"VOAnews ภาคภาษาไทย" สำนักข่าวคุณภาพ ตีพิมพ์เหตุผลที่ว่า ทำไมแผ่นดินไหวเฮติแรงจัง ผู้เขียนขอนำมาเล่าสู่กันฟังครับ
...
ภาพที่ 1: หมู่เกาะแคริบเบียน (Caribbean) ซึ่งอยู่ใกล้รัฐฟลอริดา สหรัฐฯ ทางเหนือ, อ่าวเม็กซิโก-เม็กซิโก-อเมริกากลางทางตะวันตก, อเมริกาใต้ทางด้านล่าง > [ ecu.edu ]
...
ภาพที่ 2: หมู่เกาะแคริบเบียน (Caribbean) > [ ecu.edu ]
ประเทศในแถบนี้ คือ บาฮามาส์, คิวบา (โค้ชมวยชาวคิวบาเข้ามาสอนในไทยหลายครั้งแล้ว), จาไมกา (ดังทั้งเรื่องฟุตบอลและนักวิ่ง), ไฮติ-สาธารณรัฐโดมินิกัน (เกาะเดียว 2 ประเทศ) และประเทศหมู่เกาะอีกหลายประเทศ
...
ภาพที่ 3: แผ่นเปลือกโลกใต้ทวีปอเมริกาเหนือ-กลาง-ใต้, แผ่นคาริบเบียน (Caribbean plate) พาดผ่านตอนบนของไฮติ-สาธารณรัฐโดมินิกันพอดี > [ wikipedia ]
ส่วนแผ่นอเมริกาเหนือ (North American Plate) และใต้ (South American Plate) มีขอบของแผ่นอยู่ทางตะวันตกของทวีป ทำให้รัฐทางตะวันตกของสหรัฐฯ มีแผ่นดินไหวบ่อย
...
ผู้เชี่ยวชาญกล่าวว่า ปัญหาของแผ่นเปลือกโลก คือ แผ่นอเมริกาเหนือกับแผ่นอเมริกาใต้ (แผ่นใหญ่) สมรู้ร่วมคิดกัน เพื่อเคลื่อนไปทางตะวันตก, ...
ส่วนแผ่นแคริบเบียน (แผ่นเล็ก) ดื้อเงียบ ไม่ยอมเคลื่อนตาม... ผลคือ ทำให้เกิดกาีรทับซ้อน, เถลไถล (gliding) และเกิดภัยพิบัติตามมาในที่สุด [ AJE ]
...
โลกเบี้ยวๆ ใบนี้ตั้งอยู่บนแผ่นเปลือกโลก (earth plate; earth = โลก; plate = แผ่น แผ่นเปลือกโลก) บางๆ ก่อนวางอยู่บนลาวาหรือหินละลายเหลวด้านล่าง ทำให้แผ่นดินมีลักษณะคล้ายเปลือกไข่ที่ร้าว พร้อมที่จะสั่นสะเืทือนเป็นแผ่นดินไหว ภูเขาไฟ หรือไม่ก็คลื่นยักษ์ซึนามิแบบที่ถล่มภูเก็ตของไทย
อาเซียนมีเขตแผ่นดินไหวสำคัญเรียงไปตามแผ่น เปลือกโลก ซึ่งแผ่ไปตามแนวต่อจากภูเขาหิมาลัย คือ ผ่านใจกลางพม่า (เรียกว่า "สะกายน์ เพลท" - Sagaing Plate - แผ่นสะกายน์), ต่อไปทางตะวันตกของไทย-อินโดนีเซีย
...
แนวเปลือกโลกที่ใกล้อาเซียนขยับ-เขยิบกันมาครบแล้ว ทั้งเนปาล-จีนตอนใต้-อินโดนีเซีย-หมู่เกาะแปซิฟิค
คิวต่อไปอาจเป็นใจกลางพม่า ซึ่งมีหลักฐานทางประวัติศาสตร์สำคัญ คือ พระเจดีย์ในพุกามเสียหายจากแผ่นดินไหวหลายครั้ง
...
