วันที่ ๙ ธ.ค. ๕๒ ผมไปเป็นประธานสอบวิทยานิพนธ์ปริญญาเอกของ พญ. นิลเนตร วีระสมบัติ ลูกศิษย์ของ ศ. ดร. ทพ. อุดม ทุมโฆสิต   ทำให้นึกได้ว่า ควรจะเขียนบันทึกความประทับใจของผมต่อท่านไว้

          ท่านกับผมเคยทำงานด้วยกันที่มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ หาดใหญ่    โดยท่านเป็นคณบดีคณะทันตแพทยศาสตร์    และผมเป็นคณบดีคณะแพทยศาสตร์    ตอนนี้คิดย้อนกลับไปแล้วผมเสียดายที่ตอนนั้นผมเอื้อเฟื้อและให้ไมตรีต่อท่านและคณะทันตแพทยศาสตร์น้อยไป   นี่ก็เป็นความผิดพลาดในอดีตนะครับ   แต่เราก็มีไมตรีต่อกันและนับถือกันมากในเวลาต่อมา

         ผมมาประทับใจตอนที่ผมมาอยู่ สกว. ใหม่ๆ    คุณหมออุดม เอาวิทยานิพนธ์ปริญญาเอกที่ท่านมาทำที่นิด้ามาให้เล่มหนึ่ง    เป็นวิทยานิพนธ์เรื่องสาเหตุของความยากจน    ที่ทำให้ผมตาสว่าง เข้าใจสาเหตุของความยากจนที่แท้จริง   ว่าคนยากจนไม่ใช่แค่จนเงินและทรัพย์สมบัติอื่นๆ   ที่แท้จริงแล้วเขาจนโอกาส    โอกาสน่ะมี แต่เขาเข้าไม่ถึง


          ต่อมา ทราบว่าท่านย้ายมาเป็นอาจารย์ที่นิด้าเต็มตัว    เป็นอาจารย์นักวิจัยมือฉกาจ และผลิตบัณฑิตปริญญาเอกจำนวนมาก   ผมก็ยิ่งนับถือ ว่าท่านละจากวิชาชีพที่ให้ความร่ำรวยโภคทรัพย์ได้ง่าย   มาสู่อาชีพที่ให้ทรัพย์ทางปัญญา    เป็นคนที่กล้าหาญที่จะทำตามความชอบของตน   คนอย่างนี้หาไม่ได้ง่ายๆ    คนมีปัญญาส่วนใหญ่มักติดกับผลประโยชน์ด้านโภคทรัพย์ ใช้ปัญญาแสวงหาและสะสมโภคพรัพย์   แต่ ศ. อุดม สามารถละจากโอกาสนั้น มาทำงานที่ตนชอบ คืองานวิจัย

          มองอีกมุมหนึ่ง ผมตีความว่า ท่านละจากการทำงานในที่แคบ คือช่องปาก    มาทำงานในที่กว้าง คือสังคมไทย   แทนที่จะทำงานเยียวยาฟันและช่องปาก ท่านเปลี่ยนมาทำงานเยียวยาสังคม

          ผมชอบคนที่เรียนหรือทำงานข้ามสาขาวิชา   เพราะเชื่อว่าคนเหล่านี้มีความรู้หลายด้าน    และจะเกิดการผสมพันธุ์วิชาความรู้ภายในสมองของท่าน    ทำให้ความคิดของคนแบบนี้มีความใหม่แบบไม่รู้ตัว    ท่านเป็นนักวิชาการที่ข้ามศาสตร์ด้านสุขภาพ กับด้านรัฐประศาสนศาสตร์    ทำให้เกิดงานวิจัยที่มีมุมมองใหม่หรือใช้กระบวนวิธีใหม่ๆ

          ดังกรณีของ พญ. นิลเนตร วิทยานิพนธ์เรื่อง “การคงอยู่ของแพทย์ในโรงพยาบาลชุมชนของประเทศไทย”   เป็นการใช้กระบวนวิธี ๓ อย่าง ประกอบกัน    คือ วิจัยเอกสาร  วิจัยเชิงปริมาณ  และวิจัยเชิงคุณภาพ   ซึ่งเมื่อการสอบวิทยานิพนธ์เสร็จสิ้น   ผมก็ได้เห็นโอกาสของการทำงานวิจัยด้านการจัดการทรัพยากรมนุษย์ในหน่วยราชการ    ที่จะสามารถทำงานขยายวงออกไปได้มาก    และจะเกิดประโยชน์ต่อสังคมมากมาย

 

 ศ. ดร. ทพ. อุดม ทุมโฆสิต

 

 

วิจารณ์ พานิช
๙ ธ.ค. ๕๒