จิตอาสา_ในโรงพยาบาล

จิตอาสานั้นมีอยู่ในคนทุกคนอยู่แล้ว เพราะทุกคนล้วนมีความปรารถนาที่จะทำความดีแต่บางครั้ง...ความอยากทำดีนั้นถูกสกัดด้วยความกลัว เช่น กลัวว่าจะทำไม่ได้ กลัวคนอื่นหัวเราะเยาะ กลัวเพื่อนร่วมงานหมั่นไส้ ถ้าคนเรายอมให้ความกลัวมาครอบงำจะไม่มีวันเติบโตหรือก้าวสู่ชีวิตใหม่ ได้อิสรภาพที่จะใช้ศักยภาพองเราอย่างเต็มที่ เพื่อเกื้อกูลเพื่อนมนุษย์และสร้างสรรค์โลกให้งดงาม....พระไพศาล วิสาโล

ข้าพเจ้าต้องขอยก คำและความหมายของจิตอาสาของพระคุณเจ้าพระไพศาล วิสาโล มาเป็นคำขึ้นต้น

พลังน้ำใจเป็นพลังที่ยิ่งใหญ่มีอยู่ในทุกคนและเป็นจุดที่สำคัญ เพราะมนุษย์มีเมล็ดพันธุ์แห่งความดีอยู่ในหัวใจทุกคน ถ้าเรารดน้ำพรวนดินหรืออากาศเหมาะ สิ่งแวดล้อมเหมาะ เหตุปัจจัยเหมาะมันออกมาได้เยอะมาก

ดังบทประพันธ์ของรัชกาลที่ 6 " อันความกรุณาปราณี จะมีใครบังคับก็หาไม่ หลั่งมาเองเหมือนฝนอันชื่นใจ จากฝากฟ้าสุราลัยสู่แดนดิน เป็นสิ่งดีสองชั้นอันปลื้มใจ แห่งผู้ให้และผู้สร้างสมถวิล เป็นกำลังเลิศพลังอื่นทั้งสิ้น "

พลังที่ว่า คือพลังน้ำใจเป็นพลังที่ยิ่งใหญ่ที่สุดของมนุษย์ทำให้เห็นสิ่งที่ดี สามารถนำมาใช้แก้ปัญหา หลักคือสังคมอยู่เย็นเป็นสุขเป็นสังคมไม่ทอดทิ้งกันมีเพื่อนร่วมทุกข์ การอยุ่ร่วมกันเป็นวัตถุประสงค์ของชาติ จุดสำคัญคือ การเชื่อมโยง การพัฒนาเป็นการเชื่อมโยงระหว่างสังคมกับพื้นที่ต้องไม่ทอดทิ้งกัน ร่วมกันคิด ทุกพื้นที่ต้องมีอาสาสมัครเป็นเพื่อนร่วมทาง (ประเวศ วะสี)

เมื่องานจิตอาสาในถูกกำหนดเป็นวาระแห่งชาติ สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดได้นำมากำหนดเป็นนโยบายให้ทุกสถานบริการสาธารณสุขในจังหวัดสระบุรีมีจิตอาสาในโรงพยาบาล

เหลียวหน้าแลหลัง มองซ้ายมองขวา ทบทวนแล้วทบทวนอีก พูดคุยกันหลายครั้งในทีมนำของโรงพยาบาลว่าจะดำเนินการกิจกรรมจิตอาสาในโรงพยาบาลหรือไม่ เพราะไม่อยากทำตามกระแส การทำงานร่วมกับคนเป็นเรื่องละเอียดอ่อน ไม่อยากให้กิจกรรมดีๆต้องล้มหรือหายไปพร้อมกาลเวลาที่เปลี่ยนแปลง หรือเมื่อเปลี่ยนรัฐบาลใหม่ อยากให้ทุกกิจกรรมที่ทำในโรงพยาบาลเป็นไปอย่างยั่งยืน ในที่สุดองค์กรมีความเห็นร่วมกันว่าจะทำ ภายใต้ความตั้งในและในคำพูดว่า "ลองดู" หากเราทำเต็มที่แล้วการดำเนินไม่เป็นไปอย่างคาดหวังก็ไม่เป็นไร ขอให้พวกเราได้เริ่มเดิน

