วันนี้ ชมรมผู้สูงอายุบ้านหลุบโพธิ์ ควงกันมา ระหว่าง คุณนิคม สอ.บ้านหลุบโพธิ์ และคุณณัฐกานต์ อบต.ตลาดแร้ง ค่ะ

พิธีกรน้องหนิง ถามคำถามแรก ... ที่ชมรมผู้สูงอายุผู้สูงอายุบ้านหลุบโพธิ์ ถือเป็นชมรมแรกที่ทำเกี่ยวกับงานส่งเสริมสุขภาพช่องปากผู้สูงอายุ พี่นิคมช่วยเล่ารายละเอียดว่า เริ่มต้นอะไรที่จุดประกายให้ผู้สูงอายุได้ทำกิจกรรม และตอนนี้ทำอะไรไปบ้างแล้ว

คุณนิคม ...

ชมรมผู้สูงอายุบ้านหลุบโพธิ์ เริ่มแรกมีตัวแทนชมรม แกนนำชมรมไม่กี่คน เริ่มก่อตั้งเมื่อ 2544 เป็นสมาชิกชมรมผู้สูงอายุระดับจังหวัด ปี 2548 มีสมาชิก 307 ท่าน

กิจกรรมเด่นของชมรมผู้สูงอายุ มีการจัดตั้งกลุ่มฌาปนกิจ ชมรมออกกำลังกาย รำไม้พลองประกอบดนตรี การทำดอกไม้จันทน์ เครื่องจักสาน กองทุนหมุนเวียน ส่งเสริมสุขภาพในช่องปากผู้สูงอายุ กิจกรรมผู้สูงอายุแบบเพื่อนช่วยเพื่อน

มีการศึกษาดูงานด้านการส่งเสริมสุขภาพช่องปาก โดย คณะกองทันตฯ ไปเยี่ยม และชมรมผู้สูงอายุ อำเภอสังขละ จังหวัดสุรินทร์ ชมรมผู้สูงอายุขอนแก่น ชมรมผู้สูงอายุจากจังหวัดบุรีรัมย์ อ.ละหารทราย ก็ได้ไปเยี่ยมชม และเมื่อปี 2549 ผู้สูงอายุได้รางวัล การประกวดผู้สูงอายุฟันดีวัย 80 ปี

กิจกรรมการดำเนินงานส่งเสริมสุขภาพช่องปากผู้สูงอายุ ได้รับรางวัลเมื่อปี 2549

  • มีการขยายเครือข่าย โดยให้ความรู้เรื่องสุขภาพช่องปาก ในงานบุญ งานประเพณี ในงานกิจกรรมทางศาสนา
  • จัดตั้งกองทุนแปรงสีฟัน และยาสีฟันในชมรม
  • สัมมนาขยายเครือข่ายไปสู่ประชาชนกลุ่มอื่น นอกเหนือจากผู้สูงอายุ ได้แก่ เด็กวัยเรียน ประชาชน เยาวชน กลุ่มวัยแรงงาน และตำบลใกล้เคียง
  • บูรณาการกิจกรรมส่งเสริมสุขภาพช่องปากผู้สูงอายุ ในโครงการเพื่อนช่วยเพื่อน โดยไปเยี่ยมดูแลผู้สูงอายุด้อยโอกาสในชุมชน จะพูดเรื่องการดูแลสุขภาพช่องปากด้วย
  • ปี 2551 ได้รับการสนับสนุนงบประมาณจากศูนย์ฯ ในโครงการผู้สูงวัยในชุมชน
  • โครงการประกวดผู้สูงอายุฟันดี ต.ตลาดแร้ง ได้รับงบฯ จากกองทุนสุขภาพตำบล และมีการประกวดผู้สูงอายุฟันดี โดยใช้งบประมาณกองทุนหลักประกันสุขภาพ ประกวดในระดับตำบล ได้ผู้สูงอายุฟันดี 80 ปี ในระดับตำบล
  • ปี 2553 ได้งบฯ ต่อเนื่อง สนับสนุนเรื่องการดูแลสุขภาพช่องปากผู้สูงอายุ มีบุคลากรจากฝ่ายทันตฯ รพ.บ้านเขว้า เป็นกรรมการการประกวด
  • นวัตกรรมที่ชมรมฯ คิดค้นขึ้นมา เพื่อการดูแลสุขภาพช่องปากผู้สูงอายุ คือ การทำไม้ขัดฟัน โดยนำวัสดุที่มีอยู่ในชุมชน คือ ไม้คณฑา
  • การรำไม้พลอง วันจันทร์ และศุกร์
  • การขยายเครือข่าย ผู้สูงวัยสุขใจใน 4 ชุมชน ซึ่งทางจังหวัดได้ให้หลุบโพธิ์เป็นพื้นที่นำร่องของการขยาย

