การบริหารโดยใช้โรงเรียนเป็นฐาน
การบริหารโดยใช้โรงเรียนเป็นฐาน+บทคัดย่อ - Presentation Transcript
- การบริหารโดยใช้โรงเรียนเป็นฐานที่ส่งผลต่อผลสัมฤทธิ์ทางการของนักเรียนโรงเรียนระดับประถมศึกษา สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษานครศรีธรรมราช เขต 1 เสาวณี ทิพย์วารี มหาวิทยาลัยราชภัฏนครศรีธรรมราช เพื่อเป็นส่วนหนึ่งของการศึกษาตามหลักสูตรปริญญาครุศาสตรมหาบัณฑิต สาขาการบริหารการศึกษา ปีการศึกษา 2548
- บทคัดย่อ หัวข้อวิทยานิพนธ์
การบริหารโดยใช้โรงเรียนเป็นฐานที่ส่งผลต่อผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนของนักเรียนโรงเรียนระดับประถมศึกษา
สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษานครศรีอยุธยา เขต 3
- ผู้วิจัย นางเสาวณี ทิพย์วารี
- สาขา การบริหารการศึกษา
- การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อการศึกษาการบริหารโดยใช้โรงเรียนเป็นฐานที่ส่งผลต่อผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนของนักเรียนโรงเรียนระดับประถมศึกษา สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษานครศรีธรรมราช เขต 3 ประชากรที่ใช้ในการศึกษาครั้งนี้ ได้แก่ โรงเรียนจำนวน 262 โรงเรียน
- เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูลเป็นแบบสอบถามมาตราส่วนประมาณค่าและแบบเติมข้อความ
- วิเคราะห์ข้อมูลโดยการหาค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ค่าเบี่ยงเบนมารตราฐาน และการวิเคราะห์การถดถอยพหุคูณ
- ผลการวิจัยพบว่า 1.
ระดับการบริหารโดยใช้โรงเรียนเป็นฐานของโรงเรียนระดับประถมศึกษา
สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษานครศรีธรรมราช เขต 3
โดยรวมอยู่ในระดับมาก และด้านคือ
การกระจายอำนาจและการบริหารจัดการศึกษา การบริหารแบบมีส่วนร่วม
และการบริหารจักการโรงเรียนที่ดี อยู่ในระดับมากเช่นเดียวกัน
- 2. ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนของนักเรียนโรงเรียนระดับประถมศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษานครศรีธรรมราช เขต 3 โดยรวมอยู่ในระดับพอใช้รายวิชาทุกวิชาคือ คณิตศาสตร์ ภาษาไทย และภาษาอังกฤษ อยู่ในระดับพอใช้
- 3. การบริหารโดยใช้โรงเรียนเป็นฐานส่งผลต่อผลสัมฤทธิ์ทางการของนักเรียนโรงเรียนระดับประถมศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษานครศรีธรรมราช เขต 3 อย่างมีนัยสำคัญที่ 0.05 สามารถอธิบายความผันแปรได้ร้อยละ 2.60 การบริหารโดยใช้โรงเรียนเป็นฐานด้านที่ส่งผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนคือ ด้านการกระจายอำนาจและการบริหารจัดการศึกษา
- วัตถุประสงค์ของการวิจัย 1.
เพื่อศึกษาระดับการบริหารโดยใช้โรงเรียนเป็นฐาน
โดรงเรียนระดับประถมศึกษา
สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษานครศรีธรรมราช เขต 3 2.
เพื่อศึกษาระดับผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนของนักเรียน
โรงเรียนระดับประถมศึกษา
สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษานครศรีธรรมราช เขต 3 3.
เพื่อศึกษาการบริหารโดยใช้โรงเรียนเป็นฐานที่ส่งผลต่อผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนของนักเรียน
โรงเรียนระดับประถมศึกษา
สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษานครศรีธรรมราช เขต 3
- กรอบแนวคิดในการวิจัย
- กรอบแนวคิดเกี่ยวกับการบริหารโดยใช้โรงเรียนเป็นฐาน ผู้วิจัยได้ศึกษาแนวคิด หลักการและงานวิจัยที่เกี่ยวข้องกับการบริหารโดยใช้โรงเรียนเป็นฐานของ Wohlstetter (1995) Odden and Wohlstetter (1995) Cheng (1996) อุทัย บุญประเสริฐ (2543) ถวิล มาตรเลี่ยม
- (2544) สาระสำคัญที่นำไปใช้ในการศึกษาการบริหารที่ใช้โรงเรียนเป็นฐาน ได้แก่
- 1) หลักการกระจายอำนาจการบริหารและการจัดการศึกษา
- 2) หลักการบริหารแบบมีส่วนร่วม
- 3) หลักการบริหารจัดการโรงเรียนที่ดี ตามหลักการที่ว่า การบริหารโดยใช้โรงเรียนเป็นฐานส่งผลต่อผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน เขียนเป็นแผนภาพได้ดังนี้
- แผนภูมิที่ 1 กรอบแนวคิดในการวิจัย
