การได้ไปจัดกิจกรรมค่ายจิตอาสาฯ โรงเรียนไทยรัฐวิทยา ๖๓ (ชุมชนบ้านคำแดง) ได้มีโอกาสรู้จักกับคุณพ่อทองอินทร์  คำทวี  อายุ ๖๓ ปี  อาชีพทำไร่ทำนา คุณพ่อทองอินทร์  ได้เล่าว่าเกิดที่หมู่บ้านคำแดง  เรียนจบชั้นประถมศึกษาปีที่ ๔ อาศัยการศึกษานอกระบบจากการศึกษานอกโรงเรียนจนจบชั้นมัธยมศึกษาปีที่ ๖

       คุณพ่อทองอินทร์  มีภรรยาที่มีอาชีพเดียวกัน  มีบุตรสาวสองคนมีอาชีพวิศวกรเคมีทำงานที่บริษัทเอกชนและรับราชการตำรวจอีกคนหนึ่ง  ความหวังของคุณพ่อทองอินทร์และภรรยาอยากจะให้ลูก ๆ มาสานต่อการทำนาทำไร่หรือการเกษตรวิถีใหม่ในหมู่บ้านคำแดง

        คุณพ่อทองอินทร์  ทำนา ๒๘ ไร่ปีละครั้งได้ผลผลิตมากที่สุดละ ๘ ตัน เหลือจากการเก็บไว้กินในครอบครัวจะขายได้ปีละ ๕ - ๖ หมื่นบาท และเพิ่มผลผลิตขึ้นทีละน้อยทุกปี  วิธีการพัฒนานาข้าว  เดิมมีการใส่ปุ๋ยเคมีบ้าง  ภายหลังเห็นว่าปุ๋ยเคมีมันแพงและประกอบกับการได้เรียนรู้วิธีธรรมชาติโดยการไถกลบกับตอฟาง หญ้าแห้ง และใส่น้ำหมักขี้หมูแทน ส่วนการทำไร่พุทราจำนวน ๑๒ ไร่  เรียกว่าพันธุ์สามรส  สามารถสร้างรายได้สูงสุดปีละ ๑๒๐,๐๐๐ บาท

        วิถีชีวิตของชาวบ้านคำแดง  ดูผิวเผินค่อนข้างอุดมสมบูรณ์เพราะเป็นชุมชนใหญ่ถึง ๔ หมู่บ้าน  ส่วนใหญ่มีอาชีพทำไร่ทำนาแต่ภายหลังนิยมทำสวนยางมาประมาณ ๔ ปี  ส่วนการเลี้ยงหมู เลี้ยงไก่ชาวบ้านที่นี่เคยทำแต่ล้มเหลวเพราะสู้กิจการขนาดยักษ์ใหญ่ไม่ได้  ส่วนการค้าขายได้ขยายตัวขึ้นมีร้านค้าของชำใหญ่โตหลายแห่ง

        ความเปลี่ยนแปลงของวัฒนธรรมที่เป็นวิถีชีวิตพื้นบ้านเป็นไปอย่างรวดเร็ว ทำให้คุณพ่อทองอินทร์มีความรู้สึกห่วงใยกับบุตรหลานและเยาวชน กลัวคนรุ่นหลังจะลืมรากเหง้าของตนเองในการไม่เป็นคนสู้ชิวิต  ชอบความสะดวกสบาย ไม่มีความอดทน เช่นสมัยก่อนเคยตักน้ำหาบน้ำไปเล่นประเพณีวันสงกรานต์ปัจจุบันนิยมนำรูปแบบใหม่ ๆ มาใช้มาปฏิบัติแทนของเก่าแก่  ตื่นเช้าลูกหลานจะต้องออกหาอาหารมาทำเลี้ยงพ่อแม่  แต่ปัจจุบันลูกหลานรอรับจากพ่อแม่และเป็นการที่พ่อแม่จะไปหาซื้อด้วยเงินแทนการหากินแบบพื้นบ้าน  “การฮักแพงแบ่งปัน” ลดลงไปจากวิถีชีวิตของชาวคำแดงเกือบจะไม่หลงเหลือ

