การศึกษาเป็นเรื่องสำคัญครับ ไม่ว่าจะอยู่แห่งหนตำบลใด ใกล้ไกล ล้วนต้องการการศึกษาทั้งนั้นเด็ก ๆเหล่านนี้ก็พยายามขวนขวายหาความรู้ พยายามหาที่เรียนที่อยู่ทีกิน มาเห็นวันนี้เห็นสิ่งที่ครูโรงเรียนนี้ต้องทำ ต้องรับผิดชอบ ผอ.โรงเรียนที่ต้องแบกภาระเลี้ยงเด็ก ๆ ที่ไม่ใช่ลูกหลาน 182 คน มันไม่ใช่เรื่องง่าย ๆไม่ใช่เรื่องธรรมดาเลยครับ

เป้าหมายของผมวันนี้คน "เมืองเจ้าน้อย" เมืองที่เคยเป็นที่อยู่อาศัยของโอรสเจ้าเมืองเชียงใหม่ เม่อ 500 ปีที่แล้ว

เส้นทางถนนลูกรังที่ทอดยาวไต่สูงขึ้นตามไหล่เขา คดเคี้ยวไปตามหุบเขาและสันเขา 20 กิโลเมตรจากตัวอำเภอปาย ผมแลคณะออกเดินทางด้วรถ  4 WD  2 คัน คันแรกมีผมมิสเตอร์วีล น๊อตนักกายภาพบำบัด และพี่ดาบสถาพร ส่วนคันที่สองมี พขร.และพี่สะอ้านพยาบาลจิตเวชที่ผมชวนมาด้วย เป้าหมายการเดินทางของเราวันนี้คือที่โรงเรียนสังวาลย์วิทย์ 3 บ้านของฉัตรชัย คนไข้พิการร่างกายแต่ช่างมีจิตใจที่สูงส่งนัก อีกที่หนึ่งคือบ้านของธีรวัฒน์ คนพิการเหมือนกัน

โรงเรียนสังวาลย์วิทย์ 3 เป็นโรงเรียนประถมศึกษาและขยายโอกาสจนจบ ม.3 มีนักเรียนทั้งหมด 366 คน ครู 14 คน ผอ.โรงเรียนชื่อ อาจารย์จิราพร  สุวรรณะ หญิงแกร่งที่ท อะไรหลายอย่างที่ผู้ชายอย่างผมยังต้องยกนิ้วให้ ปัจจุบัน ผอ.อิ๊ด ทำหน้าที่เป็นพ่อเป็นแม่ของเด็กชาวเขาที่มาอาศัยอยู่กับหอพักของโรงเรียนถึง 182 คน มีเกือบทุกเผ่าที่นี่ครับ ลีซู ลาหู่ กะเหรี่ยง และม้ง แต่ก่อนไม่ได้มีการให้นักเรียนมาพักที่นี่นักเรียนจึงมีไม่มากนัก ต่างจากทุกวันนี้พอโรงเรียนมีที่พักมีข้าวให้กิน เด็ก ๆชาวเขาต่างพากันมาอาศัยในโรงเรียนมากขึ้นเรื่อย ๆ

คราวที่แล้วประมาณเดือนมีนาคมผมขึ้นมาเยี่ยมครั้งนั้นผมพบว่าห้องพักที่ครูและนักเรียนเรียกว่า"หอพัก"แท้ที่จริงคือ อาคารเรียนหลังเก่าที่มีห้องโล่ง ๆมีที่นอนเก่า ๆเรียงกันเต็มห้อง ผอ.อิ๊ดบอกผมว่านักเรียนชายทั้งหมด 86 คนนอนอยู่ใน 3 ห้องนี้ เฉลี่ยห้องหนึ่ง ๆนอนประมาณ 30 คน

พอมาครั้งนี้ผมตั้งใจพามิสเตอร์วีลมาดูอีกครั้งว่าโรงเรียนนี้น่าช่วยเหลืออะไรบ้างไหม แต่คราวนี้ผมเข้ามาถึงโรงเรียนพร้อมกับทุนการศึกษาของวเด็ก 2 รายที่ได้รับจากกองทุนการศึกษาจากมิสเตอร์วีล แต่คราวนี้หนักกว่าเพราะโรงเรียนได้อาคารใหม่ เด็กผู้ชายทั้ง 86 คนต้องย้ายตัวเองมานอนรวมกันในห้องประชุมของโรงเรียนที่เป็นห้องโล่ง เหมือนห้องประชุมของโรงเรียนทั่ว ๆไป

วันนี้ผมอดไม่ได้ที่จะถาม ผอ.ว่าทำไมเด็กจึงมาอยู่ที่นี่เยอะแยะเลย ผอ.อิ๊ดท่านก็บอกว่าเขาไม่มีที่เรียน บ้านไกล อยู่บ้านไม่มีกิน บางคนไม่มีพ่อแม่ ตาม ผอ.อิ๊ดมาจากโรงเรียนเดิม

"แล้วผอ.ได้เงินค่าข้าวปลาอาหารเด็กมาจากไหน "

"ได้มาจากการประหยัดค่าอาหารกลางวันแล้วแบ่งมา "

ผมฟังแล้วค่าอาหารที่ได้ก็ไม่มากมายอะไร จะพอไหมเนี่ย

"พี่ก็ใช้วิธีไปซื้ออาหารสดจากเชียงใหม่สัปดาห์ละครั้ง" โดยใช้รถส่วนตัวของ ผอ.