- กรอบแนวคิดการวิจัยเขียนเป็นแบบจำลองในรูปสมการถดถอยพหุคูณได้ดังนี้
- Y= B o + B1 X1 + B2 X2 + B3 X3 + E
- สมมติฐานของการวิจัย
- 1. การบริหารโดยใช้โรงเรียนเป็นฐาน โรงเรียนระดับประถมศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษานครศรีธรรมราช เขต 3 อยู่ในระดับน้อย
- 2. ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนของนักเรียน โรงเรียนระดับประถมศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษานครศรีธรรมราช เขต 3 อยู่ในระดับพอใช้
- 3. การบริหารโดยใช้โรงเรียนเป็นฐานส่งผลต่อผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนของนักเรียนของนักเรียน โรงเรียนระดับประถมศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษานครศรีธรรมราช เขต 3
- ขอบเขตการวิจัย การวิจัยครั้งนี้
มุ่งศึกษาองค์ประกอบของการบริหารโดยใช้โรงเรียนเป็นฐานที่ส่งผลต่อผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนของนักเรียน
โรงเรียนระดับประถมศึกษา
สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษานครศรีธรรมราช เขต 3
มีขอบเขตการศึกษาดังนี้
- 1. ประชากรคือ ผู้ดำรงตำแหน่งผู้บริหารโรงเรียน โรงเรียนระดับประถมศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษานครศรีธรรมราช เขต 3 ประจำปีการศึกษา 2547 จำนวน 262 โรงเรียนผู้วิจัยศึกษาจากประชากรทั้งหมด
- 2. ตัวแปรที่ศึกษา
- 2.1 ตัวแปรอิสระ ได้แก่ องค์ประกอบของการบริหารโดยใช้โรงเรียนเป็นฐาน มี 3 องค์ประกอบ
- 2.1.1 การกระจายอำนาจการบริหารและการจัดการศึกษา
- 2.1.2 การบริหารแบบมีส่วนร่วม
- 2.1.3 การบริหารจัดการโรงเรียนที่ดี
- 2.2 ตัวแปรตาม ได้แก่ ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนของนักเรียน โรงเรียนระดับประถมศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษานครศรีธรรมราช เขต 3 ใน 4 วิชา ชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 คือ
- 2.2.1 ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนวิชาคณิตศาสตร์
- 2.2.2 ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนวิชาภาษาไทย
- 2.2.3 ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนวิชาวิทยาศาสตร์ 2.2.4
ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนวิชาภาษาอังกฤษ
- ประโยชน์ของการวิจัย
- 1. นำผลการวิจัยเป็นข้อมูลในการวางแผนพัฒนาผู้บริหารสถานศึกษา โรงเรียนระดับประถมศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษานครศรีธรรมราช เขต 3 ให้สามารถบริหารจัดการสถานศึกษาตามแนวทางการบริหารโดยใช้โรงเรียนเป็นฐาน
- 2. หน่วยงานที่เกี่ยวข้องหรือหน่วยงานที่รับผิดชอบได้นำผลการวิจัยไปใช้เป็นแนวทางในการวางแผนในการพัฒนาสถานศึกษาให้สอดรับกับวิธีการบริหารโดยใช้โรงเรียนเป็นฐาน
- 3. เป็นการเพิ่มพูนองค์ความรู้ในสาขาวิชาการบริหารการศึกษาเกี่ยวกับการบริหารโดยใช้โรงเรียนเป็นฐาน
- บรรณานุกรม
- กาญจนา ศรีกาฬสินทร์ . การบริหารกิจการนักเรียน . กรุงเทพฯ : ภาควิชาการบริหารการศึกษาคณะศึกษาศาสตร์ มหาวิยาลัยศรีนครินทรวิโรฒประสานมิตร , 2535
- ถวิล มาตรเลี่ยม . การปฏิรูปการศึกษาโรงเรียนเป็นฐานการบริหารจัดการ . กรุงเทพมหานคร : สำนักพิมพ์เสมาธรรม , 2544
- ทิวาพร กาญจนะ . การบริหารงานวิชาการที่ส่งผลต่อผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 ของโรงเรียนในอำเภอร่อนพิบูลย์ สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่
- วีระพัฒน์ อุทัยรัตน์ . การบริหารจัดการโดยใช้โรงเรียนเป็นฐาน . รวมบทความเชิงวิชาการเรื่องการ
- บริหารโดยใช้โรงเรียนเป็นฐาน . กรุงเทพฯ : กรมสามัญศึกษา , 2544
- สงบ ประเสริฐพันธ์ . ร่วมกันสร้างสรรค์คุณภาพโรงเรียน เอกสารอัดสำเนา . 2544
- สนิท นิลบุตร . สภาพการบริหารโดยใช้โรงเรียนเป็นฐานตามการรับรู้ของผู้บริหารสถานศึกษา
- สัมฤทธิ์ กางเพ็ง 2545. “ รูปแบบการมีส่วนร่วมในการศึกษา” . วารสารวิชาการ . 4 ( เมษายน 2545) :
- สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาแห่งชาติ . คู่มือการปฏิบัติงานสำหรับผู้บริหารโรงเรียนประถมศึกษา .
