แบบทดสอบการจัดการนวัตกรรมและสารสนเทศ

 

รายวิชา  การจัดการนวัตกรรมและสารสนเทศ 

ชื่อ  นายสุธีรุจ  อุปถัมภ์  รหัสประจำตัว  5246701042 

..................................................................................................................................................................................

ข้อคำถาม 

ข้อ  1.สารสนเทศที่จำเป็นต่อการพัฒนาคุณภาพสถานศึกษาที่ประกอบด้วย  (1)  ระบบสารสนเทศพื้นฐานของสถานศึกษา  (2)  ระบบสารสนเทศที่เกี่ยวกับผู้เรียน  (3)  ระบบสารสนเทศเพื่อการบริหารงานวิชาการ   (4)  ระบบสารสนเทศเพื่อการบริหารจัดการ  ขอให้ท่านเสนอตัวอย่างรายงานในระบบสารสนเทศเหล่านี้มาอย่างละหนึ่งรายงาน  พร้อมทั้งอธิบายว่ารายงานเหล่านี้ต้องการข้อมูลอะไรบ้าง  และจะนำไปใช้เพื่อพัฒนาคุณภาพของสถานศึกษาได้อย่างไร

คำตอบ 

ระบบสารสนเทศในองค์กรหรือระบบสารสนเทศเพื่อการจัดการ  มีวัตถุประสงค์เพื่อจัดการสารสนเทศต่าง ๆ  เพื่อประโยชน์ในการบริหารจัดการองค์กรอย่างมีประสิทธิภาพ  พร้อมเพิ่มความสามารถในการแข่งขันขององค์กรในยุคโลกาภิวัตน์ที่เกิดกระแสความเปลี่ยนแปลงในด้านต่างๆ  ทั้งเศรษฐกิจ  การเมือง  และสังคมอย่างรวดเร็ว  ดังนั้นองค์กรต่าง ๆ  ต่างเล็งเห็นถึงความจำเป็นของระบบสารสนเทศเพื่อรองรับการดำเนินงานในด้านต่าง ๆ  (มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช  2549 : 25) 

สถานศึกษาที่มีระบบสารสนเทศที่สมบูรณ์  ครบถ้วน เป็นปัจจุบัน  เรียกใช้ได้สะดวกและตรงตามความต้องการ  จะช่วยให้สถานศึกษาสามารถดำเนินงานพัฒนาคุณภาพได้อย่างมีประสิทธิภาพ  สารสนเทศทั้งหลายนั้นนอกจากจะใช้ในการวางแผนการดำเนินงานและประกอบการตัดสินใจแล้วยังนำไปสู่การพัฒนาแนวความคิด และสร้างทางเลือกใหม่ ๆ โดยระบบสารสนเทศที่จำเป็นต่อการพัฒนาคุณภาพสถานศึกษาที่ประกอบด้วย 