"แล้วหอพักหญิงที่ให้เด็กผู้หญิงพักได้มาจากไหนครับ"

"พี่ไปขอไม้จากโรงเรียนที่ถูกยุบ..นำมาให้ชาวบ้าน ครู ภารโรง ช่วยกันทำเป็นหอพักขึ้นมา"

ขณะที่ผมถามไปพี่เขาตอบมา และหันไปแปลให้มิสเตอร์วีลฟัง แกทำหน้างง ๆว่าโรงเรียนนี้ทำอะไรและให้ผมถามว่า

"เคยไปบอก เคยไปขอรัฐบาล ขอที่กระทรวงศึกษาหรือทางโน้นรู้หรือเปล่าว่าโรงเรียนนี้เป็นอย่างนี้"

"เคย"

"แล้วรัฐบาล กระทรวงศึกษาที่กรุงเทพฯช่วยอะไรบ้าง"

"เปล่า...เขาบอกไม่มีงบ"

โรงเรียนขยายโอกาสเป็นนโยบายของกระทรวงศึกษาที่ต้องการขยายโอกาสให้นักเรียนในชนบทได้เรียนจนจบชั้น ม.3 โดยพิจารณาจากโรงเรียนไหนไกล มีนักเรียนมาก และมีความพร้อม

ผู้หลักผู้ใหญ่อาจไม่ทราบว่าบนเขา ระยะทางระหว่างหมู่บ้านกับโรงเรียนหากใช้รถยนต์แล่นบนถนน 4 เลน 6 เลน 8 เลน คงใช้เวลาไม่เกิน 20-30 นาทีก็ถึง แต่ที่นี่เด็กต้องเดินครับ และเดินมาโรงเรียนต้องเป็นชั่วโมง ๆ ดังนั้นนักเรียนจึงมาพักใกล้ ๆโรงเรียน แต่ที่นี่ไม่มีหอพัก ไม่มีใครสร้างหอพักให้เช่า เพราะถึงสร้างก็ไม่มีคนเช่าเพราะเขาไม่มีตังค์จ่ายแน่นอนครับ

โรงเรียนขยายโอกาสหลายโรงที่ต้องช่วยเหลือตัวเองอย่างนี้โดยเอาโรงเรียนเป็นหอพัก อาศัยเงินจากที่ได้จากงบประมาณ จากที่เขาบริจาค พ่อแม่เด็กเอาข้าวมาให้...

อาคารเรียนใหม่คงใช้เวลาก่อสร้างไม่น้อยกว่า 5 เดือนแน่ ๆผมนึกสภาพห้องโล่ง ๆพื้นคอนกรีตหน้าหนาวจะหนาวขนาดไหน คิดดูนะครับ

ตอนผมไปนอนที่โรงเรียนบ้านในของพร้อมหมอสุพัฒน์และอาจารย์เอกจตุพรแค่คืนเดียวมีทั้งผ้าห่มและถุงนอน เรา 3 คนนอนสั่นพั่บ ๆหลังเที่ยงคืนหลับไม่ลง แต่นี่เด็ก ๆต้องนอนหนาวเป็นเดือน ๆ ไม่อยากคิดเลย ?

ผมหันไปมองหน้าทีมงาน มองหน้ามิสเตอร์วีล ทำนองว่า "ว่าไง  คิดไง???"

ในที่สุด มิสเตอร์วีลก้บอกผมว่า ลองให้ ผอ.เขียนแบบหอพักและประมาณค่าก่อสร้างมาให้หน่อย จะลองไปหาแหล่งทุนมาช่วย !

ผมแอบมองสายตาของครูหลายคนที่มองมาด้วยความหวังว่าจะได้รับการช่วยเหลือ

ผมก็หวังว่าจะมีผู้ใจบุญมาช่วยต่อไปครับ

ออกจากห้องประชุมที่เป็นห้องนอนของเด็ก ที่เรียกว่า "หอพัก"ออกมาขึ้นรถผมก็คิดอะไรเรื่อยเปื่อยว่า ทำไมน๊ะ รัฐมนตรีไม่มาดู คนที่คิดเรื่องโรงเรียนขยายโอกาสไม่มาดูว่า สิ่งที่เราคิด เราทำเป็นนโยบายนั้นมันก้าวหน้าไปขนาดไหน เราช่วยอะไรเขาบ้าง

การศึกษาเป็นเรื่องสำคัญครับ ไม่ว่าจะอยู่แห่งหนตำบลใด ใกล้ไกล ล้วนต้องการการศึกษาทั้งนั้นเด็ก ๆเหล่านนี้ก็พยายามขวนขวายหาความรู้ พยายามหาที่เรียนที่อยู่ทีกิน มาเห็นวันนี้เห็นสิ่งที่ครูโรงเรียนนี้ต้องทำ ต้องรับผิดชอบ ผอ.โรงเรียนที่ต้องแบกภาระเลี้ยงเด็ก ๆ ที่ไม่ใช่ลูกหลาน 182 คน มันไม่ใช่เรื่องง่าย ๆไม่ใช่เรื่องธรรมดาเลยครับ