เว็บไซต์ยา สีฟันชื่อดังแห่งหนึ่งในออสเตรเลียจัดทำชุดให้ความรู้เรื่องฟันสึก (enamel erosion; enamel = เปลือกฟันชั้นนอก ซึ่งเป็นเนื้อเยื่อที่แข็งมากที่สุดในร่างกาย; erode = ทำให้สึกกร่อน; erosion = การสึกกร่อน) ผู้เขียนขอนำมาเล่าสู่กันฟังครับ [ colgate ]

วิธีป้องกันฟันสึกที่สำคัญได้แก่

...

(1). ดื่มน้ำ ให้พอ > การดื่มน้ำทำให้ความเป็นกรดในช่องปากลดลงทุกครั้งที่น้ำผ่านปาก การดื่มน้ำคราวละน้อยๆ บ่อยๆ ช่วยลดความเป็นกรดในช่องปากได้ดีกว่าการดื่มคราวละมากๆ 

กลไกอื่น คือ การดื่มน้ำให้มากพอช่วยเพิ่มปริมาณน้ำลาย น้ำลายของคนหนัก 70 กิโลกรัมออกมาประมาณ 1.5 ลิตร/วัน และกลืนลงไปเกือบทั้งหมด ยกเว้นเวลาไอ จาม น้ำลายไหล,

คนเรา... ไม่ว่าจะเป็นนักการเมืองหรือไม่ใช่นักการเมืองต่างก็ "กลืนน้ำลาย" วันละเป็นลิตรทั้งนั้น (รับรองตอนที่เขียนเรื่องนี้ไม่ได้รับสปอนเซอร์จากนักการเมือง)

(2). บ้วนปากบ่อยๆ > การบ้วนปากทำให้ความเป็นกรดในช่องปากลดลงทุกครั้งที่บ้วน ยิ่งบ้วนบ่อยยิ่งลดความเป็นกรดที่ำทำให้ฟันสึก

(3). ลดเครื่อง ดื่มที่มีความเป็นกรดสูง เช่น น้ำอัดลม เครื่องดื่มกระตุ้นกำลัง (ส่วนใหญ่จะใช้ยี่ห้อสัตว์ร้าย เช่น ฉลาม กระทิง เสือ สิงห์ กระทิง แรด ฯลฯ)

(4). กินผักสด หรือผักสดแช่แข็งแทนผักดอง > ผักดองมีความเป็นกรดสูงกว่าผักสด

(5). ไม่จิบ (sip = จิบ) และไม่ซุบซิบ (gossip = ซุบซิบ) เวลาดื่มเครื่องดื่มที่มีกรดสูง เช่น น้ำผลไม้ (ควรเป็นน้ำผลไม้ปั่นรวมกาก หรือสมูตตี / 'Smoothie' แทนน้ำผลไม้กรองกากทิ้ง), เครื่องดื่มกระตุ้นกำลัง ฯลฯ

การจิบหรือการซุบซิบ ทำให้การดื่มเครื่องดื่มช้าลง > เพิ่มเวลาที่ผิวฟันสัมผัสกรด ทำให้ฟันสึกมากขึ้น

...

(6). ใช้สต รอว์ ไม่ใช่สะตอ ดูดเครื่องดื่ม (straw = หลอดดูด ไม่ใช่สะตอ) > การใช้หลอดดูดช่วยเมื่อดื่มเครื่องดื่มที่มีความเป็นกรดสูงแทนการดื่ม จิบ และซุบซิบ (กินไปบ่นไป)

(7). ไม่แปรง ฟันหลังกินอาหาร หรือดื่มเครื่องดื่มที่มีความเป็นกรดสูง 30-60 นาที หลังกินหรือดื่มให้บ้วนปากหลายๆ ครั้ง ใช้น้ำยาบ้วนปากที่มีฟลูออไรด์ (ควรเลือกชนิดที่ไม่มีแอลกอฮอล์) ช่วย และบ้วนปากซ้ำทุกๆ 5-10 นาทีจนครบ 30-60 นาที

(8). ไม่ใช้ แปรงสีฟันแข็งปานกลาง (medium) หรือแข็งมาก, ใช้แปรงฟันขนอ่อน (soft) หรือขนอ่อนมากเป็นพิเศษ (extrasoft) > ขนแปรงยิ่งแข็งยิ่งทำฟันสึกง่าย

(9). แปรงฟัน ให้ถูกวิธี แปรงให้ทั่วถึง และแปรงเบาๆ ด้วยยาสีฟันที่มีฟลูออไรด์ (ยาสีฟันแบบครีมดีกว่าแบบผง เนื่องจากผงขัดมักจะเล็ก และละเอียดกว่า) > ยิ่งแปรงแรงฟันยิ่งสึก

(10). ไม่แปรงฟันนานหรือบ่อยเกิน > แปรงฟันนานเกิน 3 นาที หรือ 3 ครั้ง/วัน เพิ่มเสี่ยงฟันสึก (ยกเว้นในคนที่แปรงเบามากๆ ดุจนินจา)

...

