เครื่องมือถอดบทเรียนและจัดการความรู้เชิงปรากฏการณ์วิทยา

สื่อพาวเวอร์พ๊อยต์เครื่องมือเชิงกระบวนการเพื่อถอดบทเรียนเชิงปรากฏการณ์วิทยาและเรียนรู้อย่างบูรณาการ กรอบแนวคิดญาณวิทยา เปรียบเทียบเมื่อทำเครื่องมือเป็นแบบสัมภาษณ์กับเมื่อทำเป็นกระบวนการเรียนรู้เป็นกลุ่มผ่านการลงมือทำ

[จตุพร วิศิษฏ์โชติอังกูร]

มีเวลาผมจะ เขียนเอกสารการถอดบทเรียนอีกครั้งครับ ได้เเนวคิดเเละการมองจาก สื่อเรียนรู้อาจารย์เพิ่มเติมทำให้ผมคิดต่อได้อีกครับ

[ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร. วิรัตน์ คำศรีจันทร์]

ตรงส่วนนี้จะเป็นฐานคิดและวิธีมองที่สำคัญมากสำหรับการทำงาน Knowledge Management คือ วิทยาศาสตร์เกี่ยวกับความรู้ ความจริง ญาณวิทยาหรือศาสตร์เกี่ยวกับการสอน การเรียนรู้ และการเข้าถึงความรู้-ความจริง

คนทำงานจัดการความรู้ วิทยากร ผู้สอน ผู้บรรยาย หากเข้าใจระบบคิดในนี้จะได้ฐานความคิดที่หนักแน่น มีความเชื่อมโยง และมีหนทางสำหรับผสมผสานวิถีปัญญาที่คนส่วนใหญ่ในสังคมไทยมีอยู่นะครับ

[ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร. วิรัตน์ คำศรีจันทร์]

ตัวอย่างการใช้ถอดบทเรียนและจัดการความรู้พัฒนาการวิจัย วิทยาลัยการสาธารณสุขสิรินธร ชลบุรี

แสดงเครื่องมือการใช้ถอดบทเรียนบนเวที และบันทึกข้อมูลจากการระดมความคิดเพื่อเรียนรู้และสร้างความรู้ไปด้วยกันเป็นกลุ่ม

• แบบสอบถามมีโครงสร้างเชิงปรากฏการณ์วิทยาที่ใช้เก็บข้อมูลแบบทั่วไป ซึ่งทำให้โครงสร้างและการปฏิสัมพันธ์กันของนักวิจัย นักวิชาการ กับชาวบ้านและชุมชน เป็นโครงสร้างเชิงอำนาจแนวดิ่ง (Virtical Power Relationship) และทำให้ความรู้ที่ได้สร้างขึ้น ต้องอาศัยผู้เชี่ยวชาญจัดการถ่ายทอดกลับไปหาชาวบ้านและชุมชน ซึ่งในบางเรื่องที่เป็นความจำเป็นของชาวบ้านจะทำให้มีข้อจำกัด เนื่องจากในสถานการณ์ดังกล่าวนี้ การมีส่วนร่วมของชาวบ้านและชุมชนจะเป็นเพียงผู้ตอบแบบสอบถามและเป็นแหล่งข้อมูล
• ประเด็นโครงสร้างเชิงปรากฏการณ์วิทยา แบบเดียวกับที่ทำเป็นแบบสอบถามหรือแบบสัมภาษณ์ เมื่อนำมาออกแบบทำเป็นเครื่องมือเชิงกระบวนการเพื่อถอดบทเรียนและบันทึกเป็นข้อมูลทั้งเพื่อสร้างเป็นเอกสารบันทึกความรู้และเป็นข้อมูลเพื่อการวิจัย
• ตัวอย่างการบันทึกการถอดบทเรียนบนเวทีระดมความคิด โดยใช้แผนภาพเชิงปรากฏการณ์วิทยา ซึ่งประเด็นโครงสร้างเชิงปรากฏการณ์วิทยาแบบที่ต้องการในแบบสอบถาม ได้ทำให้เป็นการวาดภาพและแผนภาพเพื่อบันทึกข้อมูลบนเวที ทำให้การเก็บบันทึกข้อมูล การวิเคราะห์ การสรุป และการเรียนรู้เพื่อนำเอากลับไปใช้ในชีวิตประจำวันหรือการทำงาน เป็นกระบวนการเรียนรู้ที่ทำให้ทุกคน ทั้งนักวิจัย ชาวบ้าน ผู้นำชุมชน และทุกคนที่ร่วมอยู่ในเวที ต้องคิดและทำสิ่งต่างๆด้วยกัน เป็นโครงสร้างแบบปฏิสัมพันธ์แนวราบ ( Horizontal Interactive Relationship)  เกิดการเรียนรู้ด้วยการลงมือปฏิบัติ กลับเข้าไปเป็นความรู้จำเพาะตนของปัจเจก (Tacit Knowledge) และเป็นการเรียนรู้อย่างมีส่วนร่วม ซึ่งทำให้เวทีการรวมกลุ่ม พัฒนาการความเป็นกลุ่มประชาคมและชุมชนแห่งการเรียนรู้

การประมวลผลและเขียนบันทึกความรู้ ตัวอย่างจากการถอดบทเรียนการจัดการความรู้เพื่อพัฒนาการวิจัย วิทยาลัยสาธารณสุขสิรินธร ชลบุรี

ตัวอย่างข้อมูลจากแผนภาพปรากฏการณ์วิทยา นำมาประมวลผลบนเวทีแล้วเขียนเรียบเรียง บันทึกเป็นเอกสารความรู้ เพื่อนำไปใช้ประโยชน์ต่างๆ คือ...

• รวบรวมเป็นเอกสารและการบันทึกความรู้แบบสะสม พัฒนาเพิ่มมากขึ้นตามลำดับทั้งในเชิงปริมาณและคุณภาพ
• ทำเป็นงานวิจัยบนงานประจำ และเป็นการวิจัยแบบกระดาษแผ่นเดียว ทำให้คนทำงานมีวิธีการรวบรวมประสบการณ์และความรู้ของผู้คนอย่างเป็นระบบ เพื่อสะท้อนไปสู่การแก้ปัญหาและพัฒนางาน
• บันทึกความรู้เป็นข้อมูลเพื่อการวิจัยเชิงสังเคราะห์ โดยเก็บรวบรวมข้อมูลอย่างต่อเนื่อง
• นำไปเป็นข้อมูลความรู้ทำเป็นสื่อ เผยแพร่ประชาสัมพันธ์ และจัดการการสื่อสารเรียนรู้ของสังคม ให้กว้างขวางมากยิ่งๆขึ้น
• บันทึกลงในแหล่งจัดเก็บรวบรวมความรู้แบบสะสม เช่น บันทึกลงบล๊อก

[เขียนเมื่อ 24 ธ.ค. 2552 15:22 น.24 ธ.ค. 2552]

เครื่องมือถอดบทเรียนและจัดการความรู้เชิงปรากฏการณ์วิทยา ดีครับ เอามาแจกเยอะๆ นะครับ

[ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร. วิรัตน์ คำศรีจันทร์]

ดีครับดี แล้วจะเอาไปทำอะไรเยอะแยะล่ะครับ