มาตีความให้เลิกสับสนระหว่างคำว่า แผ่นพับ กับ โบร์ชัวร์ กันก่อน ชอบเรียนสลับสับสนใช่ไหมคะ?
แผ่นพับ (Folder) หมายถึงสิ่งพิมพ์ใด ๆ 1 แผ่น มีการพับเข้าหรือกางออกขณะที่ใช้งาน พับทบไปทบมาได้ 4-80 ด้าน แผ่นพับจะไม่ระบุเลขหน้า ภายในมีข้อความและภาพประกอบ วิธีการพับมีหลายแบบ แล้วแต่ความต้องการของเจ้าของเอกสาร สามารถแสดงออกซึ่งแนวความคิดสร้างสรรค์ของผู้ออกแบบ นอกจากการพับทบกันไปมาแล้วยังเพิ่มลูกเล่นต่างๆ ได้ อาทิเช่น การตัด เจาะกระดาษทำ Pop up เป็นต้น แต่ในหน้าแรกมักเริ่มต้นที่ด้านขวาสุด ระบุชื่อเรื่องแผ่นพับ หน่วยงานเจ้าของ และด้านสุดท้ายหรือส่วนสุดท้ายจะนิยมระบุสถานที่ และรายละเอียดเพิ่มเติมเพื่อการติดต่อสื่อสาร แต่คุณๆ ที่ชอบคิดแหวกออกด้านข้าง หลุดกรอบ ก็จะคิดอย่างไรก็ได้ ไม่เป็นเรื่องแปลกหรอกค่ะ
ส่วน โบรชัวร์ (Brochures) มีนิยามไว้ว่าคือ สิ่งพิมพ์ที่พับแล้วมีหน้ามากกว่าสองหน้าขึ้นไปและมักมีการเย็บติดเป็นรูปเล่ม มีเลขหน้า ภายในมีข้อความและภาพประกอบ (“คำว่า "brochures” เป็นภาษาฝรั่งเศส โดยเรียกทับศัพท์ของสิ่งพิมพ์ประเภทหนึ่ง ในความหมายที่แท้จริงแล้ว brochures หมายความถึงหนังสือเล่มเล็กซึ่งหมายถึงจะต้องมีการเย็บเล่มเข้าด้วยกันนั่นเอง”)
เมื่อรู้ความหมายที่ฉันดั้นด้นค้นหามาจากตำราหลายๆ เล่ม แล้ว สรุปออกมาตามที่ฉันเข้าใจ ก็จบแล้วค่ะ ไม่ต้องสนใจอะไรมันมากนักเพราะว่าในภาคปฏิบัติกับเราคนทำงาน จะเป็นพับเป็นแผ่นพับ หรือ โบรชัวร์ ก็ใช้งานได้เหมือนๆ กัน
มาดูประโยชน์ที่เหมือนๆ กันก่อนค่ะ
- ใช้เพื่อเพิ่มโอกาสให้กับการขาย การให้บริการ
- สร้างความน่าเชื่อถือให้กับองค์กร
- ลดต้นทุน ลดเวลา ในการตอบคำถาม (ข้อนี้ตรงกับใจบรรณารักษ์แน่นอน)
ดูประโยชน์แล้ว ดูต่อไปเรื่องงบประมาณค่าใช้จ่าย-จำนวนที่ต้องการด้วย ก่อนที่จะเลือกลงมือออกแบบกันค่ะ
- งบประมาณน้อย จำนวนไม่มาก ใช้การถ่ายเอกสาร ไรโซกราฟ พิมพ์อิงค์เจ็ท พิมพ์เลเซอร์ แต่มีข้อจำกัดการใช้กระดาษ (ผู้คนร้อง...ว้า มันไม่สวยถูกใจแน่ๆ)
- งบประมาณมาก เน้นความคมชัดสวยงาม คงทน หรือ ต้องการพิมพ์จำนวนเยอะ ๆ เช่น 1,000 ชุดขึ้นไป การพิมพ์ออฟเซ็ท 4 สี จะให้คุณภาพสีที่สดสวยและมีต้นทุนถูกกว่าถ่ายเอกสาร พิมพ์ระบบอิงค์เจ็ท/เลเซอร์สี และเลือกกระดาษได้หลายชนิด เช่น ปอนด์ 70-310 แกรม อาร์ตการ์ด 90-310 แกรม การ์ดขาว 90-310 แกรม เป็นต้น (แล้วคราวนี้ใครจะเป็นคนร้องละคะ!)
