การเรียนการรู้ในกรอบ คือ Learn how to learn.
การเรียนการรู้นอกกรอบ คือ Learn how to unlearn.

การรักษาโรคที่ “อะไร อะไรก็จะ "กิน..."” คือ Learn how to learn.
การรักษาโรคด้วยการ “หยุดกิน” คือ Learn how to unlearn.

กินมาก ๆ แน่น “เต็มกรอบ”
เต็มมีอยู่เท่าเดิม ได้แต่กิน กิน กินแล้วก็กิน

ต้องถ่ายเทของเสียออกจากกรอบบ้าง พอให้มีช่องว่างพอที่จะ “ง้าง” มือ เพื่อที่จะฆ้อนทุบกรอบให้แตกหรือมีรอยโหว่ มีช่องว่างและให้แสงเล็ดรอดเข้ามาได้

อยู่ในกรอบมาก ๆ “มืดตึ๊ดตื๋อ” มองไม่เห็น “ตื้อ” ไปหมด
พอมีแสงสว่างขึ้นมาหน่อย ก็เหมือนกับ “ปลาได้น้ำ” จะ “ระริก ระรี้” มี “แรงผลัก” เพื่อที่จะออกไปหาน้ำใหม่ที่ “สดใส” กว่า...

แต่ตอนนี้กรอบของเราแน่นมาก แน่นจนไม่มีช่องว่างเพียงแค่จะ “เงื้อมือ” ที่จะทุบกรอบ

โดยปกติความรู้ในกรอบก็เปรียบเสมือน “น้ำ” ที่ปล่อยไว้เฉย ๆ ก็จะเหือด แห้ง “ระเหย” ไปเอง
ปล่อยให้กรอบว่างบ้างก็ได้ รู้จักใช้เวลาว่างในการทำความดีบ้าง เสียสละบ้าง
นอกจากความรู้เก่า ๆ ที่ Learn how to learn จะเหือดแห้งหายไปแล้ว
กรอบเดิม ๆ ก็จะกว้างขึ้น ขยายใหญ่ขึ้น สามารถนำอะไรใหม่ ๆ เข้ามาใส่ได้อีกเยอะ

ความรู้เดิม ๆ ในกรอบเก่า ๆ ก็เหมือนกับมีมะนาวลูกเน่า ๆ แฝงตัวอยู่ในนั้น
มะนาวเน่า ๆ ลูกเดียวสามารถส่งแก๊สเพื่อทำปฏิกิริยาให้มะนาวทั้งถุงเน่าได้
ความรู้เก่า ๆ ก็ฉันนั้น ความรู้เก่า “แก๊ส” เยอะ ของอะไรใหม่ ๆ ใส่ลงไปก็เน่าเร็ว เสียสละ
ต้องรู้จัก Delete ความรู้เก่า ๆ ออกบ้างด้วยการ Learn how to unlearn.

Learn how to unlearn ต้องเริ่มต้นจากความกล้า “กล้าที่จะโง่” ยอมรับความโง่ทั้งหลายที่มีอยู่ในตนเอง
Learn how to unlearn ต้องติดตามด้วยความ “บ้า” บ้าที่จะทำอะไรต่ออะไรที่ใคร ๆ เขาไม่ทำกัน
Learn how to unlearn ต้องมั่นคง เข้มแข็งในการเป็นคนส่วนน้อยตามระบอบ “ประชาธิปไตย...”

การที่จะกล้า บ้า และโง่ได้นั้น ต้องอาศัยพื้นฐานจิตใจที่เข้มแข็งอันได้มาจากการ “กระทำความดี” และ “เสียสละ”
ถ้าทำดีมาก ๆ เสียสละมาก ๆ จะเป็นแรง เป็นพลัง เป็น “ทุน” ที่จะ learn how to unlearn ได้
ภาษาธรรมะท่านจะเรียกว่า สามารถ “อาจหาญร่าเริงในธรรม”

การเชื่อมั่นในความรู้ที่เกิดขึ้นกับตัวเองนั้นต้องอาศัย “ความอาจหาญ”
คนที่จะเชื่อมั่นได้อย่างนั้นจะต้องมี “ตบะ” ที่กล้าแข็ง
จะต้องสู้ ต้องอดทน และต้องอยู่พ้นจาก “โลกธรรม”
โลกธรรมที่ว่าด้วยเรื่องใหญ่ก็คือ ความสุข ความทุกข์ มีลาภ เสื่อมลาภ มียศ เสื่อมยศ สรรเสริญและนินทา...

คนที่คิดนอกกรอบใหม่ ๆ จะต้องเสื่อมลาภ เสื่อมยศ โดนติฉิน นินทา และทุกข์มากกว่าสุข
บ้างคนท้อแท้ (ส่วนใหญ่ท้อแท้) ว่าทำดีได้ดีมีที่ไหน ทำชั่วได้ดีมีถมไป แล้วก็ท้อถอยกลับไปเข้าระบ Learn how to Learn…

ต้องเข้มแข็งและ “อดทน” มากนะ
จะต้องนิ่งแบบ “น้ำไหลนิ่ง”
จะทำตัวแบบน้ำที่ “กระเพื่อม ๆ” ไปเรื่อยไม่ได้
กระเพื่อมมาก คนอื่นก็จะจ้อง “ด่า” เรามาก
คนที่โดนด่ามาก ๆ จิตใจไม่เข้มแข็งก็จะถอยได้ง่ายมาก

ถ้าคิดจะ Learn how to Unlearn ก็ต้องทำมันไปอย่างนี้แหละ
เหนื่อยก็ทำ ไม่เหนื่อยก็ทำ ทำไปเรื่อย ทำไปเรื่อย ๆ
นักกีฬาที่เขาจะแข่งขันกีฬาอะไร เขาก็ต้องซ้อมไปเรื่อย ๆ อย่างนี้แหละ
คนที่จะประสบความสำเร็จก็เช่นเดียวกัน ถ้าตัวเองไม่กระโดดลงไปซ้อม ลงไปเล่นเอง แล้วร่างกายของตัวเองจะ “แข็งแกร่งทางความรู้” ได้อย่างไร...?

ต้องรู้ ต้องซ้อม ต้องสู้นะ ถึงจะเป็นผู้รู้เรื่องที่ไม่รู้...