- กรุงเทพมหานคร : สำนักงานคณะกรรมการการประถมศึกษาแห่งชาติ , 2536
- อุทัย บุญประเสริฐ . รายงานการวิจัยเรื่องการศึกษาแนวทางการบริหารและการจัดการศึกษาสถานศึกษา
- ในรูปแบบการบริหารโดยใช้โรงเรียนเป็นฐาน . สำนักงาน คณะกรรมการศึกษาแห่งชาติ , กรุงเทพ ฯ : โรงพิมพ์คุรุสภาลาดพร้าว , 2542
- การบริหารโดยใช้โรงเรียนเป็นฐานในโรงเรียนมัธยมศึกษา
จังหวัดขอนแก่น : พหุกรณีศึกษา นางกุหลาบ ปุริสาร
วิทยานิพนธ์ปริญญาศึกษาศาสตรดุษฎีบัณฑิต มหาวิทยาลัยขอนแก่น พ . ศ
.2547
- บทคัดย่อ
- วัตถุประสงค์ของการวิจัยพหุกรณีศึกษาครั้งนี้ เพื่อศึกษาปรากฏการณ์ปัจจุบันปัญหาและอุปสรรคของการบริหารโดยใช้โรงเรียนเป็นฐาน การเลือกตัวแทนที่ใช้ศึกษาเป็นแบบเจาะจงประกอบด้วย 3 โรงเรียนในจังหวัดขอนแก่นที่มีขนาดใหญ่ ขนาดกลางและขนาดเล็ก ตามลำดับ วิธีการวิจัยคือ การศึกษาเอกสาร การสังเกตแบบมีส่วนร่วมและไม่มีส่วนร่วมการสัมภาษณ์แบบเจาะลึกลักษณะเป็นทางการและไม่เป็นทางการ ผู้วิจัยเก็บข้อมูลจากบุคลากรหลักที่ให้ข้อมูลสำคัญในการบริหารในโรงเรียน การเก็บรวบรวมข้อมูลวิจัยใช้เทคนิคการตรวจสอบข้อมูลแบบสามเส้า ( Triangulation )
- เพื่อเป็นการยืนยันความเที่ยงและความตรงของข้อมูลจากแหล่งและชนิดของข้อมูลรวมทั้งความถูกต้องที่เชื่อถือได้
- ผลการวิจัยแสดงให้เห็นปรากฏการณ์สำคัญของการบริหารโดยใช้โรงเรียนเป็นฐานในโรงเรียนทั้ง 3 แห่งดังนี้
- 1) หลักดุลภาพ
- 2) หลักกระจายอำนาจ
- 3) หลักการจัดการตนเอง
- 4) หลักการริเริ่มสร้างสรรค์ทรัพยากรมนุษย์ทุกโรงเรียนมุ่งพัฒนาศักยภาพวิชาชีพครูเป็นหลัก
- ส่วนปัญหาอุปสรรคที่สำคัญที่สุด คือ
ครูขาดความรู้และประสบการณ์ในเรื่องจัดการเรียนการสอน
คณะกรรมการสถานศึกษาขาดความตระหนักในบทบาทของตนเองการทำงานของทีมงานไม่เป็นไปตามบทบาทที่กำหนด
โรงเรียนขนาดเล็กขาดสื่ออุปกรณ์เทคโนโลยีทางการศึกษา
- วัตถุประสงค์
- การวิจัยครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาการบริหารโดยใช้โรงเรียนเป็นฐานในรงเรียนมัธยมศึกษา สังกัดกรมสามัญศึกษา จังหวัดขอนแก่น : พหุกรณีศึกษา โดยศึกษา 3 โรงเรียน คือโรงเรียนขนาดใหญ่ ขนาดกลาง และขนาดเล็ก ในประเด็นที่สอดคล้องกับปัญหาการวิจัยข้างต้นดังนี้
- 3.1. เพื่อศึกษาถึงปรากฎการณ์ปัจจุบันของการนำรูปแบบการบริหารโดยใช้โรงเรียนเป็นฐานไปใช้ในโรงเรียนมัธยมศึกษา
- 3.2. เพื่อศึกษาถึงปัญหาอุปสรรคการนำรูปแบบการบริหารโดยใช้โรงเรียนเป็นฐานในโรงเรียนมัธยมศึกษา
- ขอบเขตการวิจัย
- การวิจัยครั้งนี้ผู้วิจัยได้กำหนดขอบเขตการศึกษา ไว้ดังต่อไปนี้
- 1. สถานที่ในการวิจัยครั้งนี้ประกอบด้วย โรงเรียนมัธยมศึกษาสังกัดสำนักงานคณะกรรมการการจัดการศึกษาขั้นพื้นฐาน จังหวัดขอนแก่น 3 โรงเรียน ซึ่งเป็นโรงเรียนที่บริหารโดยใช้โรงเรียนเป็นฐาน คือโรงเรียนขนาดใหญ่ ขนาดกลาง และขนาดเล็ก
- 2. ระยะเวลาในการวิจัยจะดำเนินการศึกษาระหว่างเดือนมกราคม 2546 ถึง เดือนธันวาคม 2546 รวม 12 เดือน
- กรอบแนวคิดในการวิจัย
จากผลการศึกษาวิเคราะห์บทความทางวิชาการและผลการวิจัยที่เกี่ยวข้อง
โดยผู้วิจัยได้ศึกษาจากทฤษฎีและคุณลักษณะของการบริหารโดยใช้โรงเรียนเป็นฐาน
( Y. C. Cheng , 1996)
กระบวนการบริหารแบบการบริหารโดยใช้โรงเรียนเป็นฐานของกรมสามัญศึกษา
และความคาดหวังของกรมสามัญ (2543)