[ ขอขอบพระคุณ "VOAnews ภาคภาษาไทย" ]
| การเกิดแผ่นดินไหวรุนแรงในประเทศเฮติ ทำให้มีผู้เสียชัวิต และบาดเจ็บจำนวนมาก | |
|
16/01/2010 |
|
... แผ่นดินไหว รุนแรงในประเทศเฮติ ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของเกาะในแถบทะเลคาริบเบียนเมื่อวันอังคาร ยังความเสียหายอย่างกว้างขวาง และมีคนเสียชีวิตบาดเจ็บเป็นจำนวนมาก เมื่อเทียบกับบริเวณที่เกิดแผ่นดินไหวบ่อยครั้ง อย่างในแถบมหาสมุทรแปซิฟิคแล้ว แถบทะเลคาริบเบียน นับว่าเป็นภูมิประเทศที่ค่อนข้างสงบ ... อย่างไรก็ตาม บริเวณนี้เป็นแนวที่แผ่นชั้นหินเปลือกโลกบรรจบกัน หรือเกยกันและเคยมีประวัติว่าเกิดแผ่นดินไหว สึนามิ และภูเขาไฟระเบิดมาก่อน ในปี 2489 หรือ ราว 63 ปีมาแล้ว สาธารณรัฐโดมินิกัน ซึ่งอยู่ติดเฮติทางด้านตะวันออกของเกาะเดียวกัน เกิดแผ่นดินไหวความรุนแรงระดับ 8 ตามมาตรริคเตอร์ ซึ่งทำให้เกิดคลื่นยักษ์สึนามิ ... และแผ่นดินไหว ครั้งใหญ่ๆ อื่นๆ ในศตวรรษที่ 17, 18 และ 19 ในบริเวณนั้น ก็อาจมีสาเหตุจากการขยับเขยื้อน ของแนวแผ่นชั้นหินเปลือกโลกเดียวกัน กับที่ก่อให้เกิดแผ่นดินไหวในเฮติในวันอังคารที่ผ่านมา โดยทั่วไปแล้ว แผ่นดินไหวเกิดขึ้นเมื่อแผ่นชั้นหินเปลือกโลก ขยับเขยื้อนอย่างทันทีทันใด ... ผู้เชี่ยวชาญ กล่าวว่า การขยับเขยื้อนกระทันหันเช่นนั้น อาจเกิดขึ้น หลังจากการมีความเค้นตึงตัวที่สะสมขึ้นมาเรื่อยๆ จากการเบียดเสียดของแผ่นชั้นหินที่อยู่ติดกัน อาจารย์ทางธรณีฟิสิคส์ Eric Calais ที่มหาวิทยาลัย Purdue อธิบายว่า ในกรณีที่แนวแผ่นชั้นหินเปลือกโลก ที่เกิดความเค้นตึงตัวในอัตราปีละ 7.7 มิลลิเมตร ซึ่งเป็นกรณีแบบเดียวกัน กับที่ทำให้เกิดแผ่นดินไหวในเฮติครั้งนี้ ... และแผ่นดินไหว ครั้งใหญ่ครั้งก่อน บนแนวแผ่นชั้นหินนี้เกิดขึ้นเมื่อ 250 ปีมาแล้ว ด้วยเหตุนี้ ถ้าแนวแผ่นชั้นหินนั้นเกิดแตกหักฉับพลัน ก็จะแตกหักราว 1.7 เมตร ซึ่งจะทำให้เกิดแผ่นดินไหวความรุนแรงระดับ 7 นักวิทยาศาสตร์อธิบายว่า การขยับเขยื้อนเคลื่อนที่ ของแผ่นชั้นหินเปลือกโลกทำให้เกิดพลังงาน ที่เป็นสาเหตุของการพังทะลายของชั้นหิน และความเสียหายจะมีมากน้อยเพียงใดนั้น ขึ้นอยู่กับปัจจัยหลายอย่าง ... Stuart Sipkin ผู้เชี่ยวชาญด้านปรากฏการณ์แผ่นดินไหว ที่สำนักงานธรณีวิทยาสหรัฐกล่าวว่า ปัจจัยสำคัญคือ ขนาดของแผ่นดินไหว แล้วก็ความลึกของศูนย์กลางแผ่นดินไหว ซึ่งยิ่งอยู่ลึกเพียงใด พลังงานที่เกิดขึ้นจะจางลงมากเท่านั้น หรือแผ่กระจายตัวออกไป ลดความรุนแรงลงขณะที่ผุดขึ้นมาบนพื้นผิว ... แต่ถ้าหาก ศูนย์กลางแผ่นดินไหว อยู่ตื้นขึ้นมามากเท่าใด ก็มักจะก่อให้เกิดวินาศภัยร้ายแรงขึ้นเท่านั้น โดยเฉพาะเมื่อเกิดใกล้บริเวณที่คนอยู่อาศัยหนาแน่น อย่างที่เกิดในเฮติ ศูนย์กลางแผ่นดินไหว ที่ยังภัยภิบัติร้ายแรงในเฮติในวันอังคารนั้น อยู่ลึกลงไปใต้พื้นผิวโลกราว 10 กิโลเมตร และห่างจากกรุง Port au Prince เพียง 15 กิโลเมตร และเกิดความสั่นสะเทือนตามมาหลายละลอก ... นักธรณีวิทยา Stuart อธิบายว่า ความสั่นสะเทือนหลังแผ่นดินไหว จะมีขึ้นค่อนข้างใหญ่โตและบ่อย แล้วจะค่อยๆ เบาบางลง แม้ว่าจะยังคงมีความสั่นสะเทือนอยู่อีกหลายสัปดาห์ หรือหลายเดือน แต่ขนาดและความรุนแรงและความถี่จะค่อยๆ ลดลง ... แม้กระนั้นก็ยังรุนแรงพอ ที่จะเป็นเรื่องน่าวิตก และเป็นอุปสรรคต่อการพยายามช่วยเหลือบรรเทาทุกข์ได้ นักวิทยาศาสตร์กล่าวว่า ความสั่นสะเทือนหลังแผ่นดินไหวความรุนแรงระดับ 5 สามารถก่อให้เกิดความเสียหายเพิ่มได้ รวมทั้งอาคารบ้านเรือน ที่อ่อนแออยู่แล้วเนื่องจากแผ่นดินไหวนั้น.
