ที่บ้านโนนสูง ต.โนนสูง อ. ยางตลาด จ.กาฬสินธุ์

 

     

       ณบ้านโนนสูง ต. โนนสูง  อ. ยางตลาด จ. กาฬสินธุ์  มีการเพาะเห็ดก้อนมานานหลายสิบปีมาแล้ว  เป็นอาชีพเสริม ที่สร้างรายได้รวมทั้งหมู่บ้านจากการจำหน่ายเห็ด ทั้งก้อนเห็ดและดอกเห็ด ปีละ หลายล้านบาท ทำให้ประชากรมีรายได้มั่นคง ประชาชนที่บ้านโนนสูงไม่ว่าเด็กหรือผู้ใหญ่ มีความรู้เรื่องการเพาะเห็ดเป็นอย่างดี เพราะทุกคนได้ฝึกปฏิบัติด้วยประสบการณ์จริง ทุกคนส่วนมากจะไม่ค่อยมีเวลาว่าง เด็กๆนักเรียน ช่วงวันหยุด  จะมาหารายได้จากการรับจ้างอัดก้อนเห็ด บางวันคนที่มีความชำนาญมากๆ อาจทำรายได้ 300-500 บาทต่อวัน  เป็นการสร้างรายได้  ลดปัญหาต่างๆ ที่เกิดจากการว่างงานได้เป็นอย่างดี                                                                                  

     จากความมั่นคงทางเศรษฐกิจ รายได้ประชากร และอื่นๆ ทำให้หมู่บ้านโนนสูง ยกฐานะมาเป็นตำบลโนนสูงอย่างรวดเร็ว และมีฐานะเป็นเทศบาลตำบลโนนสูง ในปัจจุบัน

การเพาะเห็ดลมและเห็ดขอนขาว


เห็ดลม เป็นชื่อที่เรียกกันทางภาคเหนือ ในภาคตะวันออกเฉียงเหนือเรียกว่า เห็ดบด เห็ดขอนดำ หรือ เห็ดกระด้าง ในธรรมชาติมักพบขึ้นกับไม้เนื้อแข็งเช่น ไม้เต็ง รัง เทียง ตะเคียน และไม้กระบาก เป็นต้น
มีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Lentinus polychrous Lev.
เห็ดขอนขาว มีชื่อวิทยาศาสตร์ ว่า Lentinus squarrosulus Mont. ในธรรมชาติมัก พบขึ้นบนไม้เนื้อแข็งเช่นเดียวกัน

  • วัสดุอุปกรณ์

1. อาหารเพาะ
2. หัวเชื้อเห็ดลมและเห็ดขอนขาว
3. ถุงพลาสติกทนร้อนขนาด 7"x13" 8"x13" หรือ 9"x13" ฯลฯ
4. คอพลาสติกขนาดเส้นผ่าศูนย์กลางประมาณ 1-1.5 นิ้ว
5. สำลี ยางรัด
6. ถังนึ่งไม้อัดความดัน
7. โรงเรือนหรือสถานที่บ่มเส้นใย และเปิดดอก

  • อาหารเพาะ
    • สูตรที่ 1
      • ขี้เลื่อยแห้ง (ไม้ยางพารา, ไม้มะขามฯลฯ) 100 กิโลกรัม
      • รำละเอียด 3-5 กิโลกรัม
      • ปูนขาว หรือ แคลเซียมคาร์บอเนต หรือยิปซั่ม 0.5-1 กิโลกรัม
      • น้ำตาลทราย 2-3 กิโลกรัม
      • ผสมน้ำ ปรับความชื้น 50-55 กิโลกรัม
    • สูตรที่ 2
      • ขี้เลื่อยไม้เบญจพรรณ 100 กิโลกรัม
      • แอมโมเนียมซัลเฟต 1 กิโลกรัม
      • ปูนขาว 1 กิโลกรัม
      • ผสมส่วนผสมทั้ง 3 ชนิด หมักกับน้ำประมาณ 2-3 เดือน
      • กลับกองประมาณ 3-4 ครั้ง นำไปผสมกับรำละเอียด 3 กิโลกรัม
      • น้ำตาลทราย 2 กิโลกรัม
      • ปรับความชื้นประมาณ 50-55 เปอร์เซ็นต์
  • วิธีเพาะ