(1)  ระบบสารสนเทศพื้นฐานของสถานศึกษา 

(2)  ระบบสารสนเทศที่เกี่ยวกับผู้เรียน 

(3)  ระบบสารสนเทศเพื่อการบริหารงานวิชาการ             

(4)  ระบบสารสนเทศเพื่อการบริหารจัดการ 

สามารถที่จะนำเสนอตัวอย่างรายงานในระบบสารสนเทศแต่ละระบบได้ดังต่อไปนี้

1.ระบบสารสนเทศพื้นฐานของสถานศึกษา 

ดังตัวอย่างรายงานของระบบสารสนเทศพื้นฐานของสถานศึกษาดังต่อไปนี้

ตัวอย่างรายงาน  ในระบบสารสนเทศ	ข้อมูลที่ต้องการ	การนำไปใช้เพื่อพัฒนา คุณภาพสถานศึกษา
1.ข้อมูลทั่วไปของสถานศึกษา     2.ศักยภาพของสถานศึกษา       3.ความต้องการของชุมชน	ประวัติ ที่ตั้ง ขนาดของสถานศึกษา จำนวนพื้นที่ ลักษณะการจัดตั้ง สถานภาพของสถานศึกษา ความเชื่อ/ปรัชญา/คำขวัญ/คติพจน์ของสถานศึกษา   จุดเด่น/ความเข้มแข็งของสถานศึกษา จุดด้อย/ข้อจำกัดของสถานศึกษา โอกาส/ปัจจัยเอื้อในการพัฒนาสถานศึกษา ความสำเร็จ/ความภาคภูมิใจของสถานศึกษา   ความต้องการของชุมชนเกี่ยวกับอาชีพการมีงานทำ การศึกษาต่อ ความต้องการของชุมชนเกี่ยวกับการพัฒนา       คุณภาพการศึกษา   สภาพเศรษฐกิจของชุมชนและผู้ปกครอง สภาพสังคมและวัฒนธรรมของชุมชน    สภาพทรัพยากรและสิ่งแวดล้อมทางธรรมชาติ จำนวนประชากรในเขตพื้นที่บริการ	-การวางแผนกลยุทธ์       -การวางแผนกลยุทธ์         -การพัฒนาหลักสูตร การเรียนการสอน

 

2.ระบบสารสนเทศที่เกี่ยวกับผู้เรียน 

ระบบสารสนเทศเกี่ยวกับผู้เรียนเป็นระบบสารสนเทศที่รวบรวมข้อมูลเกี่ยวกับผู้เรียนทั้งหมดดังตัวอย่างรายงานของระบบสารสนเทศที่เกี่ยวกับผู้เรียนดังต่อไปนี้

ตัวอย่างรายงาน ในระบบสารสนเทศ	ข้อมูลที่ต้องการ	การนำไปใช้เพื่อพัฒนาคุณภาพสถานศึกษา
1.ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนของผู้เรียน 1.1    ระดับค่าเฉลี่ย ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนของผู้เรียน แต่ละกลุ่มวิชาแยกตามชั้นเรียน/ช่วงชั้น 1.2    ร้อยละของ ผู้เรียนที่ได้รับผลการเรียนในแต่ละระดับผลการเรียนจำแนกตมกลุ่มวิชา และระดับชั้น 1.3    ร้อยละของ ผู้เรียนที่ผ่านการประเมินคุณภาพจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง 1.4    ร้อยละของ ผู้เรียนที่จบการศึกษาตามหลักสูตร 1.5    ร้อยละของ ผู้เรียนที่ศึกษาต่อ	จำนวนผู้เรียนทั้งหมดที่สอบผ่านแต่ละกลุ่มวิชาแยกตามชั้นเรียน ช่วงชั้น คะแนนผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนแต่ละกลุ่มวิชาแต่ละชั้นเรียน/ช่วงชั้น จำนวนผู้เรียนทั้งหมด/ช่วงชั้น     จำนวนผู้เรียนที่ได้รับผลการเรียนในแต่ละระดับผลการเรียนจำแนกตามกลุ่มวิชา และระดับชั้น จำนวนผู้เรียนทั้งหมดแยกตามระดับชั้น     จำนวนผู้เรียนที่ผ่าน/ไม่ผ่านเกณฑ์การประเมินคุณภาพจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง จำนวนผู้เรียนที่ได้รับการประเมินทั้งหมด   จำนวนผู้เรียนที่จบการศึกษาขั้นพื้นฐาน จำนวนผู้เรียนทั้งหมดในชั้นนั้น   จำนวนผู้เรียนที่ศึกษาต่อ จำนวนผู้เรียนที่จบการศึกษา	-การพัฒนาหลักสูตร/ หลักสูตรท้องถิ่น -การวางแผนปฏิบัติการสอน

 

3.ระบบสารสนเทศเพื่อการบริหารงานวิชาการ

ระบบสารสนเทศเพื่อการบริหารวิชาการ เป็นการจัดระบบสารสนเทศเกี่ยวกับหลักสูตรและการเรียนการสอน  การวัดและการประเมิน ผลการพัฒนากิจกรรมแนะแนวและการจัดกิจกรรมพัฒนาผู้เรียน  ดังตัวอย่างรายงานของระบบสารสนเทศเพื่อการบริหารวิชาการดังต่อไปนี้

