จากหลักการ “STAR” (Situation + Action + Result) นี้เองทำให้ผมได้เกิดการเรียนรู้จากผู้เข้ารับการสัมภาษณ์ ตามลักษณะงานและประสบการณ์ของแต่ละคน
ช่วงนี้เป็นช่วงคัดเลือกพนักงานขับรถไฟฟ้าเข้าทำงานเพื่อให้เริ่มเข้าอบรมและเริ่มงานได้ประมาณต้นปี 53 ซึ่งแต่ละด่านก็มีขั้นตอนการคัดเลือกในด้านต่างๆ และผมได้เคยบันทึกไว้ใน http://gotoknow.org/blog/attawutc/255982  หนึ่งในขั้นตอนการคัดเลือกคือขั้นตอนของการสอบสัมภาษณ์ ซึ่งผมก็ได้มีส่วนร่วมในขั้นตอนนี้ด้วย ผมคิดว่าขั้นตอนนี้ค่อนข้างสร้างความหนักใจให้คณะกรรมการพอสมควร เพราะเราไม่สามารถรับคนที่มีประสบการณ์ในการขับรถไฟฟ้ามาก่อนได้ เนื่องจากในประเทศไทยมีเพียง BTS และ BMCL เท่านั้น และที่ผ่านมาก็ไม่เคยมีใครที่มีประสบการณ์ทางด้านนี้มาสมัครนอกจากศิษย์เก่าของเราเอง ดังนั้นเราก็ดูได้เฉพาะคุณบัติภาพรวม ตามหลักการ “STAR” เท่านั้น (Situation + Action + Result) เพราะอย่างไรเสียเราก็มาอบรมใหม่อยู่ดี จากหลักการ “STAR” นี้เองทำให้ผมได้เกิดการเรียนรู้จากผู้เข้ารับการสัมภาษณ์ ตามลักษณะงานและประสบการณ์ของแต่ละคน
 
 
 
การสัมภาษณ์ส่วนใหญ่จะพูดคุยให้ผู้รับการสัมภาษณ์แนะนำตัวเองจากประสบการณ์และลักษณะงานที่ทำ ผลงานที่ผ่านมาเป็นอย่างไร น่าพอใจหรือไม่ หลายคนจบ Engineer มา ประวัติการทำงานเท่าที่อ่านจากเอกสารค่อนข้างครบเครื่องแต่พอถามงานจริงๆ แล้ว ความคิดยังไม่ตกผลึก และไม่สามารถเชื่อมโยงความรู้ได้ ผมเคยถามปัญหาง่ายๆ สำหรับผู้ที่จบทางด้าน Industrial Engineer มา ว่า ปัญหาคืออะไร? คุณมีวิธีแก้ปัญหานั้นอย่างไร? ปรากฏว่าหลายคนตอบไม่ได้ หรือตอบได้ แต่ก็วกไปวนมา เป็นงูกินหาง คิดไม่เป็นระบบ การใช้ภาษายังไม่แตกฉาน เช่น ตอบว่าต้องวิเคราะห์ปัญหาก่อนจึงจะแก้ปัญหาได้ ผมถามต่อว่า วิเคราะห์แปลว่าอะไร การวิเคราะห์ปัญหาคืออะไร ทำอย่างไร ก็ไม่สามารถตอบได้อย่างเป็นที่พอใจ หรือถามเรื่อง QC Tool เช่นเรื่องการแก้ปัญหาด้วย ก้างปลา ก็ตอบว่า จำไม่ได้ เรียนจบมานานแล้ว ไม่ได้ใช้  เหล่านี้ผมคิดว่าพวกเขาเหล่านั้นยังไม่สามารถบูรณาการบรรสานเชื่อมโยงความรู้ผสานเป็นเนื้อเดียว (ตกผลึกองค์ความรู้) ยังมองความรู้เป็นส่วนๆ เพราะเรื่องการแก้ปัญหาผมคิดว่าน่าจะเป็นหัวใจของการเรียน Industrial Engineer เลยทีเดียว และการแก้ปัญหาก็ได้จำกัดอยู่กับเรื่องทางด้าน Engineer หรือด้าน Technical เท่านั้น มันใช้ได้กับทุกๆ เรื่อง ทั้งเรื่องชีวิตการทำงานและการใช้ชีวิตประจำวัน
 