1. บรรจุอาหารเพาะลงในพลาสติกทนร้อน กดให้แน่น สูงประมาณ 2/3 ของถุง
2. รวบปากถุง สวมคอพลาสติก พับปากถุงลงมา ดึงให้ตึง รัดยางให้แน่น อุดด้วยสำลี หุ้มทับด้วยกระดาษหรือฝาครอบพลาสติก
3. นำไปนึ่งฆ่าเชื้อ ที่อุณหภูมิ 90-100 องศาเซลเซียส สม่ำเสมอ เป็นเวลาไม่น้อยกว่า 3 ชั่งโมง จากนั้นทิ้งให้เย็น
4. นำถุงพลาสติกที่นึ่งฆ่าเชื้อแล้ว มาใส่เชื้อจากหัวเชื้อเห็ดที่เตรียมไว้ โดยทั่วไปจะเลี้ยงในเมล็ดข้าวฟ่าง เขย่าให้เมล็ดข้าวฟ่างกระจายออก และใส่ลงในถุงอาหารประมาณถุงละ 15-20 เมล็ด โดยปฏิบัติในที่สะอาดไม่มีลมโกรก เพื่อป้องกันการปนเปื้อนของเชื้อโรคและแมลง
5. นำไปวางในโรงเรือนหรือสถานที่สำหรับบ่มเส้นใย อุณหภูมิประมาณ 28-32 องศาเซลเซียส เพื่อให้เส้นใยเจริญ

  • การเจริญของเส้นใยเห็ดลม
    เส้นใยเห็ดลมใช้เวลาในการเจริญเต็มอาหารเพาะน้ำหนัก 800-1,000 กรัม ประมาณ 30-35 วัน จากนั้นเส้นใยจะค่อยๆ เริ่มเปลี่ยนสีเป็นสีส้ม
    จนถึงสีน้ำตาลเข้ม หรือสีดำ โดยเฉพาะเมื่อถูกอากาศและแสงระยะเวลาการเจริญทางเส้นใยจนเริ่มให้ดอกเห็ด ขึ้นกับสายพันธุ์ โดยเฉลี่ยใช้เวลา
    ประมาณ 80-90 วัน
  • การเจริญของเส้นใยเห็ดขอนขาว
    คล้ายกับเห็ดลม แต่มีระยะเวลาการเจริญทางเส้นใยตั้งแต่เพาะเชื้อจนเริ่มให้ดอกเห็ด เฉลี่ย 20-30 วัน
  • โรงเรือนเปิดดอก
    โรงเรือนเปิดดอกเห็ดลมและเห็ดขอนขาว ควรให้มีแสงผ่านเข้าภายในโรงเรือนได้ประมาณ 60-70% มีช่องเปิดปิดสำหรับถ่ายเทอากาศ อาจใช้ตาข่ายพรางแสงมุงหลังคาและฝา และในกรณีฤดูฝน มุงหลังคาทับด้วยคา หรือวัสดุกันน้ำ
  • การเปิดถุงและการกระตุ้นให้เกิดดอก
    เปิดจุกสำลี หรือตัดปากถุง วางในโรงเรือน ให้ความชื้นโดยการให้น้ำในโรงเรือนและบริเวณก้อนเชื้อ ให้มีความชื้นสัมพัทธ์ 70-80%
    ปรับโรงเรือนให้มีสภาพร้อนชื้น อุณหภูมิประมาณ 33-36 องศาเซลเซียส ประมาณ 2-3 วัน ดอกเห็ดจะเริ่มงอก จากนั้นปรับอุณหภูมิในโรงเรือน
    ให้ลดลงมีอากาศถ่ายเทได้ดี ความชื้นสัมพันธ์ 60-70% มีแสงสว่างปานกลางเพื่อให้ดอกเห็ดเจริญเติบโตต่อไป ในระหว่างให้ผลผลิตแต่ละครั้งเส้นใยเห็ดลมจะพักตัวประมาณ 15-20 วัน ส่วนเห็ดขอนขาวจะทยอยให้ผลผลิต
  • การเก็บดอกเห็ด
    ควรเก็บส่วนต่างๆของดอก ให้หลุดออกจนหมด เพื่อป้องกันการเน่าเสียจากเศษหรือส่วนของดอกเห็ดที่เหลือติดค้างอยู่ที่ก้อนเชื้อ ขนาดของดอกเห็ดที่เก็บขึ้นกับความต้องการของผู้เพาะ ดอกเห็ดอ่อนจะมีราคาสูงกว่าดอกเห็ดที่บานเต็มที่ และมีความเหนียวน้อยกว่าเห็ดบาน

  •  
    • เห็ดขอนขาว ควรเก็บดอกขณะที่หมวกเห็ดมีเส้นผ่าศูนย์กลางไม่เกิน 3 เซนติเมตร
    • เห็ดลม ควรเก็บดอกขณะที่หมวกเห็ดมีเส้นผ่าศูนย์กลางไม่เกิน 5 เซนติเมตร
เห็ดขอนขาว
เห็ดลม
เห็ดลม

                          บรรยากาศผู้เยี่ยมชม

                                     การเพาะเห็ดบด

 

            ขอขอบพระคุณทุกๆท่านที่ให้เกียรติเข้ามาเยี่ยมชม

                                                                   จากใจจริง

                                                                       ท. ณเมืองกาฬ