ถึงตอนนี้ก็รู้แล้วละค่ะว่าจะทำแผ่นพับเป็นแผ่นๆ หรือทำเป็นโบรชัวร์ที่มีการตัดขอบสามด้านและมีเข็มเย็บตรงกลาง ฉันก็ชวนคุณๆ ที่สนใจมาตอบโจทย์ความต้องการและลงมือทำกันดูค่ะ ฉันแจกเวลา (เขาเรียกว่าซื้อเวลา ฮิฮิ) พร้อมกับกระดาษที่แจกให้มีทั้งกระดาษขนาด A4 ,A3 ,B4, F14, ซึ่งล้วนแต่เป็นกระดาษที่คุณๆ คุ้นชินกับการใช้งานค่ะ จากนั้นก็ให้เล่นลองพับ ได้ ? พับ ? ด้าน เสร็จแล้วให้ลองร่างรายละเอียดคร่าวๆ สำหรับ เนื้อหาที่ต้องการเผยแพร่ (เช่นชื่อแผ่นพับ “แนะนำงาน”...) เบ็ดเสร็จฉันขายเวลาไปราวๆ ห้านาทีค่ะ ระหว่างนั้นก็ค้นหาตัวอย่างแผ่นพับหลากหลายมานำเสนอทั้งในรูปภาพประกอบ และจัดแสดงบนโต๊ะภายในห้องนำเสนอนั้น
หลังจากนั้นฉันก็สรุปหลักเบื้องต้นของแผ่นพับ มีขั้นตอนการคิด วางองค์ประกอบ การลำดับข้อมูลในการอ่านแผ่นพับ เช่น หน้าเริ่มต้น มี ชื่อหน่วยงาน สัญลักษณ์/โลโก้ หน้าสุดท้าย ส่วนมากจะมีข้อมูลการติดต่อใช้บริการ ที่สำคัญถ้าทำเป็นแผ่นพับ จะไม่นิยมใส่เลขหน้า แล้วถ้าคุณๆ อยากพับหลายหน้า คุณเองก็อาจสับสน คนอื่นจะยิ่งกว่าสับสน เพราะคุณอาจพับกลับเหมือนเดิมไม่ได้ ดูตัวอย่างจาก แผ่นพับแผ่นที่เดินทางนั้นเป็นไร
มาค่ะ ฉันจะสรุปอีกครั้งนะคะว่า การออกแบบแผ่นพับได้อย่างถูกใจนั้น ไม่ยากเลยคือ
- เจ้าของข้อมูลออกแบบเอง ได้รูปแบบการพับแผ่นพับ(สามารถพับได้ตั้งแต่ 4-80 ด้าน/หน้า)
- วางโครงร่างคร่าวๆ (ข้อความ รูปภาพประกอบ) การใช้ฟอนต์ตัวหนังสือต่างๆ (ฟอนต์สวยๆ บางๆ บางทีก็ใช้ไม่ได้ในงานที่โรงพิมพ์ค่ะ ภาษาคนโรงพิมพ์เรียกว่า “ฟอนต์มันเด้ง”)
- นำไปปรึกษาฝ่ายศิลปกรรมให้ออกแบบตามที่เจ้าของข้อมูลต้องการ (แถมทำให้สวย สวยกว่าด้วย)
- ตรวจสอบความถูกต้อง (ตัวสะกด การตัดคำ)
- เข้าสู่ขั้นตอนการพิมพ์/ผลิต
เห็นไหมคะ จะเป็นพับเป็นแผ่นพับ หรือ โบรชัวร์ ก็ใช้งานได้เหมือนๆ กัน
....
แต่...
ยังค่ะ อย่าเพิ่งถาม เพราะว่ามันจบไม่จริง
(ยังมีต่อนะคะ)
พี่ดาว...หนูรี...ขอบคุณอีกครั้งจะเอาไว้สอนหลาน มักจะถามเวลาที่ต้องทำแผ่นพับส่งครู..จะตามไปอ่านต่อค่ะ
บันทึกนี้แบบว่าวิชาการล้วน ๆ แผ่นพับ กับ โปรชัวร์