หลักสูตรสาระเพิ่มเติม ช่วงชั้นที่ 3 รายวิชาอาหารพื้นบ้านล้านนา

จากการที่ได้เปิดสอนรายวิชาสาระเพิ่มเติมของระดับชั้น ม. 1 วิชาอาหารพื้นบ้านล้านนา จึงได้ให้นักเรียนศึกษาผักต่างๆในวิถีชีวิตพื้นบ้านเชื่อมโยงบูรณาการกับความปลอดภัยในคุณภาพชีวิตจากเรื่องการมาตรฐานของ สมอ.

       แนะนำพืชปลอดสารพิษ ผักพื้นบ้าน (ภาคเหนือ)

............(ภาพไม่มาอีกแล้วค่ะ)........

 สะแลป้อม เป็นสะแลอีกชนิดหนึ่งที่ผู้คนทางภาคเหนือนิยมนำมาประกอบอาหาร เช่นแกง ลวกจิ้มน้ำพริก เป็นพืชปลอดสารพิษ 

บ่ะแฮะ เป็นพืชพื้นบ้าน ขึ้นเองตามธรรมชาติ มีลักษณะเป็นฝัก แบนๆ มีรสฝาดเล็กน้อย นิยมนำมาต้มกินกับน้ำพริก หรือกินเล่น

 ยวม เป็นพืชที่มีในป่า ลักษณะเป็นแผ่นสีเขียวแบนๆ มีรสเปรี้ยว นิยมนำมาส้า (ยำ)กับน้ำพริกปลา

 หอมแหย้ เป็นพืชล้มลุก มีกลิ่นหอม สามารถดับกลิ่นคาวปลา กบ ได้ดี นิยมนำมาใส่ในแกงแคปลา แกงแคกบ เป็นต้น  

 ผักเผ็ด เป็นพืชล้มลุก นิยมนำมาใส่ในแกงแค หรือแกงอื่นๆ เพื่อดับกลิ่นคาว มีรสเผ็ดเล็กน้อย  

 เห็ดลมอ่อน มีอยู่ ตามป่า นิยมนำมาแกงแค แกงใส่ปลาย่าง หรือนึ่งจิ้มน้ำพริก บางบ้านนำมาทำแหนมเห็ด

 ผักขี้หูด  เป็นฝักแก่ของต้นผักกาดจ้อน นิยมนำมาแกงใส่ปลาแห้ง หรือนึ่ง ลวก จิ้มน้ำพริก

 ดอกหต้าง เป็นดอกของต้นหต้าง เป็นพืชยืนต้น ลำต้นไม่สูงมาก ดอกนิยมนำมาแกงใส่ปลาแห้ง หรือลวกกับน้ำพริก

 ดอกงิ้ว เป็นดอกของต้นงิ้วที่เห็นเรียกว่าดอกงิ้วแดง นิยมนำมาใส่ในแกงแค หรือตากแห้งใส่ในน้ำขนมจีนน้ำเงี้ยว

 บ่ะค้อนก้อมอ่อน  เป็นฝักอ่อน นิยมนำมาแกงใส่ปลาแห้ง

 ผักคราด  (Spilanthes acmella Murr.)  ชื่ออื่น     ผักเผ็ด  ผักคาดหัวแหวน(เหนือ) ผักตุ้ม หญ้าตุ้มหู อึ้งฮวยเกี้ย(จีนแต้จิ้ว)

ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ 
     ต้น  เป็นไม้ล้มลุก ลำต้นตรง สูงประมาณ20-30ซม.หรือทอดไปตามดินเล็กน้อยแต่ปลายสูงขึ้น ลำต้นกลมอวบน้ำมีสีม่วงแดงปนเข้ม ลำต้นอ่อนมีขนปกคลุมเล็กน้อย สามารถออกจากตามข้อของต้น

   ใบ    ใบเดี่ยวออกตามข้างต้น รูปสามเหลี่ยมขอบหยักพับ ก้านใบยาว ผิวใบสากมีขน ใบกว้าง 3-4 ซม. ยาว 3-6 ซม.
   ดอก   ออกดอกเป็นช่อตามซอกใบและปลายกิ่งเป็นกระจุกสีเหลือง ลักษณะกลมปลายแหลมคล้ายหัวแหวน ดอกย่อยมีสองวง วงนอกเป็นตัวเมีย วงในเป็นดอกสมบูรณ์เพศ 
  ผล    เป็นผลแห้งรูปไข่

การขยายพันธุ์     เมล็ด    ปักชำมีรากออกตามข้อ
ฤดูกาลเก็บส่วนขยายพันธุ์     ตลอดปี
สภาพแวดล้อมที่เหมาะสมในการเจริญเติบโต ขึ้นทั่วไปที่ลุ่ม ชื้นแฉะพบตามป่าละเมาะ
ความสัมพันธกับระบบนิเวศน์     พืชคลุมดิน  พบขึ้นปะปนกับไม้อื่น หรืออยู่ตามสวน
                   ริมคลองหรือร่องน้ำ  ใต้ร่มไม้
การใช้ประโยชน์
                   ทางอาหาร     ใบ ต้น กินสดกับป่น แจ่วซุบ ใส่แกงหน่อไม้ แกงอ่อม ดับกลิ่นคาว ดีมาก รสชาติของดอก รสเผ็ดชาลิ้น ใบหวานๆขมๆชาลิ้น ขมเย็นๆเคี้ยวแก้ปวดฟัน เป็นยาชา
                   ทางยา     จีนใช้สกัดเป็นยาชา สรรพคุณแก้พิษตามทวาร แก้ริดสีดวง แก้ผอม เหลือง    แก้เด็กตัวร้อน  ต้นสด ตำผสมเหล้า หรือน้ำส้มสายชู อมแก้ฝีในคอ
ต่อมน้ำลายอักเสบ แก้ไข้แก้ปวดฟัน ประโยชน์ต่อสุขภาพ รสเผ็ดร้อน ช่วยเจริญ
 อาหาร ช่วยขับลม ช่วยย่อยอาหารได้

นำมาจาก http://www.rspg.thaigov.net/plants_data/pdata_04.htm