แรงบันดาลใจของคุณนิคมต่อการทำกิจกรรมในเรื่องการส่งเสริมสุขภาพช่องปาก ก็คือ

  • ... ในฐานะที่เป็นชาวสาธารณสุข ก็ต้องมีความเสียสละ เพราะว่า ถ้าชุมชนไหนมีความพร้อม หรือมีความเสียสละ จะทำให้ ไม่ว่าทางสาธารณสุข หรือเจ้าหน้าที่จะทำอะไร ชุมชนก็จะให้การตอบรับ ... เขาก็จะยอมรับเจ้าหน้าที่ด้วย การที่เราอยู่ในพื้นที่ ในชุมชนนั้น ทำอะไรทุกอย่างก็เพื่อชุมชน
  • ... และมองว่า วัยผู้สูงอายุเป็นวัยที่เราต้องดูแล จนกว่าท่านจะจากโลกนี้ไป คิดถึงการดูแลเรื่องการกิน และคิดว่า ถ้าฟันไม่ดี เรื่องการกินก็จะมีปัญหา จึงคิดที่จะมาดูเรื่องปากและฟันของผู้สูงอายุ ถ้าผู้สูงอายุเคี้ยวได้ ทานได้ อายุก็จะยืนยาว
  • และในชุมชนนั้นมีความเข้มแข็ง เราเอาสิ่งที่ดีมาให้กับผู้สูงอายุ ท่านก็ยอมรับและร่วมกันทำส่วนที่ดี
  • ผู้สูงอายุเป็นวัยที่เราต้องเคารพนับถือ และมีอะไรหลายๆ อย่างในผู้สุงอายุที่เป็นสิ่งดีดี และมองว่า ผู้สูงอายุเป็นวัยที่เราจะแนะนำให้ท่านทำ แล้วมีสุขภาพที่แข็งแรงเสริมเข้าไปได้ โดยเราต้องเข้าใจบริบทของชุมชน และทำงานให้ได้ใจ

คุณณัฐกานต์ จาก อบต.ตลาดแร้ง เล่าว่า

ดิฉันส่วนใหญ่จะอยู่กับชาวบ้าน ผู้สูงอายุ คนพิการ คนในหมู่บ้าน

... งานด้านสาธารณสุข อบต.ตลาดแร้งให้ความสำคัญมาก ไม่น้อยไปกว่าการพัฒนาด้านอื่นๆ เพราะว่า ภารกิจด้านสาธารณสุข คือ ความเป็นอยู่ของประชาชนในพื้นที่ ถ้ามีความเป็นอยู่ มีสุขภาพดี ก็จะส่งผลให้การพัฒนาในด้านอื่นๆ เป็นไปได้ดีด้วย

... อบต. จะเป็นผู้สนับสนุนมากกว่า และทำงานช่วยกันกับ ทุกๆ อนามัยในตำบลของเรา รวมทั้ง อบต. จะเป็นผู้สนับสนุนในโครงการที่เกี่ยวกับงานหลักประกันสุขภาพ ในกองทุนหลักประกันสุขภาพด้วย

คุณณัฐกานต์ เล่าว่า ... การดำเนินงานทางด้านสาธารณสุขเกี่ยวกับเรื่องทันตสุขภาพ พื้นที่ในส่วน อปท. อื่น เขาก็มีการทำอยู่บ้าง แต่ไม่ลึกเหมือนของทางตำบลตลาดแร้ง ที่นี่มีแนวทางที่จะช่วยสนับสนุนงานทันตฯ โดยจะนำเข้าวาระการประชุมระดับอำเภอ หรือระดับจังหวัด เพื่อเสนอแนวคิด แนวทาง และโครงการเพื่อรณรงค์ให้เห็นความสำคัญของโครงการทางด้านทันตฯ ต่อไป

รวมเรื่อง การส่งเสริมสุขภาพช่องปาก สว. ภาคอีสาน