 
 
เนื่องจากตำแหน่งพนักงานขับรถไฟฟ้านี้เรารับผู้ที่จบตั้งแต่วุฒิ ปวส. หรือเทียบเท่า ทุกสาขาวิชา จึงทำให้ผู้เข้ารับการคัดเลือกมาจากที่ต่างๆ หลากหลายสาขา หลากหลายอาชีพมาก ไม่ว่าจะเป็นด้านสังคมหรือเทคโนโลยี  แต่จากประสบการณ์ผมพบว่าตำแหน่งนี้ ไม่ขึ้นอยู่กับสาขาใดสาขาหนึ่ง  ผู้ที่ผมคิดว่าทำ Performance ในการสัมภาษณ์ได้ดีคือ คนที่ทำงานผ่านประสบการณ์ที่มีระบบ ระเบียบ มีขั้นตอนชัดเจน มีแนวคิดที่เป็นระบบ มีความมุ่งมั่น สามารถอธิบายสิ่งที่เป็นนามธรรมให้เป็นรูปธรรมได้อย่างชัดเจน พร้อมทั้งยกตัวอย่างผลงานที่เคยทำพิสูจน์ให้เห็นจริงได้
 
 
 
การใช้คำถามแบบ STAR กับผู้เข้าสัมภาษณ์จะทำให้เราสามารถจับโกหกได้ค่อนข้างง่าย หรือทำให้รู้ว่าผู้เข้ารับการสัมภาษณ์รู้ลึกรู้จริงขนาดไหน ทำให้ผมต้องเตรียมข้อมูลในประสบการณ์ความรู้รอบตัว เพื่อรับมือกับผู้เข้าสัมภาษณ์ และทำให้เกิดการเรียนรู้ ร่วมไปกับผู้ถูกสัมภาษณ์โดยปริยาย  เช่น ผมถามว่างานอดิเรกทำอะไร เขาตอบว่า อ่านหนังสือ ผมก็ถามรุกต่อว่า อ่านหนังสือแนวไหน  ใครแต่ง เล่มล่าสุดอ่านหนังสือเรื่องอะไร เนื้อหาโดยสรุปเป็นยังไง รู้สึกอย่างไรกับหนังสือเล่มนี้ คิดว่าจะนำไปใช้ในชีวิตการทำงานและชีวิตประจำวันได้อย่างไร เป็นต้น  และผมคิดว่าอาจจะนำไปใช้กับงานอดิเรกอื่นๆ ได้ด้วยครับ ไม่ว่าจะเป็นเรื่อง ดูหนัง ฟังเพลง ท่องเที่ยว เป็นต้น สิ่งเหล่านี้ถ้าเขาได้ลงมือทำจริงและผ่านประสบการณ์มาจะตอบได้อย่างเป็นธรรมชาติและไหลลื่น
 
 
 
สิ่งที่ผมพบในการสัมภาษณ์ประการใหญ่คือ เวลาผู้เข้าสัมภาษณ์พูดเรื่องอะไร เราก็ต้องพอจะมีความรู้พื้นฐานในนั้นด้วย เพราะจะทำให้เราสามารถตั้งคำถามได้ ทำให้เราต้องเรียนรู้ และไขว่คว้าหาความรู้อยู่ตลอดเวลา  การเรียนรู้นี้ผมไม่ได้หมายความว่าเราจะต้องทำให้รูปแบบเท่านั้น ผมคิดว่า ทุกสิ่งทุกอย่างที่อยู่รอบตัวเราคือความรู้ ถ้าเราทำด้วยใจรัก ทำด้วยความสนุกสนาน ความรู้เหล่านั้นมันก็จะเกิดขึ้นเองโดยที่เราไม่รู้ตัว อย่างเป็นธรรมชาติที่กลมกลืนและแนบเนียน ไม่ว่าจะเป็นการดูหนัง ฟังเพลง ท่องเที่ยว กิน ดื่ม พูดคุย อ่านหนังสือสอนหนังสือ เขียนหนังสือ ฯลฯ  สิ่งเหล่านี้เกิดจากการสังเกต ขบคิด เชื่อมโยง จุดประกาย ผมคิดว่าจะทำให้เกิดการเรียนรู้อย่างไม่มีที่สิ้นสุด