- นโยบายการปฏิรูปการศึกษาของกระทรวงศึกษาธิการ (2539) พระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ หมวด 5 มาตรา 39,40 และผลงานวิจัยทั้งในประเทศและต่างประเทศ สามารถบูรณาการการกำหนดเป็นกรอบแนวคิดในการวิจัยของตนเองได้ดังนี้ คือศึกษาทฤษฎีการบริหารโดยใช้โรงเรียนเป็นฐาน 4 ด้าน คือ ด้านดุลยภาพ ด้านกระจายอำนาจ ด้านบริหารจัดการตนเอง และด้านความคิดสร้างสรรค์ทรัพยากรมนุษย์ นอกจากนั้นจะศึกษาถึง คุณลักษณะการบริหารโดยใช้โรงเรียนเป็นฐาน ในการกำหนดวิสัยทัศน์พันธกิจ ธรรมชาติกิจกรรมยุทธศาสตร์การบริหาร การบริหารทรัพยากรทางการศึกษา การพัฒนาทีมงาน ภาวะผู้นำของผู้บริหาร บทบาทผู้บริหาร ครู – อาจารย์และคณะกรรมการและจะศึกษานิติสมรรถนะผลการปฏิบัติของการบริหารโดยใช้โรงเรียนเป็นฐานโดยศึกษาในด้านสัมพันธภาพที่ดีของผู้บริหาร ครู – อาจารย์วัฒนธรรมองค์กรที่เข้มแข็งและการพัฒนาอย่างต่อเนื่องของโรงเรียน
- ประโยชน์ที่คาดว่าจะได้รับ
- 1. ได้ข้อสนเทศในการจัดการศึกษาตามแนวการบริหารจัดการโดยใช้โรงเรียนเป็นฐาน ในโรงเรียนมัธยมศึกษา สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน กระทรวงศึกษาธิการและหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง
- 2. ได้ข้อเสนอแนะเชิงนโยบายเกี่ยวการนำนวัตกรรมการบริหารโดยใช้โรงเรียนเป็นฐานในระดับมัธยมศึกษา เพื่อให้สอดรับกับการบริหารตามแนวทางการกระจายอำนาจ การปฏิรูประบบบริหารการศึกษา และการบริหารตามแนวทางโรงเรียนนิติบุคคลของกระทรวงศึกษาธิการ
- 3. ได้ข้อมูลสำคัญเกี่ยวกับรูปแบบและคุณลักษณะการบริหารตามหลักการบริหารและคุณลักษณะของการบริหารโดยใช้โรงเรียนเป็นฐานสำหรับผู้บริหารการศึกษา ผู้บริหารสถานศึกษา นักวิชาการ ผู้สนใจทั่วไป
- กมล สุดประเสริฐ . (2544).
รูปแบบการบริหารและการจัดการศึกษาแบบกระจายอำนาจกรุงเทพ :
สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาแห่งชาติ การมัธยมศึกษา , กอง ,
กรมสามัญศึกษา . (2544). แนวทางสู่ SBM
การบริการโดยใช้โรงเรียนเป็นฐานของกรรมการสถานศึกษา . (
เอกสารอัดสำเนา ). ชัญญา อภิบาลกุล . (2545).
รูปแบบการพัฒนาการมีส่วนร่วมของคณะกรรมการสถานศึกษาขั้นพื้นฐานในการบริหารและการจัดการศึกษาภายใต้โครงการสร้างการกระจายอำนาจการบริหารการศึกษา
: กรณีศึกษาของสำนักงานการประถมศึกษาจังหวัดขอนแก่น .
วิทยานิพนธ์ปริญญาปรัชญาดุษฏีบัณฑิต สาขาพัฒนาศาสตร์
มหาวิทยาลัยขอนแก่น .
- อุทัย บุญประเสริฐ . (2542) รายงานวิจัย การศึกษาแนวทางการบริหารและการจัดการศึกษาของสถานศึกษาในรูปแบบการบริหารโดยใช้โรงเรียนเป็นฐาน . กรุงเทพฯ : สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาแห่งชาติ
- Adler , Amold N. (1999). A Study of Teachers Perceptions of School – based management s Impact on Teacher Empowerment. Dissertation Abstracts International. 60 – 11 A: 168.
- Belk , . J.D. (1998). Examining School – based management Practice and school change: A case study of an elementary school. ( CD – Rom ). Abstract From Pro Quest – File: Abstracts Item : AAC 9835254.
- Bukosky , A.E. (1999). Comprehensive high school restructuring: Utilizing school – based management and curricular reforms to increase student achievement comprehensive restructuring California. ZCD – Rom ). Abstract From Pro Quest – File: Dissertation Abstracts Item: AAC 9933792.