ตัวอย่างรายงาน ในระบบสารสนเทศ	ข้อมูลที่ต้องการ	การนำไปใช้เพื่อพัฒนาคุณภาพสถานศึกษา
1.หลักสูตรและการเรียนการสอน 1.1    สภาพการจัด แผนการเรียน/ชั้นเรียน 1.2    ความสอด สอดคล้องของหลักสูตรกับความต้องการของท้องถิ่น/ ผู้เรียน 1.3    เทคนิควิธีการ สอนที่ครูนำมาใช้   1.4    ร้อยละของ รายวิชาที่ปรับสาระการเรียนรู้ให้สอดคล้องความต้องการของผู้เรียนผู้ปกครองและชุมชน 1.5    การมีส่วน ร่วมในการจัดการเรียนการสอน	จำนวนชั้นเรียน จำนวนรายวิชาที่เปิดสอน เวลาเรียนแต่ละกลุ่มวิชา   ผลสำรวจความต้องการของชุมชนท้องถิ่น รายวิชาที่เปิดสอน จำนวนรายวิชา ผู้เรียนที่เลือกเรียนรายวิชาต่าง ๆ   จำนวน/ประเภทของเทคนิควิธีการสอนที่ครูนำมาใช้ แผนการสอน   จำนวนรายวิชาที่ปรับสาระการเรียนรู้ให้สอดคล้องกับความต้องการของผู้เรียนผู้ปกครองและชุมชน จำนวนรายวิชาที่เปิดสอนทั้งหมดในโรงเรียน     สรุปความคิดเห็นของผู้เรียนที่มีต่อการสอนของครู ความคิดเห็นของครูที่มีต่อการประเมินการสอนของตนเอง ความคิดเห็นของผู้บริหาร และ/หรือ ผู้ปกครอง	-การวางแผนการจัดชั้นเรียน -การพัฒนาหลักสูตร

 

ตัวอย่างรายงาน ในระบบสารสนเทศ	ข้อมูลที่ต้องการ	การนำไปใช้เพื่อพัฒนาคุณภาพสถานศึกษา
1.6    บรรยากาศ การเรียนการสอน         การวัดและการ ประเมินผลการเรียน 2.1    ความถูกต้อง ครบถ้วนเป็นปัจจุบันเกี่ยวกับเอกสาร/หลักฐานการประเมินผลการเรียน 2.2    ความหลาก หลายในวิธีการและการใช้เครื่องมือประเมิน	กิจกรรมที่ระบุในแผนการสอน กิจกรรมที่ถูกจัดในชั้นเรียนจริง ผลการตอบสนองของผู้เรียนที่มีต่อการสอนของครูแต่ละรายวิชา ความถี่ในการใช้สื่อและเทคโนโลยีกระตุ้นความสนใจผู้เรียนและสร้างความรู้ให้แก่ผู้เรียน เอกสารหลักฐานการวัดและการประเมินผลตามหลักสูตร -          แนวปฏิบัติเกี่ยวกับการประเมิน -          เครื่องมือการวัดและประเมิน -          บันทึกผลการวัดและประเมิน -          เอกสารรายงานผลการเรียนและการรับรองผลการเรียน จำนวนวิธีการประเมินที่ครูใช้ จำนวนเครื่องมือประเมินที่ครูใช้ ความพึงพอใจของผู้เรียนต่อวิธีการวัดและประเมินผลการเรียน รายงานผลความก้าวหน้าของผู้เรียน เช่น Portfolio เป็นต้น	-การพัฒนาเครื่องมือและ รูปแบบการประเมิน

 

4.ระบบสารสนเทศเพื่อการบริหารจัดการ

ระบบสารสนเทศเพื่อการบริหารจัดการ เป็นระบบสารสนเทศที่ต้องมีการประมวลผลรวม มีการเปรียบเทียบข้อมูลอย่างถูกต้องและทันสมัยจึงมีความหมายต่อการจัดการและการบริหารงานอย่างเต็มที่และมีประสิทธิภาพ  ดังตัวอย่างรายงานของระบบสารสนเทศเพื่อการบริหารวิชาการดังต่อไปนี้