[ ขอขอบพระคุณ "VOAnews ภาคภาษาไทย" ]
...
ภาษาอังกฤษสบายๆ สไตล์เรา
ต้นฉบับเรื่องนี้เป็นเรื่องแผ่นดินไหวในเฮติ ซึ่งสะกด 'Haiti' น่าจะอ่าน "ไฮติ", ทำไมไปออกเสียงเป็น "เฮติ" ได้
คลิกลิ้งค์ > คลิกลำโพง-ธงชาติ > ฟัง-ออกเสียงตามเจ้าของภาษา 3 รอบ เพื่อให้จำศัพท์ได้ถูกต้องและเร็ว
...
ย้ำเสียงหนัก (accent) ที่พยางค์แต้มสี กรณีมีตำแหน่งย้ำเสียง 2 ตำแหน่ง, ตำแหน่งที่ย้ำเสียงหนักกว่า คือ พยางค์ที่ใช้ตัวอักษรตัวหนา
@ [ Haiti ] > [ เฮ้ - ติ ] แบบอเมริกัน หรือ [ เฮ้ - ถี่ ] / [ ไห - ถี่ ] แบบอังกฤษ (ดิคชินนารี > http://www.thefreedictionary.com/haiti & http://mw1.merriam-webster.com/dictionary/haiti > noun = ประเทศเฮติ ชื่อนี้มาจากภาษาสเปน
...
@ [ earth ] > [ เอิ้ต - th; เสียง 'th' ทำโดยการนำลิ้นไปแตะปลายฟันบน พ่นลมให้รั่วออกมา, ขอให้ฟังเสียงเจ้าของภาษาจากลิ้งค์ ] > http://www.thefreedictionary.com/earth > noun = โลก แผ่นดิน
@ [ quake ] > [ เควก - k ] > http://www.thefreedictionary.com/quake > noun = การสั่น; verb = สั่นสะเทือน สั่นด้วยความกลัว (= กลัวจนตัวสั่น)
...
@ [ earthquake ] > [ เอิ๊ต - เขวก - k ] > http://www.thefreedictionary.com/earthquake > noun = แผ่นดินไหว
...
ติดตามบล็อกของเราได้ทางทวิตเตอร์ > [ Twitter ]
ที่มา
-
[ ขอขอบพระคุณ "VOAnews ภาคภาษาไทย" ]
- Thank Al Jazeera > Why the Haiti earthquake was so devastating. January 13, 2010.
-
นพ.วัลลภ พรเรืองวงศ์ รพ.ห้างฉัตร ลำปาง สงวนลิขสิทธิ์. ยินดีให้นำไปเผยแพร่โดยอ้างอิงที่มาได้. > 17 มกราคม 2553.
-
ข้อมูลทั้งหมดเป็นไปเพื่อการส่งเสริมสุขภาพ ไม่ใช่วินิจฉัยหรือรักษาโรค ท่านที่มีโรคประจำตัวหรือความเสี่ยงต่อโรคสูงจำเป็นต้องปรึกษาหมอที่ดูแล ท่านก่อนนำข้อมูลไปใช้.
![[ecu.edu]](http://core.ecu.edu/engl/deenas/caribbean/caribbean.gif){kind=link}