งานของ สสจ.ระยองในวันนี้ คุณหมอสัจจา และคุณนงเยาว์ มาเล่าประสบการณ์การทำงานทันตสาธารณสุข ในระดับจังหวัดให้กับทีมเราฟังกันค่ะ

ประสบการณ์คุณหมอสัจจา ... อยู่ รพช. มา 7 ปี และอยู่ สสจ. มา 22 ปี ตอนนี้ไปอยู่ รพช. ของจังหวัดระยอง

คุณหมอสัจจา มาทำงานที่ สสจ. ระยอง ตั้งแต่ถนนหน้าสุขุมวิท รถวิ่งสวนกัน ข้างทางเป็นคลอง สมัยก่อนแถวนี้ (โรงแรมที่พัก คือ ระยองบีช บริเวณหาดแม่รำพึงค่ะ) ... ถนนข้างหน้านี้เป็นลูกรัง รถที่จะวิ่งมาที่นี่ จะเป็น ฉิ่งฉับทัวร์เท่านั้น ป๊องแป๊งตลอดทาง รถอื่นไม่มา เพราะว่าเป็นทางลูกรัง จะมีรถปิ๊กอั๊พ และปิ๊กอัพ ก็จะมีป้ายทะเบียนระยองเท่านั้น อย่างอื่นไม่มี เพราะว่า คนไม่รู้จัก สมัยก่อนคนรู้จักที่เพ เวลาคนไปเที่ยวก็จะไปเที่ยวหาดเพ ไปซื้อปลาหมึก น้ำปลา

แถวนี้เพิ่งเจริญไม่กี่ปี condo เพิ่งขึ้น ที่นี่เพิ่งเปิดตอนปี 40 ก่อนฟองสบู่แตก สมัย 2538-2539 condo เต็มไปหมด พอปี 2540 ก็ร้างไป

จะแน่นช่วงนิทรรศการ หรือ long weekend ปีใหม่ สงกรานต์ ตรุษจีน

การทำงานด้านผู้สูงอายุในเรื่องสุขภาพช่องปาก

  • อันดับแรกที่รับมาคือ นโยบาย สำคัญมาก ถ้ากระทรวง กรม หรือกอง มีนโยบายเกี่ยวกับผู้สูงอายุ
  • งานเมื่อก่อนเป็นงานเชิงรับ ไม่ค่อยมีการทำงานเชิงรุกเท่าไร
  • คนระยองมีพฤติกรรมกินหวาน มีอาหารการกินตลอด รวมทั้งผลไม้เป็นช่วงๆ
  • ผู้สุงอายุ จะพบเป็นโรคปริทันต์กันมาก และสุดท้าย ก็คือ ถอนฟัน คนไข้ก็จะใส่ฟันสุดท้าย แต่อาจใส่ไม่ได้ เพราะว่าสัน ridge เตี้ย
  • เมื่อ สสจ. พอรับนโยบายมาจากกระทรวง จะมีให้ทำฟันเทียม จังหวัดเริ่มตั้งเป้าหมายการทำฟันเทียม แต่ช่วงแรกความไม่พร้อมทั้งด้านเครื่องมือ และการะบบการเบิกเงินค่าทำแลป ทำให้สามารถทำได้ในปีที่สอง
  • และมีการเพิ่มศักยภาพในการทำฟันเทียม ให้กับทันตแพทย์ในปีต่อๆ มา
  • ตอนนี้ กระทรวงก็จะมีการให้ตรวจสุขภาพช่องปากผู้สูงอายุด้วย รวมทั้งการส่งเสริมป้องกัน
  • ที่จังหวัดระยอง กำลังเริ่มที่จะมีกิจกรรมส่งเสริมสุขภาพช่องปาก ในชมรมผู้สูงอายุ

คุณหมอสัจจา เล่าต่อถึงเรื่องการทำงานในระดับชุมชนว่า

ปัญหาเรื่องความเชื่อมโยงของเจ้าหน้าที่โรงพยาบาล กับสถานีอนามัยก็มี เพราะว่า ผู้ที่อยู่สถานีอนามัยถือว่าเป็น พื้นฐานของงานทันตสาธารณสุข เพราะว่าเขาอยู่พื้นที่ เขารู้จักทุกบ้าน รู้หมดว่า มีคนอายุเท่าไร เกิดเมื่อไร จึงเป็นเรื่องที่ควรให้ความสำคัญกับการที่เราต้องให้ความรู้กับเจ้าหน้าที่สถานีอนามัยให้ดีในทุกโครงการ

เวลาทำงานก็ต้องฟัง เขาเรียกว่า "ถ้าเป็นเด็กก็ต้องแหงนมอง ถ้าเป็นผู้ใหญ่ก็ต้องก้มหน้าฟังว่าเขาพูดอะไร" ... "เป็นผู้ใหญ่ก็ต้องพูดให้เขาได้เข้าใจ"

ที่ สสจ. ระยอง ไม่มีคลินิก เพราะว่า งานหลักของ สสจ. เป็นเรื่องของการวางแผน วางเป้าหมาย ควบคุม ติดตาม กำกับ ประเมินผล

ในเรื่องงานผู้สูงอายุนั้น ปีหน้าวางแผนไว้ว่า จะสุ่มตรวจผู้ป่วยที่ใส่ฟัน ว่าเขาใส่ฟันได้จริงหรือเปล่า ใส่แล้วเป็นอย่างไร ดีหรือไม่

แถมด้วยข้อคิด ... ถ้าจะทำงานทันตฯ ในกลุ่มวัยทำงาน

  • อันดับแรก คือ วัยทำงาน จะมีประกันสังคม เพราะประกันสังคมมีทั้งรักษา และส่งเสริมป้องกันสุขภาพ
  • ในจังหวัดระยอง ไม่มีโครงการที่ยิงตรงไปที่กลุ่มนี้ มีแต่ผ่าน อสม. โดยการให้ความรู้
  • คนกลุ่มนี้ที่ระยอง เขามีภาระค่อนข้างมาก ระยองเป็นเมืองเศรษฐกิจ เข้าไปโรงงานเขาก็ต้องเป็นเวลาเฉพาะ หรือถ้าเป็นชาวสวน ก็ต้องให้เวลาที่เขาว่าง

นี่คือส่วนหนึ่ง ของประสบการณ์ของงานทันตฯ ของจังหวัดระยองละค่ะ