คณะกรรมการบริหารโรงพยาบาลทุกคนเป็นกรรมการจิตอาสาฝ่ายโรงพยาบาล มีผู้อำนวยการเป็นประธานฯและที่ปรึกษา "ฉัน" ได้รับโอกาสเป็น เลขาฯ เพราะฉันไม่ได้เป็นคณะกรรมการบริหารโรงพยาบาลแต่อย่างใด คำสั่งถูกแต่งตั้ง โดยฉันมีสิทธิ์เลือกเพื่อนร่วมทีมอีก 3 คน "ฝ่ายประชาสัมพันธ์งานจิตอาสา"

การเปิดพื้นที่ให้คนอยากทำดี อยากช่วยเหลือสังคม ในความเห็นของฉัน ถือเป็นสิ่งสำคัญยิ่ง ที่สำคัญอีกไม่ยิ่งหย่อน คือ ความเข้าใจ ถ้าทุกคนมองว่าการมีคนอยากเข้ามาเป็นจิตอาสาในองค์แล้วเป็นภาระ ไม่อยากต้อนรับ จะทำให้คนอยากทำดีหมดโอกาส เพราะขาดพื้นที่ ไม่เหมือนกับนักเรียนหรือนักศึกษาฝึกงานหลักสูตรต่างๆ ที่คนกลุ่มนี้จะได้รับการประสานกันระหว่างองค์กร และหน่วยงานมีหนังสือขอฝึกงานอย่างเป็นทางการ แล้วฝึกทดลองงานตามประสบการณ์และองค์ความรู้ในวิชาชีพ แต่สำหรับจิตอาสา ฉันมองว่าเขาไม่มีองค์กรหรือหน่วยงานของเขา เขาไม่สามารถพิมพ์หนังสือว่าอยากขอเป็นจิตอาสา เขาเพียงเดินมาแล้วบอกว่าอยากช่วย อยากทำ โดยไม่ต้องพูดถึงค่าตอบแทน หรือของรางวัลใดๆ และโรงพยาบาลหรือสถานบริการด้านสุขภาพจะเป็นพื้นที่ที่จะให้คนทำดีมาปฏิบัติงานเป็นจิตอาสาหรื่อช่วยเหลือสังคมได้อย่างดี

28 เมษายน 2550 เป็นต้นมา โรงพยาบาลเริ่มดำเนินกิจกรรมจิตอาสาในโรงพยาบาล โดยมี คุณสุชาดา ตันติวงศ์ อดีตพยาบาลชำนาญการ หัวงานผู้ป่วยในหญิงและห้องคลอดของโรงพยาบาลแก่งคอยเป็นประธานกรรมการฝ่ายจิตอาสา โดยใช้ตัวย่อเหมือนโรงพยาบาลอื่นๆว่า อสรพ.(อาสาสมัครจิตอาสาโรงพยาบาล) เริ่มจากกลุ่มเล็กๆที่มีเพียง 10 คน แล้วขยายถึง 75 คนในปัจจุบัน

แต่ก่อนที่ประกาศเป็นวาระแห่งชาติ โรงพยาบาลก็ได้ต้อนรับ "พี่น้อย" ซึ่งเป็น อสม.ในหมู่บ้านใกล้โรงพยาบาลเข้ามาช่วยเหลือในสิ่งที่พี่น้อยทำได้ อย่างเช่น ช่วยทำบัตร ดูแลเรื่องกรอกประวัติ ช่วยประชาสัมพันธ์และอำนวยความสะดวกต่างๆเท่าที่พี่น้อยจะทำได้ เป็นเวลาเกือบ 2 ปีมาแล้ว นอกจากนี้ยังมีกลุ่มอาสาสมัครของมูลนิธิ...เมื่อเลิกงานยามเย็นก็มาสแตนบายอยู่ที่โรงพยาบาล คอยช่วยบริการเปล ช่วยเคลื่อนย้ายผู้ป่วย บางครั้งช่วยอธิบายเหตุผลกับคนเมาที่ไม่สุภาพกับพยาบาล

