กลยุทธ์ที่ดี มีชัยไปกว่าครึ่ง

       การวางแผนอย่างมีกลยุทธ์นับว่าสำคัญในปัจจุบัน เพราะไม่ว่าจะเป็นการดำเนินชีวิต การทำงาน การปรับปรุงธุรกิจเดิมหรือเริ่มธุรกิจใหม่ จำเป็นอย่างยิ่งที่ต้องมีกลยุทธ์ที่ดี ซึ่งกลยุทธ์เหล่านั้นเกิดขึ้นได้เพราะผ่านการวิเคราะห์และประเมินเป็นอย่างดี มีขั้นมีตอนในการวิเคราะห์ ซึ่ง ดร.พัฒนิจ  โกญจนาท ได้สอนและถ่ายทอดความรู้ ในวิชาการจัดการเชิงกลยุทธ์ หลักสูตร  M.B.A ของ ม.อ. อาจารย์สอนได้สนุก มีสาระและเห็นภาพชัดเจน ดังนี้

1. ต้องวิเคราะห์สภาพแวดล้อมภายนอก มี 3 ส่วน คือ

            1) สภาพแวดล้อมทั่วไปที่เกี่ยวข้องกับธุรกิจ ได้แก่ ด้านประชากร, เศรษฐกิจ, สังคม/วัฒนธรรม, การเมือง/กฎหมาย และด้านเทคโนโลยี   ตัวอย่างเช่น หากสร้างโรงแรม ด้านประชากร ต้องวิเคราะห์ผู้มาใช้บริการเป็นกลุ่มใด มีจำนวนเท่าไหร่ เพื่อลงทุนสร้างโรงแรม และเก็บค่าบริการได้อย่างเหมาะสม เป็นต้น

            2) สภาพแวดล้อมของอุตสาหกรรม ต้องวิเคราะห์การเข้ามาแข่งขันของผู้ลงทุนใหม่, อำนาจต่อรองของ Supplier, อำนาจต่อรองของผู้ซื้อ, มีสินค้าทดแทนได้หรือไม่ และความรุนแรงในการแข่งขัน

            3) วิเคราะห์คู่แข่งโดยตรง ว่าคู่แข่งมีกลยุทธ์ แผนดำเนินการ หรือเป้าหมายของธุรกิจอย่างไร

            การวิเคราะห์ต้องคำนึงว่า สภาพแวดล้อมภายนอกของแต่ละพื้นที่ไม่เหมือนกัน ธุรกิจที่ประสบความสำเร็จในที่หนึ่งอาจไม่ประสบความสำเร็จในอีกพื้นที่หนึ่ง เพราะฉะนั้นต้องวิเคราะห์ให้ถูกต้องตั้งแต่ต้น

 

2. วิเคราะห์สภาพแวดล้อมภายใน โดยวิเคราะห์ว่าเรามีทรัพยากรอะไร ทรัพยากรเป็น Tangible เช่น เงินลงทุน, อาคาร, ที่ดิน, พนักงาน ฯลฯ หรือ Intangible เช่น พนักงานมีทักษะสูง มีความเชี่ยวชาญ ผู้บริหารมีประสบการณ์อย่างยาวนาน เป็นต้น ทรัพยากรที่เป็น Intangible มีความสำคัญมากเพราะเลียนแบบได้ยาก หรือหากเลียนแบบได้ต้องใช้ต้นทุนสูง ทำให้องค์กรที่มี Intangible ที่ดีจะมีความได้เปรียบในการแข่งขัน

            หลังจากนั้น ต้องพิจารณาว่าทรัพยากรที่มี ทรัพยากรใดเป็นทรัพยากรหลักที่สร้างขีดความสามารถในการแข่งขันให้กับองค์กร และนำองค์กรไปสู่ความได้เปรียบเหนือคู่แข่ง

 

            เมื่อมีการวิเคราะห์สภาพแวดล้อมภายนอกและภายในแล้ว ต้องวิเคราะห์จุดแข็ง จุดอ่อน โอกาสและอุปสรรคของธุรกิจ เพื่อกำหนดกลยุทธ์ให้เหมาะสม ว่าจะใช้กลยุทธ์ผู้นำด้านราคา หรือกลยุทธ์สร้างความแตกต่าง ซึ่งการกำหนดกลยุทธ์ในแต่ละด้าน ต้องมีแผนดำเนินการ ตัวชี้วัดผลสำเร็จ แผนควบคุมและติดตามที่ชัดเจน  เพื่อให้การดำเนินธุรกิจเป็นไปตามเป้าหมาย และทิศทางที่วางไว้