ม.ทักษิณเปิดธนาคารต้นไม้ สาขาป่าพะยอม อย่างเป็นทางการ
จากแนวคิดของ นายพงศา ชูแนม หัวหน้าหน่วยอนุรักษ์และจัดการต้นน้ำพะโต๊ะ จังหวัดชุมพร หนึ่งในผู้ริเริ่มโครงการธนาคารต้นไม้ได้มีโครงสร้างวิธีคิดเกี่ยวกับการปลูกต้นไม้ แล้วนำเอาฝากไว้ที่องค์กร เช่น ธนาคาร แล้วให้ค่าเป็นทรัพย์สินภายใต้ชื่อธนาคารต้นไม้ แนวคิดหนี้เกิดก่อนหน้าโครงการปลูกต้นไม้ใช้หนี้ เคยเสนอแนวคิดนี้บ้างแล้วแต่ไม่มีองค์กรใดให้ความสนใจโดยสรุปแนวคิดคือต้นไม้ควรมีค่าขณะที่มีชีวิต แต่ในความจริงปัจจุบันต้นไม้จะต้องตัดตายเสียก่อนจึงมีค่า จึงน่าจะให้ค่าหรือสร้างค่าต้นไม้ ขณะมีชีวิตและเพื่อให้โอกาสคนที่ปลูกต้นไม้ซึ่งมีหนี้สินหรือไม่มีหนี้สิน จึงเกิดการบูรณาการระหว่างโครงการปลูกต้นไม้ใช้หนี้กับธนาคารต้นไม้ และตกลงใช้ชื่อในการดำเนินการของลุ่มน้ำเครือข่าย จังหวัดชุมพร ระนอง เป็นธนาคารต้นไม้แทนโครงการปลูกต้นไม้ใช้หนี้โดยมุ่งหวังให้เกิดประโยชน์อย่างบูรณาการ 8 ประการ ดังต่อไปนี้
1. ประชาชนทุกคนทั้งที่เป็นหนี้และไม่เป็นหนี้ สามารถปลูกต้นไม้แล้วได้ประโยชน์จากรัฐเหมือนกัน
2. ที่สร้างรูปแบบผสมผสานกระบวนการส่งเสริมตามพฤติกรรมสังคมไทยที่ยอมรับผู้นำ ผู้มีอำนาจ ผู้มีความมั่งคั่ง ผู้มีความดีงาม โดยให้กลุ่มคนเหล่านี้ที่ไม่ได้เป็นหนี้ เป็นผู้นำในการปลูกต้นไม้และส่งเสริมให้ผู้อื่นปลูก ซึ่งจะได้การยอมรับมากกว่า
3. การประเมินค่าต้นไม้ให้เป็นทรัพย์ขณะที่มีชีวิต ซึ่งเป็นการสร้างค่าให้แก่ต้นไม้ตั้งแต่เริ่มปลูก และฝากไว้ในบัญชีธนาคาร
4. กลุ่มคนทั่วไปที่ไม่มีหนี้สินต้องการปลูกต้นไม้เพื่อความมั่นคงของตน เพื่อตกทอดเป็นมรดก และเพื่อเป็นการสร้างกุลแก่มนุษยชาติ
5. ให้องค์กรและหน่วยงานต่าง ๆ ได้ใช้ที่ดินว่างเปล่าสร้างมูลค่าให้แก่ตนด้วยต้นไม้
6. ใช้ต้นไม้เป็นเครื่องมือสร้างระบบนิเวศที่สมดุลในพื้นที่เล็ก ๆ ของเกษตรเพื่อเปลี่ยนพื้นที่สมดุลในระบบนิเวศจากป่าผืนใหญ่ ด้วยความเชื่อถือว่าระบบนิเวศ ณ จุดหนึ่งจะส่งผลต่อพื้นที่นั้น
7. เพิ่มพื้นที่ป่าและการสร้างความมั่นคงในแผ่นดิน โดยใช้เงื่อนไขในการรับรองต้นไม้ และแผ่นดินที่ประชานปลูกต้นไม้
