียนรู้
การวัดและประเมินผลการเรียนรู้ของผู้เรียน ต้องอยู่บนจุดมุ่งหมายพื้นฐาน ๒ ประการคือ
๑. การวัดและประเมินผลเพื่อพัฒนาผู้เรียน (Formative assessment) เป็นการประเมิน ที่เกิดขึ้นในห้องเรียน
ทุกวันเพื่อหาจุดเด่น จุดด้อยที่ต้องปรับปรุง เป็นข้อมูลเพื่อใช้ในการพัฒนา
๒. การวัดและประเมินผลเพื่อตัดสินผลการเรียนรู้ (Summative assessment)
เป็นการประเมินเพื่อสรุปผลการเรียนรู้ เมื่อจบหน่วยการเรียน หรือจบรายวิชา เพื่อตัดสินให้คะแนน
หรือให้ระดับผลการเรียน
ในการพัฒนาคุณภาพการเรียนรู้ของผู้เรียนให้ประสบผลสำเร็จนั้น ผู้เรียนจะต้องได้รับ
การพัฒนาและประเมินตามตัวชี้วัดเพื่อให้บรรลุตามมาตรฐานการเรียนรู้ สะท้อนสมรรถนะสำคัญ และคุณลักษณะอันพึงประสงค์
ของผู้เรียนซึ่งเป็นเป้าหมายหลักในการวัดและประเมินผลการเรียนรู้ในทุกระดับไม่ว่าจะเป็นระดับชั้นเรียน ระดับสถานศึกษา
ระดับเขตพื้นที่การศึกษา และระดับชาติ
๑) พิจารณาจากหลักฐานการศึกษา และเอกสารอื่น ๆ ที่ให้ข้อมูลแสดงความรู้ ความสามารถของผู้เรียน
๒) พิจารณาจากความรู้ ความสามารถของผู้เรียนโดยการทดสอบด้วยวิธีการต่าง ๆ ทั้งภาคความรู้และภาคปฏิบัติ
๓) พิจารณาจากความสามารถและการปฏิบัติในสภาพจริง
หลักการวัดและประเมินผลการเรียนรู้
การวัดและประเมินผลการเรียนรู้ ตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช ๒๕๕๑เป็นกระบวนการ
เก็บรวบรวม ตรวจสอบ ตีความผลการเรียนรู้ และพัฒนาการด้านต่างๆ ของผู้เรียนตามมาตรฐานการเรียนรู้ / ตัวชี้วัดของ
หลักสูตร เพื่อนำผลไปปรับปรุงพัฒนาการจัดการเรียนรู้ และใช้เป็นข้อมูลสำหรับตัดสินผลการเรียน สถานศึกษาควรกำหนด
หลักการดำเนินการวัดและประเมินผลการเรียนรู้ เพื่อเป็นแนวทางในการตัดสินใจเกี่ยวกับการวัดและประเมินผลการเรียนรู้ของ
สถานศึกษา ดังนี้
๑. สถานศึกษาเป็นผู้รับผิดชอบการประเมินผลการเรียนรู้ของผู้เรียน โดยเปิดโอกาสให้ทุกฝ่ายที่เกี่ยวข้องมีส่วนร่วม
๒. การวัดและประเมินผลการเรียนรู้ต้องสอดคล้องและครอบคลุมมาตรฐานการเรียนรู้/ตัวชี้วัด/ผลการเรียนรู้ตาม
กลุ่มสาระการเรียนรู้ที่กำหนดในหลักสูตร และจัดให้มีการประเมินการอ่าน คิดวิเคราะห์และเขียน คุณลักษณะอันพึงประสงค์
ตลอดจนกิจกรรมพัฒนาผู้เรียน
๓. การประเมินผลการเรียนพิจารณาจากพัฒนาการของผู้เรียน ความประพฤติ การสังเกต พฤติกรรมการเรียนรู้
การร่วมกิจกรรมและการทดสอบควบคู่ ไปกับกระบวนการเรียนการสอนตามความเหมาะสมของแต่ละระดับและรูปแบบการศึกษา
๔. การวัดและประเมินผลการเรียนรู้เป็นส่วนหนึ่งของกระบวนการจัดการเรียนการสอนต้องดำเนินการด้วยเทคนิควิธีการ
ที่หลากหลาย เพื่อให้สามารถวัดและประเมินผลผู้เรียนได้อย่างรอบด้าน ทั้งทางด้านความรู้ ความคิด กระบวนการ พฤติกรรม