- การบริหารโดยใช้โรงเรียนเป็นฐาน : กรณีศึกษาเชิงคุณภาพ โดย
นายสุเทพ บุญประสพ
วิทยานิพนธ์นี้เป็นส่วนหนึ่งของการศึกษาตามหลักสูตรปริญญาศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต
สาขาวิชาการบริหารการศึกษา ภาควิชาการบริหารการศึกษา บัณฑิตวิทยาลัย
มหาวิทยาลัยศิลปากร ปีหารศึกษา 2545
- สุเทพ บุญประสพ : การบริหารโดยใช้โรงเรียนเป็นฐาน : กรณีศึกษาเชิงคุณภาพ ( SCHOOL BASED
- MANAGEMENT: A QUALITATIVE CASE STUDY ) อาจารย์ผู้ควบคุมวิทยานิพนธ์ : ผศ . ลัดดาสุวรรณกุล , อ . ว่าที่ พ . ต . ดร . นพดล เจนอักษร และอ . ดร . ศริยา สุขพานิช . 152 หน้า . ISBN 974 -653-308-8
- การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษา 1) รูปแบบการบริหารโดยใช้โรงเรียนเป็นฐาน 2) แนว
- ทางการบริหารโดยใช้โรงเรียนเป็นฐานโรงเรียนและชุมชนที่ใช้ศึกษาเป็นโรงเรียนประถมศึกษา สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการประถมศึกษาแห่งชาติ ผู้ให้ข้อมูลคือ ผู้บริหารโรงเรียน คณะครู และตัวแทนของชุมชนที่เป็นคณะกรรมการสถานศึกษาเขตพื้นฐาน ใช้วิธีการศึกษาเป็นรายกรณี เครื่องมือที่ใช้ในการรวบรวมข้อมูลกระทำโดย การวิเคราะห์เอกสาร การสัมภาษณ์ การสังเกตแบบไม่มีส่วนร่วม และการจดบันทึก วิเคราะห์ข้อมูลโดยการวิเคราะห์เนื้อหาและการวิเคราะห์แบบสร้างข้อสรุป แล้วนำเสนอโดยวิธีพรรณ
- ผลการวิจัยพบว่า 1) รูปแบบการบริหารที่โรงเรียนใช้ในการบริหาร ใช้การบริหารโรงเรียน
- แบบกระจายอำนาจและชุมชนมีส่วนร่วมในการตัดสินใจในการบริหารจัดการ คณะกรรมการบริหารเป็นคณะกรรมการ
- จากชุมชน รูปแบบที่เหมาะสมกับบริบทของโรงเรียนและบริบทของสังคมไทยคือรูปแบบที่ชุมชนเป็นหลักในการบริหาร
- 2) แนวทางการบริหารโรงเรียนประกอบด้วย การสร้างกรอบแนวคิดของโรงเรียนคือ การสร้างศรัทธาและความตระหนัก
- การวิเคราะห์สภาพแวดล้อม
- วัตถุประสงค์ของการวิจัย
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ที่สำคัญคือ 1.
เพื่อศึกษารูปแบบการบริหารโรงเรียนวัดโพธิ์รัตนาราม 2.
เพื่อศึกษาแนวทางการบริหารโรงเรียนวัดโพธิ์รัตนาราม
- กรอบแนวคิดของการวิจัย
- ในการวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ เพื่อต้องการศึกษารูปแบบและแนวทางการบริหารโรงเรียนวัดโพธิ์รัตนารามและชุมชนโพธิ์คู่ โดยศึกษาดังนี้ 1) บริบทสิ่งแวดล้อมของโรงเรียนและชุมชน มีสภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อการจัดการศึกษาที่บริหารโดยใช้โรงเรียนเป็นฐานโดยมีแนวคิดในเรื่อง สภาพภูมิศาสตร์ เศรษฐกิจ การเมือง สังคมและวัฒนธรรม ซึ่งเป็นบริบทที่สำคัญในการใช้เป็นกรอบแนวคิดในการวิจัย นอกจากนั้นยังใช้ข้อมูลด้าน จุดอ่อน จุดแข็ง โอกาสปัญหาอุปสรรคของโรงเรียนและชุมชนเพื่อวางแผนในการวิจัยอีกด้วย 2) งานของโรงเรียนซึ่งประกอบด้วยงานที่สำคัญสี่งานคือ งานวิชาการ งบประมาณ งานบริหารบุคคลและงานบริหารทั่วไปเป็นงานตามหน้าที่ของโรงเรียนตามพระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พุทธศักราช 2542 และสอดคล้องกับอำนาจหน้าที่การตัดสินใจของคณะกรรมการบริหารโรงเรียน ทางผู้วิจัยใช้เป็นกรอบแนวคิดในการวิจัยครั้งนี้ 3) รูปแบบการบริหารโรงเรียน แบบอย่างการบริหารโรงเรียนที่ผู้วิจัยใช้เป็นกรอบแนวคิดของการวิจัยได้แก่ รูปแบบที่ผู้บริหารเป็นหลัก รูปแบบที่ครูเป็นหลัก รูปแบบที่ชุมชนเป็นหลัก รูปแบบที่ครูและชุมชนเป็นหลัก รูปแบบต่างๆเหล่านี้เป็นรูปแบบที่โรงเรียนใช้ในการบริหารโรงเรียนมีความสำคัญและเหมาะสมตามบริบทของแต่ละโรงเรียน 4) แนวทางการบริหารโรงเรียน เป็นกลยุทธ์หรือวิธีการในการบริหารโรงเรียน โดยผู้วิจัยได้กำหนดกรอบแนวคิดเป็นวัฏจักรการพัฒนาโรงเรียนเพื่อศึกษาว่าขณะนี้โรงเรียนอยู่จุดใด มีสภาพเป็นอย่างไร โรงเรียนจะก้าวไปสู่ที่ใด จะก้าวไปอย่างไร และโรงเรียนจะทำอย่างไรให้โรงเรียนประสบผลสำเร็จในการบริหารโรงเรียน แนวทางที่เป็นกรอบแนวคิดที่สำคัญอีกประหนึ่ง
- ประชากร ประชากรที่ใช้ในการวิจัยครั้งนี้ คือ
โรงเรียนวัดโพธิ์รัตนาราม และชุมชนโพธิ์คู่ ( นามสมมติ )
