เกณฑ์คุณภาพเครือข่ายบริการปฐมภูมิ Primary Care Award and Standard of Primary Care Unit
โครงการพัฒนาคุณภาพบริการปฐมภูมิ ตามเกณฑ์คุณภาพเครือข่ายบริการปฐมภูมิ
PCA : Primary Care Award and Standard of Primary Care Unit
จังหวัดสกลนคร ปี 2553
หลักการและเหตุผล :
จากการปฏิรูประบบสุขภาพในปี 2542 ได้เกิดมีการเปลี่ยนแปลงและพัฒนาการจัดระบบบริการปฐมภูมิมาโดยตลอด โดยมีเป้าหมายเพื่อให้ประชาชนเข้าถึงบริการได้โดยสะดวก และได้รับบริการที่มีคุณภาพ ได้มาตรฐาน ขณะเดียวกันก็ได้มีการพัฒนามาตรฐานบริการปฐมภูมิอย่างต่อเนื่อง เริ่มจากการกำหนดเกณฑ์มาตรฐานการขึ้นทะเบียนหน่วยปฐมภูมิ โดยสำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ และการนำแนวคิดการพัฒนาตนเองอย่างต่อเนื่อง(Continuous Quality Improvement) โดยใช้กระบวนการประเมินตนเองเป็นเครื่องมือ ให้เกิดการเรียนรู้และพัฒนา ต่อมาระยะหลังได้มีการพัฒนามาตรฐานศูนย์สุขภาพชุมชน(HCA) ซึ่งเป็นมาตรฐานชุดกระบวนการ จัดหมวดมาตรฐานเป็น 4 ระบบงาน โดยมีมาตรฐานบริการย่อยๆเช่นมาตรฐาน สุขศึกษา มาตรฐานการพยาบาลชุมชน มาตรฐานฐานการควบคุมและป้องกันการติดเชื้อ เป็นมาตรฐานที่ควบคุม กำกับส่วนที่เป็นกระบวนการบริการ พร้อมทั้งกำหนดตัวชี้วัดผลผลิต ผลลัพธ์ ของการจัดบริการ รวมถึงผลผลิตส่วนที่จัดบริการด้านส่งเสริมสุขภาพ ปัจจุบันได้มีการนำแนวคิดการประกันคุณภาพทั้งองค์กร(Total Quality Management ) ที่เน้นความเชื่อมโยงระหว่างปัจจัยนำเข้า กระบวนการบริการ รวมทั้งการบริหารจัดการ ที่ประกันได้ว่าจะทำให้เกิดการจัดการที่ส่งผลให้งานมีคุณภาพได้อย่างยั่งยืน ทั่วถึง เป็นระบบทั้งองค์กร ในชื่อเรียกว่า เกณฑ์คุณภาพเครือข่ายบริการปฐมภูมิ PCA : Primary Care Award and Standard of Primary Care Unit ซึ่งเป็นระบบที่ประกันคุณภาพทั้งองค์กร
การนำเกณฑ์คุณภาพเครือข่ายบริการปฐมภูมิ มาใช้เป็นเครื่องมือบริหารจัดการนั้น หน่วยบริการระดับต่างๆที่เกี่ยวข้องทั้งในระดับประเทศ จังหวัด อำเภอ และตำบล ควรทำความเข้าใจอย่างชัดเจนต่อแก่นของมาตรฐานและระบบคุณภาพทั้งหมด แล้วจัดเรียงองค์ประกอบในระบบคุณภาพที่ต่อเชื่อมกัน ตั้งแต่การเขียนโครงสร้างองค์กร ( Unit profile ) และการทบทวนผลการดำเนินการในแต่ละหมวดขององค์กร รวมถึงการนำข้อมูล สารสนเทศที่เป็นผลจากการทบทวนทั้งหมด มากำหนดทิศทางการดำเนินงานและกลยุทธ์การทำงานของหน่วยปฐมภูมิให้ชัดเจนนั้น ต้องอาศัยQRTที่เปรียบเสมือนพี่เลี้ยงคอยให้การสนับสนุนส่งเสริมให้หน่วยบริการ สามารถนำเกณฑ์คุณภาพเครือข่ายปฐมภูมิมาปรับใช้ให้สอดคล้องกับบริบทของพื้นที่เอง
สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดสกลนคร ตระหนักถึงความสำคัญและความจำเป็นของทีม QRT PCU ที่มีบทบาทและหน้าที่ช่วยพัฒนาการจัดบริการระดับปฐมภูมิให้เป็นไปในทิศทางที่คาดหวัง ได้ผลงานตามเป้าหมายที่ตั้งไว้ จึงได้จัดทำโครงการนี้ขึ้นเพื่อส่งเสริมความรู้ความเข้าใจ และพัฒนาทักษะการสร้างกระบวนการเรียนรู้ร่วมกัน สามารถเป็นพี่เลี้ยงผู้สะท้อนภาพการพัฒนาแบบสร้างสรรค์ มากกว่าการตรวจสอบแบบ Check list มีลักษณะของการรับฟังข้อมูล ความรู้สึก อุปสรรค ช่วยพิจารณาเรื่องความเป็นไปได้ ในสถานการณ์จริง และร่วมมือกับหน่วยบริการปฐมภูมิ ให้สามารถจัดบริการที่ตอบสนองความต้องการและความคาดหวังด้านสุขภาพที่แท้จริงของประชาชน และสังคมได้ต่อไป
กลุ่มเป้าหมาย : QRT PCU จำนวน 62 คน ดังนี้
1.1 QRT ในสำนักงานสาธารณสุขอำเภอๆละ 1 คน จำนวน 18 คน
1.2 QRT ในโรงพยาบาลชุมชนอำเภอๆละ 1 คน จำนวน 18 คน
1.3 ตัวแทนพยาบาลที่ปฏิบัติงานหน่วยบริการปฐมภูมิอำเภอละ 1 คน จำนวน 18 คน
2. ผู้รับผิดชอบการพัฒนาคุณภาพบริการปฐมภูมิ ระดับจังหวัด จำนวน 5 คน
3. ผู้รับผิดชอบการพัฒนาคุณภาพบริการปฐมภูมิ สปสช. เขต 8 อุดรธานี จำนวน 3 คน
4. QRT ในโรงพยาบาลทั่วไป จำนวน 2 คน
วัตถุประสงค์ ( Objective ) :
พื้นที่ดำเนินการ :
1. หน่วยคู่สัญญาเครือข่ายบริการปฐมภูมิ ( CUP ) ทุกอำเภอ
2. หน่วยบริการปฐมภูมิและ โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล ทุกแห่ง
กิจกรรมและกลวิธีดำเนินงาน :
1. ประชุมทีมนำ QRT ระดับจังหวัด เพื่อวิเคราะห์ SWOT จัดทำกลยุทธ์และวางแผนการปฏิบัติงาน
2. จัดทำโครงการ ขออนุมัติดำเนินการ
3. จัดประชุมเชิงปฏิบัติพัฒนาคณะกรรมการเร่งรัดพัฒนาคุณภาพบริการปฐมภูมิ
4. ทีม QRT PCU ระดับอำเภอ จัดกระบวนการเรียนรู้ให้หน่วยบริการปฐมภูมิและ รพสต. เกี่ยวกับเกณฑ์คุณภาพเครือข่ายปฐมภูมิ ในพื้นที่ของ CUP ที่ตนเองรับผิดชอบ
5. ทีม QRT PCU ระดับจังหวัดเยี่ยมนิเทศ ติดตาม CUP และ PCU เกี่ยวกับผลการนำเกณฑ์คุณภาพเครือข่ายปฐมภูมิไปใช้
6. จัดเวทีแลกเปลี่ยนเรียนรู้เกี่ยวกับเกณฑ์คุณภาพเครือข่ายปฐมภูมิ ระดับจังหวัด
7. รวบรวม และสรุปผลการปฏิบัติงาน พร้อมปัญหา และอุปสรรค เพื่อการแก้ไขทุกเดือน
8. ประเมินผลโครงการ และรายงานผลการปฏิบัติงานแก่หน่วยงานที่เกี่ยวข้อง
ระยะเวลาดำเนินการ :
งบประมาณดำเนินการ : ได้รับสนับสนุนงบจาก สปสช.เขต 8 อุดรธานี จำนวน 256,000 บาท
ผลที่คาดว่าจะได้รับ :
ตัวชี้วัดความสำเร็จของโครงการ :
ผู้รับผิดชอบหลัก :
โครงการฉบับเต็ม Load ที่นี่คะ http://gotoknow.org/file/community_nurse/QRT_project.doc