 

 

 

 

ตัวอย่างรายงาน ในระบบสารสนเทศ	ข้อมูลที่ต้องการ	การนำไปใช้เพื่อพัฒนาคุณภาพสถานศึกษา
สภาพการบริหารและการจัดการ ความสอดคล้องระหว่างวิสัยทัศน์ ภารกิจและเป้าหมายการพัฒนา 1.1    ความสัมพันธ์ ระหว่างแผนพัฒนาคุณภาพสถานศึกษากับวิสัยทัศน์และภารกิจ 1.2    ภาวะผู้นำและ การบริหาร       1.3    การจัด โครงสร้าง       สภาพและ บรรยากาศการเรียนรู้	ข้อความ/เอกสารที่ปรากฏ วิสัยทัศน์ ภารกิจและเป้าหมายการพัฒนา ความคิดเห็น/ความเข้าใจเกี่ยวกับวิสัยทัศน์       ภารกิจและเป้าหมาย รายงานกระบวนการพัฒนาวิสัยทัศน์การกำหนดภารกิจและเป้าหมาย ข้อความเกี่ยวกับวิสัยทัศน์ ภารกิจและเป้าหมายการพัฒนา แผนพัฒนาคุณภาพของสถานศึกษา รายงานผลความสำเร็จของการดำเนินงานตามแผน ข้อมูลที่แสดงการเปิดโอกาสให้บุคลากรมี ส่วนร่วมรับรู้ข้อมูลและการตัดสินใจ ข้อมูลแสดงการสับเปลี่ยนบทบาทหน้าที่ตามวาระ ความพึงพอใจในการปฏิบัติงานตามหน้าที่ ความพึงพอใจต่อการบริหารจัดการ ข้อมูลการจัดบุคลากรตามหน้าที่ การยอมรับในหน้าที่และความรับผิดชอบที่ได้รับมอบหมาย ความคิดเห็นเกี่ยวกับการจัดแบ่งหน้าที่ของบุคลากรในสถานศึกษา สถิติการมาเรียนแต่ละวันของผู้เรียนแต่ละเดือน/ภาค/ปีการศึกษา จำนวนเวลาเรียนในแต่ละเดือน/ภาค/ปีการศึกษา	-การวางแผนยุทธศาสตร์ -การวางแผนการบริหารทั้งองค์กร

ข้อ 2.     เทคโนโลยีสมัยใหม่  ไม่ว่าเทคโนโลยีสื่อสารมวลชน  เทคโนโลยีคมนาคม  และเทคโนโลยีสารสนเทศ 

มีบทบาทสำคัญในการช่วยให้การจัดการศึกษาบรรลุอุดมการณ์การศึกษาตลอดชีวิตสำหรับทุกคนได้อย่างไรบ้าง  โดยเฉพาะการจัดการศึกษาในระบบ  นอกระบบ  และตามอัธยาศัย

คำตอบ

                เทคโนโลยีสมัยใหม่  ไม่ว่าเทคโนโลยีสื่อสารมวลชน  เทคโนโลยีคมนาคม  และเทคโนโลยีสารสนเทศ 

ต่างมีบทบาทสำคัญในการช่วยให้การจัดการศึกษาบรรลุอุดมการณ์การศึกษาตลอดชีวิตสำหรับทุกคน  โดยเฉพาะการจัดการศึกษาในระบบ  นอกระบบ  และตามอัธยาศัย  ดังต่อไปนี้  คือ   

                1.สถาบันการศึกษาต่าง ๆ  ทั้งที่เป็นสถาบันการศึกษาที่จัดการศึกษาในระบบ นอกระบบ  และตามอัธยาศัย  ได้นำเทคโนโลยีสมัยใหม่  อาทิ  ระบบประมวลผล  ระบบจัดการรายงาน  ระบบสนับสนุนการตัดสินใจ  มาใช้ในการบริหารจัดการทางการศึกษา  เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพและประสิทธิผลของสถาบันการศึกษานั้น ๆ 

