การแก้ปัญหาและการตัดสินใจ
วิทยากร : ศ.เกียรติคุณ ดร.สุมนต์ สกลไชย
วันที่ 18 มกราคม 2553 เวลา 13.00-16.30 น.
********************* โดยสมพิศ นามเปือย
ปัญหา คือ ช่องว่างหรือความแตกต่างระหว่างสภาพการณ์ปัจจุบัน กับสภาพการณ์
ที่เราต้องการให้เกิดขึ้น (หรือสภาพการณ์ที่ไม่ดีที่คาดว่าจะเกิดขึ้นในอนาคต)
การตัดสินใจ คือ การเลือกวิธีปฏิบัติอย่างใดอย่างหนึ่ง จากวิธีปฏิบัติหลาย ๆ อย่างที่มีอยู่
ประเภท / ลักษณะของปัญหา
ก. แบ่งตามต้นเหตุ
- บุคคลอื่น /หน่วยงานอื่น ตัวเอง /หน่วยงานของตน นโยบาย กฎหมาย / ระบบงานนอกเหนืออำนาจหน้าที่
ข. แบ่งตามขนาดของปัญหา
- เล็กน้อย ปานกลาง ใหญ่ ใหญ่มาก
ค. แบ่งตามผู้ที่ได้รับผลกระทบ
- ตนเอง ครอบครัว หน่วยงานของตน ผู้อื่น/องค์กรอื่น
สภาพทั่วไปในการแก้ไขปัญหา
1. ไม่มีสูตรสำเร็จในการแก้ปัญหา
2. ปัญหาแต่ละปัญหามีความแตกต่างกัน
3. การป้องกันเป็นวิธีทางแก้ไขปัญหาที่ดีที่สุด ควรมองตั้งแต่ต้นอย่าสร้างเรื่องที่จะนำไปสู่ปัญหา
กระบวนการแก้ไขปัญหา
1. วิเคราะห์และเข้าใจสถานการณ์ของปัญหาให้ชัดแจ้ง เบื้องหน้า เบื้องหลัง ทุกแง่มุม
2. แยกแยะประเด็นปัญหาเป็นข้อย่อย ๆ ให้ตรงประเด็นและระบุเป้าหมาย / สถานการณ์ที่เราประสงค์จะให้เกิด
3. วิเคราะห์สาเหตุของปัญหา หรือปัญหาย่อย ๆ อาจใช้แผนภูมิเทคนิคต่าง ๆ เข้าช่วย
4. หาวิธีการแก้ไข อาจมีหลายทางเลือก ให้เปรียบเทียบผลดี ผลเสียแต่ละทางเลือก
5. เลือกวิธีการแก้ปัญหาที่ดีที่สุด เหมาะสมที่สุด (ผลกระทบน้อย ใช้ทรัพยากรน้อย มีหลังพิง ผู้บริหารเห็นด้วย มีคนเห็นด้วยมากที่สุด บุคลากรมีประโยชน์มากที่สุด )
6. วางแผนการปฏิบัติงานเพื่อแก้ปัญหา
การตัดสินใจ
1. ระดับการตัดสินใจ สิ้นสุดที่เราหรือไม่
2. การตัดสินใจ ผิดระเบียบกฎเกณฑ์ ประเพณีปฏิบัติหรือไม่
3. การตัดสินใจ แตกต่างจากที่ผ่านมาหรือไม่ มีเหตุผลอธิบาย
กระบวนการก่อนตัดสินใจ
1. วิธีการก่อนตัดสินใจ
- ก่อนตัดสินใจ เสนอความเห็น/ให้หารือหัวหน้า /ผู้บริหาร /เสนอ ”คณะกรรมการ”(ถ้ามี) เชิญผู้ที่จะรับผลจากการตัดสินใจมาพูดคุย แจ้งให้ทราบ ชี้แจงเหตุผลก่อน
- เชิญหัวหน้าของผู้ที่จะได้รับผลจากการตัดสินใจมาหารือ หรือแจ้งให้ทราบก่อน
- เสนอผลการตัดสินใจเป็นลายลักษณ์อักษร
