ภูมิปัญญาชาวบ้าน

โดย  ณัฐกานต์   เขื่อนจันทึก

ลี่ เป็นเครื่องมือหาปลาชนิดหนึ่ง
ซึ่งเกิดจากภูมิปัญญาชาวบ้าน ในสังคมชนบทที่มีการเกษตรเป็นอาชีพหลัก ในอดีตนั้นบ้านเมืองที่มีความอุดมสมบูรณ์ ในน้ำมีปลาในนามีข้าว เพราะฉะนั้นการจับปลามาเป็นอาหารจึงเป็นส่วนหนึ่งของวิถีชีวิตชาวชนบทไทย เครื่องมือจับปลาก็มีด้วยกัน หลายชนิดเครื่องมือแต่ละชนิดก็มีความเหมาะสมกับสภาพแวดล้อมที่แตกต่างกัน
สำหรับลี่ เป็นเครื่องมือจับปลาที่เป็นเครื่องจักสานขนาดใหญ่ใช้ดักปลาในบริเวณที่มีน้ำไหลแรงๆ เช่น แถบทำนบ หรือฝายกั้น น้ำตามลำคลอง เป็นต้น ลี่ สานด้วยไม้ไผ่ มีลักษณะปากกว้างเป็นช่องสำหรับดักปลา และค่อยๆ เรียวแคบทุกที จนถึงบริเวณปลายลี่ จะเป็นส่วนที่กักปลาที่ไหลตามลี่เข้ามารวมกัน ส่วนนี้จะมีที่ดักกั้นไม่ให้ปลาหนีหลุกออกมาได้
เนื่องจากสภาพปัจจุบัน ความอุดมสมบูรณ์ทางธรรมชาติได้เปลี่ยนแปลงไปจากเดิมในน้ำไม่มีปลาชุกชุมอุดมสมบูรณ์เหมือนในอดีต ทำให้เครื่องมือหาปลาชนิดนี้ เริ่มสูญหายไปจากสังคมชนบทไทย