                2.เทคโนโลยีเพื่อช่วยในการเรียนรู้ในปัจจุบัน  ช่วยให้ผู้เรียนทุกระดับสามารถใช้และเข้าถึงสารสนเทศทางการศึกษาที่มีคุณภาพและตรงกับความต้องการ  ไม่ว่าจะเป็นภายในสถานศึกษาหรือภายนอกสถานศึกษา  ซึ่งจากลักษณะดังกล่าวนี้เป็นการเอื้อต่อการศึกษาตลอดชีวิตสำหรับทุกคน 

                3.เทคโนโลยีสมัยใหม่  โดยเฉพาะอย่างยิ่งอินเทอร์เน็ต  ได้เข้ามามีบทบาทต่อการศึกษามากขึ้น  โดยได้ช่วยอำนวยความสะดวกหลายอย่าง  เช่น  ระบบการสืบค้นข้อมูล  รวมทั้งความรู้ในศาสตร์สาขาต่าง ๆ  ทำให้ผู้ที่กำลังศึกษาอยู่ในระบบ  นอกระบบ  หรือแม้แต่การศึกษาตามอัธยาศัย  สามารถที่จะใช้เพื่อการศึกษาอย่างไม่มีขีดจำกัด  โดยมีปัจจัยสนับสนุนดังนี้  (พงษ์ศักดิ์  สุสัมพันธ์ไพบูลย์  2544 : 40)

                   1)    สามารถใช้งานได้ง่าย

                   2) สามารถให้บริการต่าง ๆ ผ่านทางจอภาพเครื่องคอมพิวเตอร์หรือแม้แต่จอภาพของเครื่องโทรศัพท์เคลื่อนที่

                   3)    มีค่าธรรมเนียมของการเป็นสมาชิกและค่าบริการที่ไม่แพง

 

 

 

ข้อ 3.          ให้นักศึกษานำเสนอรูปแบบการจัดการความรู้ในสถานศึกษาเพื่อเสริมสร้างสมรรถนะคนในสถานศึกษาให้เป็นบุคคลแห่งการเรียนรู้    จงอธิบายให้เห็นเป็นรูปธรรมพร้อมยกตัวอย่างกิจกรรมการดำเนินการมาพอสังเขป 

คำตอบ

การจัดการความรู้  เป็นการสร้างเครื่องมือจัดเก็บข้อมูลและสารสนเทศต่าง ๆ  ที่เกี่ยวข้องกับการดำเนินงานในองค์กร  เช่น  วิธีปฏิบัติที่ดีที่สุด  เทคนิคใหม่ ๆ  หรืออะไรก็ตามที่บุคคลในองค์กรอาจคิดว่าเป็นประโยชน์ต่อตนเองและส่วนรวม  ดังนั้น  ในการจัดการความรู้จึงมีความจำเป็นอย่างยิ่งที่จะต้องมีการแลกเปลี่ยนและแบ่งปันความรู้ซึ่งกันระหว่างบุคลากรภายในองค์กร  (มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช  2549 : 197)

ในส่วนของสถานศึกษา  การจัดการความรู้กล่าวได้ว่าเป็นสิ่งที่มีความสำคัญคือ โดยเป็นการดึงเอาความรู้ที่กระจัดกระจาย ฝังอยู่ทั่วไปภายในสถานศึกษา  ออกมารวบรวม และแบ่งกลุ่ม จัดเก็บให้เป็นองค์ความรู้ขององค์สถานศึกษา  เพื่อเป้าหมายในการพัฒนาคนในสถานศึกษาให้เป็นบุคคลแห่งการเรียนรู้  และนำไปสู่ องค์กรแห่งการเรียนรู้ต่อไป  โดยรูปแบบการจัดการความรู้ในสถานศึกษา สามารถยกตัวอย่างกิจกรรมการดำเนินการได้ดังนี้  (มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช  2549 : 201)