และเจตคติ เหมาะสมกับสิ่งที่ต้องการวัด ธรรมชาติวิชาและระดับชั้นของผู้เรียน โดยตั้งอยู่บนพื้นฐานของความเที่ยงตรง
ยุติธรรม และเชื่อถือได้
๕. การประเมินผลการเรียนรู้ มีจุดมุ่งหมายเพื่อปรับปรุงพัฒนาผู้เรียน พัฒนาการจัดการเรียนรู้และตัดสินผลการเรียน
๖. เปิดโอกาสให้ผู้เรียนและผู้มีส่วนเกี่ยวข้องตรวจสอบผลการประเมินผลการเรียนรู้
๗. ให้มีการเทียบโอนผลการเรียนระหว่างสถานศึกษา และรูปแบบการศึกษาต่างๆ
๘. ให้สถานศึกษาจัดทำเอกสารหลักฐานการศึกษา เพื่อเป็นหลักฐานการประเมินผลการเรียนรู้ รายงานผลการเรียน
แสดงวุฒิการศึกษาและรับรองผลการเรียนของผู้เรียน
องค์ประกอบของการวัดและประเมินผลการเรียนรู้
องค์ประกอบของการวัดและประเมินผลการเรียนรู้ ตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช ๒๕๕๑
มี ๔ องค์ประกอบ คือ
๑. การวัดและประเมินผลการเรียนรู้ตามรายกลุ่มสาระการเรียนรู้
๑.๑ ครูผู้สอนวัดและประเมินผลการเรียนรู้ ผู้เรียนเป็นรายวิชา ตามตัวชี้วัดที่กำหนดในหน่วย
การเรียนรู้ ด้วยวิธีการที่หลากหลาย เพื่อให้ได้ผลการประเมินตามความสามารถที่แท้จริงของผู้เรียน
๑.๒ ครูผู้สอนทำการวัดและประเมินผลการเรียนรู้ ไปพร้อมกับการจัดการเรียนการสอน
๑.๓ ครูผู้สอนต้องนำนวัตกรรมการวัดและประเมินผลการเรียนรู้ที่หลากหลาย ไปใช้ในการประเมินผล
การเรียนรู้ควบคู่ไปกับการใช้แบบทดสอบแบบต่าง ๆ
๑.๔ ให้ความสำคัญกับการประเมินระหว่างปี/ภาค มากกว่าการประเมินปลายปี/ภาค
๒. การประเมินการอ่าน คิดวิเคราะห์ และเขียน
การประเมินการอ่าน คิดวิเคราะห์และเขียน สรุปผลเป็นรายปี /รายภาค เพื่อวินิจฉัยและใช้เป็นข้อมูล
เพื่อประเมินการเลื่อนชั้นเรียนและการจบการศึกษาระดับต่าง ๆ
๓. การประเมินคุณลักษณะอันพึงประสงค์
หลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช ๒๕๕๑ ได้กำหนดคุณลักษณะอันพึงประสงค์
ของผู้เรียนไว้ ๘ ข้อ คือ
๑. รักชาติ ศาสน์ กษัตริย์
๒. ซื่อสัตย์ สุจริต
๓. มีวินัย
๔. ใฝ่เรียนรู้
๕. อยู่อย่างพอเพียง
๖ มุ่งมั่นในการทำงาน
๗. รักความเป็นไทย
๘. มีจิตสาธารณะ
คุณลักษณะดังกล่าวเป็นข้อบังคับ *สถานศึกษาอาจเพิ่มเติมได้ตามความต้องการของสถานศึกษา*
ผู้เมินทุกฝ่ายประเมินคุณลักษณะอันพึงประสงค์ แล้วรวบรวมผลการประเมินมาพิจารณาเป็นรายปี / รายภาค
เพื่อใช้เป็นข้อมูลประเมินการเลื่อนชั้นเรียนและการจบการศึกษาระดับต่าง ๆ
๔. การประเมินกิจกรรมพัฒนาผู้เรียน
การประเมินกิจกรรมพัฒนาผู้เรียน เป็นการประเมินการปฏิบัติกิจกรรมตามจุดประสงค์และเวลาในการ
เข้าร่วมกิจกรรมตามเกณฑ์ที่กำหนดไว้ในแต่ละกิจกรรม และใช้เป็นข้อมูลประเมินการเลื่อนชั้นเรียน และ
การจบการศึกษาระดับต่างๆ จุดมุ่งหมายของการวัดและประเมินผลการเรียนรู้
ศน.แอนน์
