ไขมันมีในร่างกายมากเกินความต้องการของร่างกายแล้ว จะทำให้เกิดโรค ที่เป็นอันตรายต่อสุขภาพอย่างมาก

 * ไขมัน ในเลือดสูงแบ่งออก ได้ หลายชนิดเป็นชนิดที่ 1-5 ส่วนใหญ่ ที่พบกันเป็นชนิดที่ 2และ 4 และ5

* สำหรับชนิดที่ 2 เป็นชนิดที่พบกันมากที่สุด มีคอเลสเตอรอลในเลือดสูงเป็นหลักพร้อมๆ

   กับไตรกลีเซอร์ไรด์สูงหรือไม่สูงก็ได้

*  แบ่งย่อยออกเป็นชนิด 2 เอ มีคอเลสเตอรอลสูงอย่างเดียวไตรกลีเซอร์ไรด์ปกติ

*  อีกชนิดหนึ่งคือ ชนิด 2 บี มีคอเลศเตอรอลสูงและไตรกลีเซอร์ไรด์ สูงเล็กน้อย

*  สำหรับชนิดที่ 4 ตัวที่สูงเป็นหลักคือ ไตรกลีเซอร์ไรด์ ส่วนคอเลสเตอรอลไม่สูง

* ถ้าเป็นชนิดที่ 5 จะมีไตรกลีเซอร์ไรด์ สูง คอเลสเตอรอลไม่สูงแต่จะพบ ไคโลไมครอนด้วย


    ในการวิจัยถ้าจะเอาไขมันในเลือดสูงมาแบ่งเป็นชนิดต่างๆ จะต้องเสียเวลาเสียเงิน ในการเอาไขมันไปแยกด้วยไฟฟ้า (อิเล็กทรอฟอริซีส)เพราะฉะนั้น ในการวินิจฉัยผู้ป่วยจึงใช้อาการแสดงและการตรวจไขมันในเลือดที่มีคอเลสเตอรอลและไตรกลีเซอร์ไรด์ สูงเป็นหลัก


    อาการแสดงส่วนใหญ่ของชนิด 2 ผู้ป่วยส่วนใหญ่เป็นเฮเทโรไซกัส(heterozygous) คือ มียีน (gene)ที่ผิดปกติมาตัวเดียว พวกนี้จะมีคอเลสเตอรอลสูงอยู่ระหว่าง 200- 400 ถ้าพวกโฮโมไซกัส  จะมียีนผิดปกติเป็นยีนเด่น(dorninant)อยู่ 2 ตัวและเมื่อเจาะเลือดจะมีไขมันในเลือดสูงมาก 300-400 และสูงกว่า ถ้ามีระดับไขมันในเลือดสูงขนาดนี้มักจะมีอาการแสดงคือ มีแซนธีราสมา (xanthrasma) หรือ เป็นก้อนไขมันในที่ต่างๆ


     เช่น ที่หนังตาบน และหนังตาล่าง แต่การเห็นเสมอไปอาจเป็นเพียง อาการแสดงที่ผิดปกติ เฉพาะที่เท่านั้น เวลาดูผู้ป่วยในคลีนิค พวกไขมันในเลือดสูงชนิดที่ 2 ถ้ามีไขมันในเลือดสูงมาก ก้อนไขมัน จะไปอยู่ในที่เด่นๆ ของร่างกาย คือ บริเวณข้อ กับเอ็น เช่น ข้อศอก หัวเข่า ที่เอ็นร้อยหวาย จะเห็นนูนเป็นก้อนไขมันสีเหลืองๆถ้าเห็นอาการอย่างนี้ ก็พอจะเดาออกได้เลยว่า ระดับคอเลสเตอรอลในเลือดสูงอยู่ราวๆ 400 และพวกนี้มักจะเป็นพวก โฮโมไซกัส พวก เฮเทโรไซกัส จะไม่เห็นเด่นอย่างนี้ แต่อาจไปปรากฏให้เห็นที่คอร์เนียเรียกตอร์เนียล อาร์คัส (corneal arcus) 


    ซึ่งแต่ก่อนเชื่อว่าพบในคนแก่ แต่เดี๋ยวนี้อาจพบในคนอายุน้อยที่มีไขมันในเส้นเลือดสูงได้ถ้าเป็นน้อยอาจเห็นเฉพาะที่บริเวณ ลิมบัส อีกแห่งหนึ่งที่ควรตรวจดูถ้ามองหาก้อนไขมันที่อื่นไม่เจอ ก็คือ ที่เอ็นร้อยหวาย ปกติเอ็นร้อยหวายจะมีความหนา ไม่เกินหนึ่งนิ้วชี้ ของเจ้าของ ถ้าใหญ่กว่าแสดงว่ามีความผิดปกติ

   

  บทความ โดย น.พ. สุรัตน์ โคมินทร์

 หน่วยโภชนวิทยา และชีวเคมี ทางการแพทย์ ภาควิชาอายุรศาสตร์

คณะแพทย์ศาสตร์โรงพยาบาลรามาธิบดี


ด้วยความปรารถนาดี  กานดา แสนมณี