        ความคิดเห็นของพ่อทองอินทร์ที่มีต่อเยาวชนหมู่บ้านคำแดง  เห็นว่าเยาวชนขาดจริยธรรม  ขาดการเอาใจใส่จากพ่อแม่ผู้ปกครอง  ตามใจลูกจนเกินไป ใช้เงินเลี้ยงดูลูกแทนการให้ความรักความอบอุ่น  ไม่ยอมรับฟังความคิดเห็นของคนอื่นเมือลูกไปทำผิดก็จะเข้าข้างลูก ปกป้องความผิดของลูก ทำให้ลูกเคยตัวเห็นผิดเป็นชอบ  อีกอย่างหนึ่งเทคโนโลยี่ที่ทันสมัยเป็นปัจจัยที่ทำให้เยาวชนหลงผิด ใช้โทรศัพท์เพื่อความหายนะมากกว่าการใช้ประโยชน์ และเป็นการเปิดโอกาสให้การนัดพบของคนหนุ่มสาวสะดวกขึ้น  ที่สำคัญเด็กรุ่นใหม่ไม่สนใจกับญาติพี่น้อง ขาดการเคารพนบไหว้ต่อผู้อาวุโสหรือการไม่มีสัมมาคารวะ สำหรับปัญหายาเสพติดของเยาวชนที่บ้านคำแดงนั้น  มีผู้ติดยาและนำไปรักษาที่หายขาดไปก็มีหรือไปรักษาแล้วยังกลับมาเสพย์อีกก็มี  กรณีที่มาเสพย์อีกจะมีอาการหนักกว่าเดิม

         ยามว่างคุณพ่อทองอินทร์และเพื่อนฝูงจะมีสภากาแฟกันที่บ้านหลังหนึ่งใกล้ ๆ โรงเรียนแทบทุกวัน  ประเด็นของการสนทนาในสภากาแฟมีทุกเรื่องที่เกี่ยวข้องกับการพัฒนา รวมทั้งเรื่องที่เกี่ยวข้องกับการจัดการศึกษาขั้นพื้นฐานและมีความเชื่อว่าระบบการบริหารจัดการโดยการมีส่วนร่วมของ “บวร” บ้าน วัด และโรงเรียนจะสามารถพัฒนาศักยภาพเยาวชนและการจัดการศึกษาขั้นพื้นฐานได้ดีและส่งผลต่อความเป็นพื้นฐานการสร้างความเข้มแข็งในอนาคต

        ความดีที่ประทับใจจากการสนทนา "คุณพ่อทองอินทร์" มีคุณลักษณะของความเป็นผู้ดีภูธรที่น่ายกย่องนับถือเป็นอย่างมาก ในเรื่องการเป็นผู้ฟังที่ดี  ท่านฟังฉันพูดอย่างตั้งใจ มองหน้ามองปากและยิ้มรับที่ซึมซับคำถามและข้อคิดเห็นของฉัน ไม่พูดแซกแซง  และให้คำตอบหรือข้อคิดเห็นที่ชัดเจน ทันสมัยตรงเป้าหมายที่ฉันต้องการ  ที่สำคัญท่านมีความรู้ความเข้าใจกับบทบาทและหน้าที่ของชุมชนที่มีต่อการจัดการศึกษาขั้นพื้นฐานตามพระราชบัญญัติการจัดการศึกษาชาติ   ฉันภูมิใจมากที่มีโอกาสได้พบและแลกเปลี่ยนเรียนรู้กับคนดีศรีบ้านคำแดง 

         คนดีของฉันคือคนดีศรีสังคม ที่ฉันสัมผัสได้ด้วยตานอกและตาใน  ฉันไม่ได้ยกย่องหรือให้คุณค่าภายนอกของคนจากการได้รับปริญญาระดับสูง หรืออำนาจ ตำแหน่งหน้าที่อันยิ่งใหญ่ หรือฐานะเงินตราที่ร่ำรวยล้นฟ้ามหาศาล แต่ฉันขอยกย่องคนที่คิดดี   คิดที่จะให้สิ่งดี ๆ กับสังคม  คนที่หวังอยากจะให้สังคมอยู่เย็นเป็นสุข  ส่วนการทำดีนั้นหากเริ่มทำที่ตนเองได้แล้วถือว่า...ทำดี