สาเหตุที่เลือกโรงเรียนวัดโพธิ์รัตนาราม และชุมชนโพธิ์คู่
เพราะเป็นโรงเรียนประถมศึกษาที่จัดการศึกษาได้อย่างมีคุณภาพ
เป็นโรงเรียนพระราชทานโดยมีชุมชนเป็นกำลังสำคัญและมีส่วนร่วมในการพัฒนาคุณภาพของโรงเรียน
ชุมชนมีอาชีพที่หลากหลายแต่อาชีพหลักคือเกษตรกรรม
ความเป็นอยู่คล้ายกับบริบทของสังคมไทยโดยทั่วไป
- สรุปปัญหาและข้อมูลแนะในการบริหารโดยใช้โรงเรียนเป็นฐาน
- บทสรุปที่ควรคำนึงถึงปัญหาและอุปสรรคในการนำรูปแบบและแนวทางการบริหารโดยใช้โรงเรียนเป็นฐานไปใช้
- ปัญหาและอุปสรรคที่สำคัญ จากการศึกษาการบริหารโดยใช้โรงเรียนเป็นฐานในโรงเรียนวัดโพธิ์รัตนารามได้พบว่ามีปัญหาที่สำคัญซึ่งเป็นประสบการณ์จากการบริหารไปใช้ สรุปได้หกประการสำคัญดังต่อไปนี้
- 1. เวลา
- 2. ความคาดหวัง
- 3. คณะกรรมการสถานศึกษา
- 4. ความไม่สอดคล้องระหว่างความต้องการและการปฏิบัติ
- 5. ขาดความอิสระในการตัดสินใจ
- บรรณานุกรม กระทรวงศึกษาธิการ . “
ระเบียบคณะกรรมการสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน พ . ศ . 2543.” 23 พฤษภาคม
2543 เฉิดศักดิ์ ชุมนุม . “ การจัดการโดยมีโรงเรียนเป็นฐาน :
ยุทธศาสตร์สู่ความสำเร็จ .” โครงการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ 2,16 (2542) :
26. ถวิล มาตรเลี่ยม . “ การบริหารจัดการโดยใช้โรงเรียนเป็นฐาน .”
ปฏิรูปการศึกษา 1,8 ( มกราคม 2542) : 12.
- ประกอบ คุณารักษ์ . โครงการศึกษารูปแบบความร่วมมือขององค์กรชุมชน . กรุงเทพมหานคร : เอช
- เอน การพิมพ์ , 2531.
- เปลี่ยน ศิริรังสรรค์กุล . “ ความคิดเห็นของคณะกรรมการการศึกษา ประจำโรงเรียนประถมศึกษาเกี่ยวกับบทบาทของคณะกรรมการศึกษาประจำโรงเรียนประถมศึกษา สังกัดสำนักงานการประถมศึกษาจังหวัดพิษณุโลก .”
- ภานุวัฒน์ ภักดีวงค์ . “ ร่างรัฐธรรมนูญกับการกระจายอำนาจทางการศึกษา .” วารสารวิชาการ 1,3 ( มีนาคม 2541) : 27-34.
- ภาษาต่างประเทศ
- Assessment of School – Based Management. School – Based Management ( Online ). Accessed
- 1996. Available from
- Cheng, Yin Cheong. “ The theory and characteristics of school – based
- Management. “ International Journal of Educational Management . No 7 ( 1993 ) :6-17.
-
ประสิทธิภาพการบริหารโดยใช้โรงเรียนเป็นฐานของสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน
สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษานครปฐม เขต 1 โดย นายสมศักดิ์ รอบคอบ
วิทยานิพนธ์นี้เป็นส่วนหนึ่งของการศึกษาตามหลักสูตรปริญญาครุศาสตรมหาบัณฑิต
สาขาการบริหารการศึกษา บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยราชภัฏนครปฐม
- ชื่อเรื่องวิทยานิพนธ์ ประสิทธิภาพการบริหารโดยใช้โรงเรียนเป็นฐานของสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน
- สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษานครปฐม เขต 1
- บทคัดย่อ
- การวิจัยครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาประสิทธิภาพการบริหารโดยใช้โรงเรียนเป็นฐานของสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษานครปฐม เขต 1 2) เปรียบเทียบประสิทธิภาพการบริหารโดยใช้โรงเรียนเป็นฐานตามขนาดและที่ตั้งของสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน
- สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษานครปฐม เขต 1 และ 3) ศึกษาแนวทางการพัฒนาประสิทธิภาพการบริหารโดยใช้โรงเรียนเป็นฐานที่เหมาะสมกับบริบทของสถานศึกษาขั้นพื้นฐานสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษานครปฐม เขต 1 กลุ่มตัวอย่างเป็นสถานศึกษาขั้นพื้นฐานจำนวน 108 แห่ง เครื่องที่ใช้ประกอบด้วยแบบสอบถามละเทคนิคสนทนากลุ่ม สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ค่าส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ค่าความแปรปรวนทางเดียว และค่าทดสอบที วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้โปรแกรมคอมพิวเตอร์สำเร็จรูป และวิเคราะห์สนทนากลุ่ม
- ผลการวิจัยพบว่า 1.
