การบรรยายพิเศษของนายกรัฐมนตรี

การประชุมใหญ่กุมารเวชศาสตร์ ครั้งที่ ๖๘

Theme: High-Performaing System foe Children’s Health Care

ณ โรงแรม Centara Grand at Central World ปทุมวัน กรุงเทพมหานคร

การบรรยายพิเศษของนายกรัฐมนตรี อภิสิทธิ์ เวชชาชีวะ วันที่ ๒๙ ตุลาคม ๒๕๕๒

สังคมในปัจจุบันเปลี่ยนแปลงเร็วมาก แต่การเตรียมรับการเปลี่ยนแปลงของเราเร็วไม่ทัน ทำให้เกิดปัญหาที่เกี่ยวข้องกับเด็กคือ

- เด็กเล็กในชนบท ไม่ได้อยู่กับพ่อแม่ ซึ่งจำเป็นต้องเข้าไปทำมาหากินในเมืองใหญ่ ชนบทขาดคนหนุ่มสาว มีแต่เด็กและคนแก่

- ชุมชนยากจนในเมืองมีปัญหาในการเลี้ยงเด็ก สถานเลี้ยงเด็กมีคุณภาพต่ำกว่ามาตรฐาน และเด็กมีปัญหาในการเข้าโรงเรียน

- คนมีเงินดูแลลูกไม่ถูกต้อง มีการ push เด็กมากจนเกินไป และการเลี้ยงดูอื่นๆ ที่ไม่ถูกต้อง

- ปัญหาด้านสาธารณสุขของเด็กเปลี่ยนแปลงไป จากเดิมเป็นปัญหาการเจ็บป่วยกลายเป็นปัญหาด้านพฤติกรรมและสังคม

ความเห็นของนายกรัฐมนตรี

๑. การจะแก้ปัญหาต้องพยายามลงไปแก้ไขที่ปัญหาพื้นฐานให้ถูกจุดปัญหา ซึ่งกุมารแพทย์จะมีบทบาทในการให้ความรู้ที่ถูกต้องเหมาะสม และการป้องกัน Overflow of information

๒. การให้ความรู้ที่ตรงจุดจะต้องวิเคราะห์ก่อนว่า จะให้แก่ใคร เป็นกลุ่มอายุใด ระดับการศึกษาเพียงใด มีความพร้อมในการรับข้อมูลเพียงใด เช่นการจะให้ความรู้แก่ปู่ย่าตายายที่ดูแลเด็กเล็ก ก็จะไม่เหมือนกับการให้ความรู้แก่ อบต ต้องทำสื่อประกอบการสอนให้เหมาะ

๓. การแก้ปัญหาต้องเจาะไปที่รากของปัญหา ไม่ใช่แก้ไปเรื่อยๆ ซึ่งกลับจะทำให้ปัญหาหลากหลายและแก้ไขไม่ได้ ต้องเน้นให้ตรงจุด เช่นปัญหาโภชนาการจะต้องเน้นตรงไหน

๔. การจะทำให้เด็กไทยเรียนได้ดี ต้องมองตลอดช่วงอายุของคน ตั้งแต่ระยะก่อนคลอด ระยะเด็กเล็ก ระยะประถม มัธยม และระดับอุดมศึกษา ที่ผ่านมาผู้รับผิดชอบการศึกษาไม่เคยมองถึงเด็กก่อนเกิดเลย

๕. การให้ท้องถิ่นดูแลหญิงตั้งครรภ์และเด็กเล็ก จะทำได้ดีเพียงใดก็ขึ้นกับความรู้ด้วย ดังนั้นกุมารแพทย์จึงน่าจะมีบทบาทในส่วนนี้

๖. จะรณรงค์ให้การอ่านหนังสือเป็นวาระแห่งชาติ จะมีการอ่านหนังสือให้เด็กฟัง ซึ่งเป็นการสร้างความอบอุ่น สมาธิ จินตนาการ และปลูกฝังการรักการอ่านหนังสือเมื่อเขาโตขึ้น

