หนูเพชรจ้า

ทฤษฎีที่เกี่ยวข้องกับนโยบายสาธารณะ

ทฤษฎีทางเลือกสาธารณะ (Public Choice Theory)

ทฤษฎีนี้อธิบายว่า     เป็นสหวิทยาการ ต้องการความรู้จากเศรษฐศาสตร์ รัฐศาสตร์ สังคมวิทยา จิตวิทยา การบริหารธุรกิจ มาใช้ประยุกต์ ปรับปรุงการบริหารภาครัฐให้ดีขึ้น
ฐานคติ (Assumption)

1.   ปัจเจกบุคคลเป็นคนเห็นแก่ตัว ต้องการแสวงหาประโยชน์สูงสุด ทางเลือกสาธารณะจึงเสนอสิ่งจูงใจ (Incentives) เน้นการสร้างสิ่งจูงใจทางบวก (Positive Incentives) ยิ่งมีสิ่งจูงใจทางบวกมากเท่าไร ประชาชนก็จะเข้ามามีส่วนร่วมในกิจกรรมของรัฐมากยิ่งขึ้น

2.   การจัดระบบการบริหารให้มี มีความสะดวก  มีความเสมอภาค  มีความเป็นธรรม  มีความโปร่งใสสุจริต  เกิดความพึงพอใจ ประหยัดค่าใช้จ่ายของประชาชน  สร้างรายได้แฝงให้ประชาชน

 3.   Voice  จัดระบบให้รับฟังความต้องการของประชาชน

4.   มีการแข่งขัน (Competition) ยิ่งมีการแข่งขันมากเท่าไร ประโยชน์ก็ยิ่งตกอยู่กับประชาชนผู้รับบริการมากขึ้นเท่านั้น

5.   ข้อมูล (Information) ถ้าประชาชนรู้ ประชาชนก็จะมีการเปลี่ยนแปลงพฤติกรรม ต้องมีการประชาสัมพันธ์ข้อมูลที่ถูกต้อง

6.   ระเบียบกฎเกณฑ์ (Regulation)

6.1   Mala inse การกระทำความผิดที่เป็นความผิดโดยตัวของมันเอง ความผิดประเภทนี้สามารถดำเนินการได้เลย

6.2   Mala Promibita เป็นความผิดที่บัญญัติขึ้นภายหลัง เช่น สูบบุหรี่ในที่สาธารณะ บ้วนน้ำลายลงพื้น จอดรถในที่ห้ามจอด ฯลฯ ความผิดชนิดนี้ต้องมี Regulation และ Incentive เช่น ใครมีปืนเถื่อนในครอบครอง ให้นำมาคืนหลวง จะไม่เอาโทษ

7.   ความเหมือนและความแตกต่าง (Uniformity & Differentiation) ทางเลือกสาธารณะเสนอว่า ยิ่งเหมือนมีประสิทธิภาพต่ำ ไม่สามารถสนองตอบต่อความต้องการ ยิ่งต่าง ยิ่งสนองตอบต่อความต้องการได้ดีกว่า กฎระเบียบถ้าเหมือนกัน ก็ไม่สอดคล้องกับสภาพปัญหาในแต่ละแห่งที่ต่างกัน

            8.   ประชาชนร่วมทำ (Citizen Co-Producers) ทางเลือกสาธารณะเสนอให้มีการขยายจากน้อยไปมาก เช่นแนวคิดอาสาสมัคร

            9.   มีการกระจายอำนาจ (Decentralization) ทางเลือกสาธารณะสนับสนุนให้มีการกระจายอำนาจในการให้บริการ เพราะเร็ว ประหยัดค่าใช้จ่าย สามารถสนองตอบต่อความต้องการของประชาชนได้ดีกว่า และเป็นประชาธิปไตย

10.   ตรวจสอบและถ่วงดุล (Check and Balance)

11.   รวมอำนาจ (Centralization) ในบางกิจกรรมของรัฐ เช่น การประกาศสงคราม นโยบายการต่างประเทศ นโยบายการเงินการคลัง

12.   ซ้ำเสริมและซ้ำซ้อน (Redundancy & Duplication) ซ้ำเสริม เช่น โรงพยาบาลต้องมีระบบปั่นไฟ เพื่อความมีเสถียรภาพมากขึ้น