ประสิทธิภาพการบริหารโดยใช้โรงเรียนเป็นฐานของสถานศึกษาขั้นพื้นฐานสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษานครปฐม
เขต 1 ในภาพรวมอยู่ในระดับมาก 2. สถานศึกษาขั้นพื้นฐาน
สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษานครปฐม เขต 1
ที่มีขนาดและที่ตั้งของสถานศึกษาต่างกัน
มีประสิทธิภาพการบริหารโดยใช้โรงเรียนเป็นฐานไม่แตกต่างกัน
- 3. แนวทางการพัฒนาประสิทธิภาพการบริหารโดยใช้โรงเรียนเป็นฐานที่เหมาะสมกับบริบทของสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษานครปฐม เขต 1 ควรพัฒนาผู้บริหารสถานศึกษา ครูผู้สอน และกรรมการสถานศึกษาเกี่ยวกับการบริหารแบบมีส่วนร่วม ปรับปรุงระบบ การวางแผน การสร้างทีมงาน การมอบหมายงาน การระดมทรัพยากรทางการศึกษา การตัดสินใจ การประเมินผล การประกันคุณภาพทางการศึกษา การตรวจสอบภายใน การประชาสัมพันธ์ และให้มีการแต่งตั้งที่ปรึกษากฎหมาย การสร้างเครือข่ายการบริหารเพื่อช่วยเหลือในด้านการบริหารงบประมาณ
- วัตถุประสงค์ของการวิจัย 1.
เพื่อศึกษาประสิทธิภาพการบริหารโดยใช้โรงเรียนเป็นฐานของสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน
สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษานครปฐม เขต 1 2.
เพื่อเปรียบเทียบประสิทธิภาพการบริหารโดยใช้โรงเรียนเป็นฐานของสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน
สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษานครปฐม เขต 1
จำแนกตามขนาดและที่ตั้งของสถานศึกษา 3.
เพื่อศึกษาแนวทางการพัฒนาประสิทธิภาพการบริหารโดยใช้โรงเรียนเป็นฐานที่เหมาะสมกับบริบทของสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน
สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษานครปฐม เขต 1
- กรอบแนวคิดในการวิจัย
- จากการศึกษาแนวคิดหลักการบริหารโดยใช้โรงเรียนเป็นฐานซึ่งเป็นข้อค้นพบจากงานวิจัยของอุทัย บุญประเสริฐ (2542 : 154 – 156 ) ที่ได้เสนอหลักการสำคัญของการบริหารโดยใช้โรงเรียนเป็นฐาน 5 ประการ ประกอบด้วย 1) หลักการกระจายอำนาจ 2) หลักการมีส่วนร่วม 3) หลักการคืนอำนาจการจัดการศึกษาให้แก่ประชาชน 4) หลักการบริหารตนเอง 5) หลักการตรวจสอบถ่วงดุล
- จากหลักการดังกล่าวสามารถแสดงเป็นแผนภาพขอบข่ายแนวคิดทฤษฎีการบริหารโดยใช้โรงเรียนเป็นฐานดังนี้
- ขอบข่ายแนวคิดทฤษฎีการบริหารโดยใช้โรงเรียนเป็นฐาน School – Based
Management : SBM มิติขอบข่ายภารกิจ - งานบริหารวิชาการ -
งานบริหารบุคคล - งานบริหารงบประมาณ - งานบริหารทั่วไป
- มิติหลักการบริหารโดยใช้โรงเรียนเป็นฐาน
- - การกระจายอำนาจ
- - การมีส่วนร่วม
- - การบริหารตนเอง
- - การตรวจสอบและถ่วงดุล
- มิติผู้มีส่วนเกี่ยวข้อง
- - คณะกรรมการสถานศึกษา
- - ผู้บริหารสถานศึกษา
- - ครูผู้สอน
- แผนภาพที่ 1 ขอบข่ายแนวคิดทฤษฎีการบริหารโดยใช้โรงเรียนเป็นฐาน ผู้วิจัยได้นำแนวคิดหลักการบริหารโดยใช้โรงเรียนเป็นฐานเป็นกรอบแนวคิดในการวิจัยโดยกำหนดเป็นตัวแปรตาม และกำหนดให้ขนาดสถานศึกษาและที่ตั้งของสถานศึกษาเป็นตัวแปรต้น ดังแผนภาพที่ 2 ตัวแปรต้น ตัวแปรตาม ขนาดสถานศึกษา - ขนาดใหญ่ - ขนาดกลาง - ขนาดเล็ก ที่ตั้งของสถานศึกษา - เขตเทศบาล - เขตองค์การบริหารส่วนตำบล ประสิทธิภาพการบริหารโดยใช้โรงเรียนเป็นฐาน - การกระจายอำนาจ - การมีส่วนร่วม - การคืนอำนาจการจัดการศึกษาให้แก่ประชาชน - การบริหารตนเอง - การตรวจสอบและถ่วงดุล