๗. ระบบการดูแลเด็กเล็ก รัฐบาลจะลงทุนสถานรับเลี้ยงเด็กมากขึ้น ในงบไทยเข้มแข็ง ภาคส่วนที่เกี่ยวข้องคือ มหาดไทย สาธารณสุข ศึกษา แรงงาน และท้องถิ่น จะดึงให้ภาคเอกชนเข้ามามีบทบาทในการสร้างศูนย์เด็กเล็กเพิ่มขึ้น เช่นในนิคมอุตสาหกรรม การให้แรงจูงใจด้านภาษี ปัญหาของศูนย์เด็กเล็กคือการขาดคนดูแลและการดูแลขาดคุณภาพ เนื่องจากมีกับดักคือการกำหนดให้ต้องเป็นผู้จบปริญญาตรี จึงหาคนได้ยาก ที่จริงควรจะเลือกคนในพื้นที่ที่มีความรู้พอมาเป็นผู้ดูแลเด็ก และให้สถานศึกษาหรือสาธารณสุขมาดูแลสถานรับเลี้ยงเด็กอีกที

การปฏิรูปการศึกษาของประเทศเริ่มมาตั้งแต่ปี ๒๕๔๒ มีเจตนารมณ์และหลักการดี มีบางเรื่องที่ทำสำเร็จ แต่บางเรื่องทำไม่สำเร็จ หรือทำได้ช้าเกินไป

เรื่องที่ทำได้สำเร็จคือ

- การขยายโอกาสทางการศึกษา การเรียนฟรี ที่ทำเป็นรูปธรรม

- โครงสร้าง และระบบประเมินสถานศึกษา ซึ่งได้มีการวางรากฐานและฐานข้อมูลไว้แล้ว แม้ว่าจะยังทำได้ไม่ดีนัก และขาดการนำข้อมูลมาใช้ แต่ก็ถือว่าเป็นพื้นฐานที่จะทำต่อให้ดีขึ้นได้

สิ่งที่ทำไม่สำเร็จคือ

- ผลสัมฤทธิ์ทางการศึกษา เด็กไทยที่เรียนจบมามีคุณภาพไม่ดี ทั้งนี้โดยการเทียบกับประเทศอื่นๆ

- มาตรฐานการศึกษาของเราต่ำ เด็กสอบตกยากกว่าสอบได้ ตรงนี้จะต้องทำความเข้าใจกันถึงมาตรฐาน ไม่ใช่อ้างสิทธิที่จะมีโอกาสเรียน ต้องรับรู้กันทั้งครู เด็กและผู้ปกครอง ว่าต่อไปหากไม่ถึงมาตรฐานก็จะต้องสอบตก

การปรับปรุงคุณภาพการศึกษา

- จะต้องยอมรับความหลากหลายของเด็ก ต้องมีระบบที่หลากหลายสอดคล้องกับความต้องการของเด็ก ผู้ปกครอง ชุมชน เช่นต้องมีโครงการสำหรับเด็กอัจฉริยะด้วย

- การผลิตผลงานเพื่อความก้าวหน้าของวิชาชีพครู (เหมือนสาธารณสุขทำ อวช) ยังเป็นภาระแก่ครูและไม่เกิดประโยชน์ต่อการเรียนการสอน เป็นสิ่งที่ต้องปรับปรุงต่อไป

- ระบบการสอบคัดเลือกเข้ามหาวิทยาลัย เป็นระบบกรองและคัดเลือกที่ไม่ดี กำลังหาทางแก้ไข จะได้ข้อสรุปในเดือนตุลาคม ๒๕๕๒ นี้ แต่การเปลี่ยนแปลงใหญ่จะมีผลใน ๓-๕ ปีข้างหน้า เพื่อไม่ให้กระทบต่อเด็กที่อยู่ ม๔ ในปัจจุบัน

- ต้องทำให้เกิดการเรียนรู้ตลอดชีวิต ปัจจุบันต้องยอมรับว่าสื่อต่างๆ เป็นสิ่งหล่อหลอมและมีอิทธิพลต่อเด็กมากกว่าพ่อแม่ ครู เพื่อน จึงจะต้องปรับปรุงคุณภาพของสื่อที่ส่งถึงเด็กให้รอบด้าน ตั้งแต่โทรทัศน์ วิทยุ โทรศัพท์ sms คอมพิวเตอร์ อินเทอเนท ต้องให้รายการเกี่ยวกับศิลปวัฒนธรรมมาแย่งพื้นที่ที่ไม่ดีในสื่อให้มากขึ้น ทั้งพื้นที่จริงและพื้นที่เสมือน ทั้งนี้รัฐบาลจะต้องสนับสนุนด้วยการกำหนดทิศทาง เจตนารมณ์ ทรัพยากร และช่วยประสานงานต่างๆ