                1.กำหนดระดับความรู้ภายในขอบเขตขององค์การ  (สถานศึกษา)    เช่น  ความรู้ส่วนบุคคล  ความรู้ของกลุ่ม  หรือความรู้ของทั้งองค์การ  ทั้งนี้  เพื่อให้สามารถแยกแยะ  จัดระดับความสำคัญ  กำหนดรูปแบบในการจัดเก็บและค้นหา  ตลอดจนรูปแบบในการแลกเปลี่ยนความรู้นั้น ๆ  ได้อย่างเหมาะสม

                2.สร้างความรู้หรือได้มาซึ่งความรู้จากการทำงานของบุคลากร  โดยความรู้ที่เกิดขึ้นมักเป็นความรู้ที่แฝงอยู่ในตัวบุคคลอย่างไม่รู้ตัว  ซึ่งจำเป็นต้องถูกแปลงออกมาเป็นความรู้ที่เป็นรูปธรรม  และสามารถตระหนักได้โดยบุคลากรในองค์กร

                3.รวบรวมและตีความหมายของความรู้จากสื่อที่หลากหลาย  เช่น กระดาษ  ไปรษณีย์อีเล็กทรอนิกส์ หรือมัลติมีเดีย  เป็นต้น  ซึ่งบ่อยครั้งที่พบว่ายังมีความรู้อีกมากที่สามารถสกัดได้จากสื่อที่ใช้ในการดำเนินการโดยทั่วไปขององค์การ  หากผู้ปฏิบัติเล็งเห็นถึงคุณค่าของความรู้อย่างแท้จริง  และรู้จักใช้ความคิดเชิงวิเคราะห์ได้เป็นอย่างดี

                4.จัดเก็บความรู้ในสื่อต่าง ๆ  เช่น  คลังข้อมูล  ฐานข้อมูล  ห้องสมุด  ชั้นหนังสือ  หรือแม้แต่ในสมองของบุคลากรเอง  โดยแยกแยะความเหมาะสมของสื่อจากคุณสมบัติที่แตกต่างกันของความรู้  เช่น  ความรู้เชิงอรรถ  ความรู้เชิงปริมาณ  ความเร็วที่จำเป็นในการค้นหาความรู้เพื่อนำไปใช้  จำนวนผู้ใช้ความรู้ร่วมกัน  ปริมาณรายละเอียดของความรู้  ระดับของความรู้  ความสำคัญของความรู้  หรือแม้แต่อายุของความรู้  เป็นต้น

                5.ประยุกต์และแลกเปลี่ยนข้อมูลจากการทำงานร่วมกัน  หรืออาจโดยผ่านเครื่องมือช่วยทางเทคโนโลยีสารสนเทศ  ซึ่งถือเป็นกลไกสำคัญที่ทำให้เกิดการแลกเปลี่ยนความรู้  โดยเฉพาะอย่างยิ่งเมื่อมีการนำเทคโนโลยีสารสนเทศมาประยุกต์ในการทำงาน  การแลกเปลี่ยนความคิดเห็น  และการกลั้นกรองกระบวนการทางความคิดร่วมกันอย่างมีประสิทธิภาพ

                6.สร้างพัฒนาการและนวัตกรรมจากความรู้  เพื่อสร้างความยั่งยืนให้แก่ความรู้  โดยมีการนำความรู้      ที่ได้มาประยุกต์อย่างเป็นรูปธรรม  สามารถชี้วัดได้ว่าสิ่งใดเกิดจากความรู้เดิม  สิ่งใดเกิดจากความรู้ใหม่  และความรู้ใดที่ยังขาดแคลนอยู่

 เอกสารอ้างอิง

 

พงษ์ศักดิ์  สุสัมพันธ์ไพบูลย์.  เรื่องน่ารู้  เทคโนโลยีคมนาคม.  กรุงเทพฯ : ซีเอ็ดยูเคชั่น,  2544.

มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช  สาขาวิชาศิลปะศาสตร์.  เทคโนโลยีเพื่อการจัดการสารสนเทศ.  กรุงเทพฯ :

                สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช,  2549.