- ขอบเขตการวิจัย ประชากร ประชาการที่ใช้ในการวิจัยครั้งนี้ คือ
สถานศึกษาในเขตพื้นที่การศึกษานครปฐมเจต 1 จำนวน 142 แห่ง
ซึ่งตั้งอยู่ในเขตเทศบาล จำนวน 32 แห่ง
และเขตองค์การบริหารส่วนตำบลจำนวน 110 แห่ง
โดนจำแนกเป็นสถานศึกษาขนาดเล็ก 25 แห่ง ขนาดกลาง 63 แห่ง และขนาดใหญ่
54 แห่ง
- กลุ่มตัวอย่าง การวิจัยนี้ใช้สถานศึกษาเป็นหน่วยในการวิเคราะห์ ( Unit of Analysis ) ดังนั้น
- กลุ่มตัวอย่างในการวิจัยนี้จึงประกอบด้วย
- กลุ่มที่ 1 เป็นสถานศึกษาขั้นพื้นฐานในเขตพื้นที่การศึกษานครปฐม เขต 1 ซึ่งได้มาโดยกำหนดขนาดและการสุ่ม ดังนี้
- 1. กำหนดขนาดกลุ่มตัวอย่าง
- 2. สุ่มกลุ่มตัวอย่างแบบหลายขั้นตอน
- 3. สุ่มอย่างง่าย เพื่อให้ได้รายชื่อสถานศึกษาตามข้อ 2)
- กลุ่มที่ 2 เป็นกลุ่มผู้ให้ข้อมูลในการศึกษาแนวทางการพัฒนาประสิทธิภาพการบริหารโดยใช้
- โรงเรียนเป็นฐานที่เหมาะสมกับบริบทสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน
- ตัวแปรที่ศึกษา ตัวแปรที่ใช้ในการศึกษาวิจัยครั้งนี้ ประกอบด้วย
- ตัวแปรต้น คือ 1) ขนาดสถานศึกษาจำแนกเป็นขนาดใหญ่ ขนาดกลาง ขนาดเล็กและ 2) ที่ตั้ง
- ของสถานศึกษา จำแนกเป็นเขตเทศบาล และเขตองค์การบริหารส่วนตำบล
- ตัวประโยชน์ที่คาดว่าจะได้รับ
- แปรตาม คือ ประสิทธิภาพการบริหารโดยใช้โรงเรียนเป็นฐาน 5 ด้าน ได้แก่ 1) การกระจายอำนาจ 2) การ
- มีส่วนร่วม 3) การคืนอำนาจการจัดการศึกษาให้แก่ประชาชน 4) การบริหารตนเอง และ 5) การตรวจสอบและ
- ถ่วงดุล
- ประโยชน์ที่คาดว่าจะได้รับ 1.
ผลจากการวิจัยจะเป็นข้อมูลสำหรับผู้บริหารสถานศึกษา ครูผู้สอน
คณะกรรมการสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน
และผู้เกี่ยวข้องเพื่อนำไปใช้ในการวางแผนและพัฒนาประสิทธิภาพการบริหารโดยใช้โรงเรียนเป็นฐานของสถานศึกษา
สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษานครปฐม เขต 1
- 2. ผลการวิจัยจะเป็นแนวทางสำหรับเขตพื้นที่การศึกษาในการประสาน ส่งเสริมและสนับสนุน
- ให้สถานศึกษาในสังกัดพัฒนาประสิทธิภาพการบริหารโดยใช้โรงเรียนเป็นฐานให้เหมาะสมและสอด
- คล้องกับบริบทของแต่ละสถานศึกษาต่อไป
- บรรณานุกรม ภาษาไทย กมล สุดประเสริฐ . รายงานผลการวิจัย
รูปแบบการบริหารและจัดการศึกษาแบบกระจายอำนาจ . กรุงเทพมหานคร :
สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาแห่งชาติ , 2544. กรมสามัญศึกษา .
เกณฑ์มาตรฐานโรงเรียนมัธยมศึกษา พ . ศ . 2539. กรุงเทพมหานคร :
โรงพิมพ์คุรุสภาลาดพร้าว , 2539
- จุฑารัตน์ ชำนาญกิจ . พลังอำนาจของผู้บริหารที่ส่งผลต่อการมีส่วนร่วมในการจัดการศึกษาของคณะกรรมการโรงเรียน : กรณีศึกษาโรงเรียนปฏิรูปการศึกษา จังหวัดพังงา . วิทยานิพนธ์ปริญญาศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต ภาควิชาการบริหารการศึกษาบัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยศิลปากร , 2544.
- ประสิทธิ์ เขียวสี . การนำเสนอแบบจำลองการพัฒนาภาวะผู้นำของผู้บริหารโรงเรียนที่บริหารโดยใช้
- โรงเรียนเป็นฐาน . ดุษฎีนิพนธ์ปริญญาครุศาสตรดุษฎีบัณฑิต ภาควิชาบริหารการศึกษาคณะครุศาสตร์
- จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย , 2544
- ดิเรก สายศิริวิทย์ . บทบาทของผู้บริหารในการบริหารโดยใช้โรงเรียนเป็นฐานของโรงเรียนมั
ขอบคุณครับสำหรับความรู้