ทุกสิ้นปีวันปีใหม่ของโรงพยาบาลจะมีงานเลี้ยงสังสรรค์ และในค่ำคืนนั้นจะมอบรางวัลและเกียรติบัตรแก่คนทำดี เช่น เจ้าหน้าที่ดีเด่น หน่วยงานที่ปฏิบัติกิจกรรม 5ส ดีเด่น และอีกหลายรางวัล หนึ่งในนั้นก็จะมี จิตอาสาดีเด่น และจิตอาสาที่ร่วมปฏิบัติงานกับองค์กรของเรา มอบตั้งแต่ประกาศเกียรติคุณ โล่ห์รางวัลเป็นต้น

ทุกปีเช่นกันเมื่อปิดเทอม จะมีนักเรียนมาขอเป็นจิตอาสาในโรงพยาบาล ในปีนี้ก็เช่นกัน ด้วยเวลาเพียง 7-9 วันที่ปิดเทอม น้องๆนักเรียนจากในเขตอำเภอแก่งคอยได้มาร่วมเป็นจิตอาสาในโรงพยาบาล น้องๆบอกว่าอยากทำตัวเป็นประโยชน์ระหว่างปิดเทอม ได้เห็นและได้เรียนรู้การทำงานของแพทย์ พยาบาล และบุคลากรด้านสุขภาพในโรงพยาบาล ส่วนหนึ่งจะเป็นข้อมูลในการตัดสินใจในการเข้าสู่วิชาชีพแพทย์ พยาบาล เภสัชฯ ทันตแพทย์ ฯลฯ ได้เห็นตัวอย่างการทำงานด้วยหัวใจ การเสียสละ เมื่อถามว่าจะมาเป็นจิตอาสาอีกหรือไม่ น้องๆบอกว่า จะมาอีกเมื่อมีโอกาส

หลังผู้อำนวยการโรงพยาบาลและหัวหน้าพยาบาลได้ให้โอวาท และข้อคิดกับน้องๆ ที่ต่อไปจะเป็นอนาคตของชาติในการ ถึงความสำคัญของการช่วยเหลือสังคม การแบ่งปัน เริ่มจากในครอบครัว และในชุมชนที่อาศัย การเลือกที่จะทำดี การเป็นคนดี สามารถเป็นได้และเลือกได้ ไม่อยากให้น้องปล่อยให้โอกาสหลุดหายไปพร้อมกับเวลาที่ผ่านไป

ส่วนจิตอาสาในโรงพยาบาลแก่งคอย ที่ปฏิบัติงานประจำและผลัดเปลี่ยนหมุนเวียนกันมาในจำนวนกว่า 70 คน ในหน่วยงานที่จิตอาสามีความถนัดแต่ละด้านเช่น การช่วยเหลือผู้ป่วยทั่วไปในหอผู้ป่วยใน แผนกผู้ป่วยนอก งานผู้อุบัติเหตุฉุกเฉิน ฝ่ายทันตะสาธารณสุข งานเอ็กเรย์ ฝ่ายเภสัชกรรม งานส่งเสริมสุขภาพ งานห้องบัตร งานบริการผ้า งานเอกสาร งานสวน งานบริการอาหาร งานกายภาพและเวชกรรมฟื้นฟู งานแพทย์แผนไทย นอกจากนี้ยังช่วยออกหน่วยนอกเวลาราชการในกลุ่มที่เป็นพยาบาล ออกเยี่ยมบ้านกับทีมเยี่ยมบ้านของโรงพยาบาล เมื่อมีผู้มาศึกษาดูงานก็ช่วยเรื่องต้อนรับผู้มาศึกษาดูงาน เป็นต้น

ด้วยเสื้อฟอร์มสีม่วง กับ ปณิธานอันมุ่งมั่นของจิตที่มีแต่ให้ ไม่หวังผลตอบแทนใดๆ เหมือนคำขวัญของกลุ่มจิตอาสา ที่กล่าวว่า

" จิตอาสาโรงพยาบาลแก่งคอย มุ่งทำความดี มีศักดิ์ศรีแห่งตน ไม่หวังผลตอบแทน "