(11). ตรวจช่อง ปากกับอาจารย์หมอฟันทุกๆ 6 เดือน - 1 ปี (ถ้าเป็นไปได้) เพื่อฝึกแปรงฟันให้ถูกวิธี ฝึกการใช้ไหมขัดฟัน ตรวจหาฟันผุ ฟันสึก เหงือกหรือปริทนต์ (เหงือกและเนื้อเยื่อรอบโคนฟัน) อักเสบ และรักษาตั้งแต่ระยะแรก

(12). เคี้ยวหมากฝรั่งที่ไม่มีน้ำตาลหลังอาหาร หรือเครื่องดื่ม (ถ้าบ้วนปากทันทีไม่ได้)

(13). ไม่กิน หรือดื่มบ่อย > ยิ่งบ่อย ยิ่งเพิ่มโอกาสฟันสึกหรือฟันผุ สูตรที่ค่อนข้างดี คือ กินไม่เกิน 5 ได้แก่ 3 meals +/- 2 snacks (3 มื้อ +/- 2 อาหารว่าง)

(14). กินอาหาร สุขภาพเป็นประจำได้แก่ นมไขมันต่ำ ผัก ผลไม้ทั้งผล (หรือน้ำผลไม้ปั่นรวมกาก ไม่เติมน้ำตาล ไม่ใช่น้ำผลไม้กรองกากทิ้ง) นัท (ผลไม้เปลือกแข็งกระเทาะเปลือก เช่น อัลมอนด์ ฯลฯ) 

(15). ไม่สูบ บุหรี่ > บุหรี่ทำให้เหงือกอ่อนแอ อักเสบง่าย-สึกง่าย > เหงือกและเนื้อเยื่อรอบโคนฟัน (ปริทนต์) อักเสบเรื้อรัง เพิ่มเสี่ยงเหงือกร่น เสียวฟัน ฟันหลุด

...

(16). ลดอาหารเหนียว ติดฟัน เช่น ลูกอม ฯลฯ

(17). ถ้ามีอาการเสียวฟัน... ยาสีฟันหรือน้ำยาบ้วนปากที่มีฟลูออไรด์ และสารโพแทสเซียมหรือสตรอนเทียม มีส่วนช่วยลด และป้องกันอาการเสียวฟันได้

(18). หลีกเลี่ยง อาหารหรือเครื่องดื่มที่มีความเป็นกรดสูง (pH ต่ำกว่า 4.5) ได้แก่ น้ำอัดลม เครื่องดื่มกระตุ้นกำลัง น้ำส้มสายชู น้ำสลัด น้ำผลไม้ หรือไวน์ > การใช้หลอดดูดมีส่วนช่วยลดระยะเวลาสัมผัสได้ (ไม่แนะนำให้ดื่มไวน์ และเครื่องดื่มที่มีแอลกอฮอล์)

...

ถึงตรงนี้... ขอให้พวกเรามีสุขภาพดีไปนานๆ ครับ

...

ภาษาอังกฤษสบายๆ สไตล์เรา                                

ต้นฉบับเรื่องนี้คือ 'High acid foods can cause enamel erosion' = "อาหารที่มีความเป็นกรดสูงสามารถทำให้เคลือบฟันชั้นนอกสึกได้" 

คลิกลิ้งค์ > คลิกลำโพง-ธงชาติ > ฟัง-ออกเสียงตามเจ้าของภาษา 3 รอบ เพื่อให้จำศัพท์ได้ถูกต้องและเร็ว

...

ย้ำเสียงหนัก (accent) ที่พยางค์แต้มสี กรณีมีตำแหน่งย้ำเสียง 2 ตำแหน่ง, ตำแหน่งที่ย้ำเสียงหนักกว่า คือ พยางค์ที่ใช้ตัวอักษรตัวหนา

@@ [ enamel ] > [ อี่ - น้าม - เหม่า - L ] > http://www.thefreedictionary.com/enamel > noun = อีนาเมล เคลือบฟันชั้นนอก

...

@@ [ erode ] > [ อี่ - โรด - d ] > http://www.thefreedictionary.com/erode > verb = ทำให้สึกกร่อน กัดกร่อน

@@ [ erosion ] > [ อี่ - โร้ - เชิ่น (sh); ช (sh) ออกเสียงหนัก และมีลมรั่วนานกว่า ช (ch) ] > http://www.thefreedictionary.com/erosion > noun = การสึกกร่อน

...

 ติดตามบล็อกของเราได้ทางทวิตเตอร์ > [ Twitter ]

ที่มา                                                         

  • นพ.วัลลภ พรเรืองวงศ์ รพ.ห้างฉัตร ลำปาง สงวนลิขสิทธิ์. ยินดีให้นำไปเผยแพร่โดยอ้างอิงที่มาได้. ห้ามนำไปใช้เพื่อการค้า > 1 ธันวาคม 2552.
  • ข้อมูล ทั้งหมดเป็นไปเพื่อการส่งเสริมสุขภาพ ไม่ใช่วินิจฉัยหรือรักษาโรค ท่านที่มีโรคประจำตัวหรือความเสี่ยงต่อโรคสูงจำเป็นต้องปรึกษาหมอที่ดูแล ท่านก่อนนำข้อมูลไปใช้.