หากเราจัดเวทีค้นหาปัญหาเราก็จะพบแต่ปัญหา หากแต่เราเปลี่ยนมาจัดเวทีค้นหาคนดี ความดี เราก็จะพบแต่เรื่องราวดี ๆ คนดี ๆ ที่ลุกขึ้นมาช่วยกันทำงาน

การค้นหาความดี และสิ่งดีดีที่มีความหมายต่อการอยู่ร่วมกันอย่างมีความสุขจึงเป็นเรื่องสำคัญดังที่ พระครูพิทักษ์นันทคุณ ที่ปรึกษามูลนิธิฮักเมืองน่าน ได้กล่าวในเวทีจัดการความรู้ครอบครัวเข้มแข็ง ตอน “กระบวนการค้นหาความดี” เมื่อปี ๒๕๕๐ ว่า

“การจัดเวทีร่วมกันค้นหาความดี และเอาความดีมาใช้ให้เต็มที่ ค้นหาความดีของคนในรอบข้าง เริ่มจากครอบครั เรา สังคมของเรา จากคนดี เป็นความดีที่เกิดขึ้นในสังคม ก็จะได้ต้นแบบที่ดีในการดำเนินชีวิตของเรา ครอบครัว รอบข้า ง เป็นการฝึกเราให้มองคนในแง่ดี สังคมดี หลวงพ่อพุทธทาสกล่าวว่า เขามีส่วนเลวบ้างช่างหัวเขา ไม่นำเรื่องไม่ดีของคนอื่นออกมาบอกเล่า แต่ธรรมชาติของมนุษย์เรื่องการเล่าขวัญคนอื่น(นินทา)นั้นมักเป็นความสุข  

          การเปิดใจให้กว้างเพื่อยอมรับความดีของคนอื่น สรรเสริญคนดี นั้นทำยาก เราต้องฝึกการพลอยยินดี มุฑิตา สาธุ ร่วมกับผู้อื่น ยินดีกับคนอื่น เก็บเอาความดีของคนอื่นมาเป็นต้นแบบในการดำเนินชีวิตของพวกเรา ทุกคนมีดี เราควรเลือกเอาแต่สิ่งที่ดีมาปรับใช้ในชีวิตของเรา คนโบราณกล่าวว่า อันใด เป็นบุญหื้อเก็บใส่หาบ อันใดเป็นบาปบ่ดีเอาไปตวย (สิ่งที่เป็นบุญให้เก็บใส่หาบ สิ่งใดเป็นบาปไม่ควรเก็บเอาไป)

          หากเราจัดเวทีค้นหาปัญหาเราก็จะพบแต่ปัญหา หากแต่เราเปลี่ยนมาจัดเวทีค้นหาคนดี ความดี เราก็จะพบแต่เรื่องราวดี ๆ คนดี ๆ ที่ลุกขึ้นมาช่วยกันทำงาน คนเรามักจะค้นพบความดีของคนอื่น เมื่อคนๆนั้นเขาเสียชีวิตลงแล้ว ซึ่งมันสายเกินไป

          การชื่นชมกันและกันในครอบครัว นั้นเป็นความสุข ที่จะก่อให้เกิดความเข้าใจซึ่งกันและกัน ครอบครัวเข้มแข็ง สำคัญอยู่ที่หัวใจเราต้องใจแข็งยอมรับความรู้ ความสามารถของคนอื่น   การออกมาทำงาน เราต้องเก็บเรื่องวัตถุนิยมออกไปจากจิตใจ เพราะคุณค่าของความดีจะเสียไปกับค่านิยมในวัตถุ การสร้างความดีมาตลอดช่วงหนึ่งจะเสียเวลาไปโดยเปล่าประโยชน์

สิ่งที่เราทำความดีนอกจากชุมชน สังคมได้ประโยชน์แล้ว ควรคิดด้วยว่าตัวเรา ครอบครัวเราได้อะไรบ้าง ที่ผ่านมาเรามุ่งไปพัฒนาทางด้านกายมาก แต่วันนี้เราควรมาร่วมกันพัฒนาใจ นักพัฒนามุ่งพัฒนาคนอื่น หันมาดูตัวเองกลับ ไม่มีเวลาให้กับตนเอง กับครอบครัว สุขภาพก็แย่ลง สมองส่วนคิดได้ใช้มาก ยิ่งคิดมากปวดหัวมาก เราควรเอาสมองส่วนควบคุมมาใช้ด้วย เพื่อควบคุมการคิด การพูด การทำ ให้เหมาะสม ทำทุกสิ่งให้พอดี ใช้สมองส่วนคิดและส่วนควบคุมให้พอดี แล้วเราจะรู้จักควบคุมอวัยวะต่างๆ ในร่างกาย รวมทั้งหัวใจของเราด้วย ไม่ให้คิดทำเรื่องไร้สาระมากเกินไปถ้าเราไม่เอาสมองส่วนควบคุมมาใช้อาจทำให้เราตกเป็นเบี้ยล่างคนอื่นได้ ถูกชักจูงไปในทางที่ไม่ดีได้”

 

บางตอนจากหนังสือ “คืนความเข้มแข็งให้ครอบครัวคนน่าน”