8. เปลี่ยนฐานการออมเงินสู่ภาคชนบทโดยใช้ต้นไม้ซึ่งเป็นความถนัดและจุดแข็งของคนชนบท
ปัจจุบันได้มีการขับเคลื่อนจึงใช้ชื่อ ธนาคารต้นไม้ (Tree Bank) ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2549 เป็นต้นมาใช้งบประมาณภายใต้โครงการปลูกต้นไม้ใช้หนี้ผ่านเครือข่ายลุ่มน้ำหลังสวนที่มีนายไพโรจน์ ช่วยยิ้ม เป็นประธานเครือข่าย นายจินดา บุญจันทร์ สมาชิกสภาผู้นำชุมชนเป็นผู้ประสานงาน ขณะนี้มีจำนวนสาขาของธนาคารต้นไม้ประมาณ 400 สาขา กระจายอยู่ทั่วประเทศ
สำหรับจังหวัดพัทลุงแม้ว่ามีพื้นที่ป่าไม้อยู่จำนวนมากแต่ส่วนใหญ่มีพื้นที่ป่าที่มีถูกบุกรุกตัดไม้และเปลี่ยนเป็นพื้นที่ปลูกไม้เศรษฐกิจอื่นๆ แทน โดยเฉพาะยางพาราและปาล์มน้ำมัน ดังนั้นการนำหลักการธนาคารต้นไม้มาปรับใช้ในพื้นที่จะเป็นทางหนึ่งที่ทำให้เพิ่มพื้นที่ป่าไม้และกระตุ้นความต้องการรักษาและร่วมกันป้องกันสภาวะแวดล้อมที่เสื่อมโทรมลง โดยเฉพาะจากภาวะโลกร้อน ในประเด็นนี้เองมหาวิทยาลัยทักษิณได้มีพื้นที่ตั้งอยู่ในอำเภอป่าพะยอม จังหวัดพัทลุง และมีส่วนงานวิชาการที่เกี่ยวข้องกับการจัดการสิ่งแวดล้อม ชุมชนและการเกษตร การนำแนวทางเรื่อง ธนาคารต้นไม้ เข้ามาส่งเสริมประชาชนในท้องถิ่นจะทำให้ได้รับการยอมรับจากชุมชนและมีส่วนร่วมช่วยรักษาสิ่งแวดล้อมอีกทางหนึ่ง จึงได้มีส่วนผลักดันให้เกิดโครงการแนะนำและร่วมจัดตั้งธนาคารต้นไม้สาขาอำเภอป่าพะยอมและบริเวณใกล้เคียงขึ้น
ประกอบกับเมื่อวันที่ 1 พฤศจิกายน 2552 มหาวิทยาลัยทักษิณจัดงานวันคล้ายวันสถาปนามหาวิทยาลัยทักษิณ ครบรอบ 41 ปี ภายในงานมีกิจกรรมรณรงค์ปลูกป่า และนำเป็นโอกาสดีคณะกรรมการธนาคารต้นไม้จึงถือโอกาสจัดพิธีเปิดตัวธนาคารต้นไม้ ในวันที่ 1 พฤศจิกายน 2552
ผู้สนใจติดต่อขอข้อมูลเพิ่มเติมได้ที่ คณะวิทยาศาสตร์ โทรศัพท์ 074- 693995 หรือที่ งานประชาสัมพันธ์มหาวิทยาลัยทักษิณ โทรศัพท์ 074-673232 หรือ ที่ทำการธนาคารต้นไม้ เลขที่ 150/1 ม. 2 ต.บ้านพร้าว อ.ป่าพะยอม จ.พัทลุง 93110 ติดต่อคุณกฤตย พวงสุวรรณ 083-5103367
