ประเพณีปักธงชัย

วิถีชีวิต
ประเพณีปักธงชัย

ปักธงชัย

การปักธงชัย
ช่วงเวลา

วันขึ้น 15 ค่ำ เดือน 12 (สมัยก่อนเลือกวันใดวันหนึ่งในระหว่างขึ้น 1 - 14 ค่ำ เดือน 12)

ความสำคัญ
ประเพณีปักธงชัย คือ ประเพณีที่ชาวนคร ไทยพร้อมใจกันนำธงผ้าขาว 3 ผืนไปปักบนยอดเขาฉันเพล ยอด เขาฮันไฮ หรือยอดเขาย่านชัย และ ยอดเขาช้างล้วง ที่ทำให้เกิดสิริ มงคลแก่ผู้ปฏิบัติ แสดงถึงพลังศรัทธา ที่ชาวนครไทยมีต่อ "พ่อขุนบาง กลางหาว"

พิธีกรรม
สมัยโบราณ มีพิธีกรรมดังนี้
1. เมื่อใกล้เทศกาลปักธงชัย เวลากลางคืน จะมีชาวบ้านที่เป็นชายเป็นผู้ ตีฆ้องเดินนำหน้าพระภิกษุไปรับ บิณฑบาต "ดอกฝ้ายสีขาว" จากนั้นสตรี สูงอายุในหมู่บ้านใกล้ๆ วัดเหนือ วัด กลาง และวัดหัวร้อง จะชักชวนชาว บ้านมาช่วยกันตากฝ้าย หีบฝ้าย ดีด ฝ้าย และเข็นฝ้าย (ปั่นฝ้าย) เมื่อได้เส้นด้าย ขาวนวลแล้วจึงช่วยกันทอธงผ้า ขาว 3 ผืน จาก 3 หมู่บ้าน
2. ในวันพิธีปักธงชัย ชาวอำเภอนครไทย จะนำอาหารหวานคาว และนิมนต์พระภิกษุ ขึ้นไปยังเทือกเขาช้างล้วง ถวายภัตตาหารเพล ผู้นำชาวบ้าน จะกล่าวคำถวายธงผ้าขาวต่อ พระภิกษุด้วยภาษาบาลี พระสงฆ์สวดชัย มงคลคาถา ชาวบ้านจะนำธงผ้าขาวมา ผูกติดกับด้ามไม้ไผ่ นำไปปักบน ร่องหินธรรมชาติ ณ ยอดเขาฉันเพล ยอดเขายั่นไฮ และยอดเขาช้างล้วงตาม ลำดับ หลังจากเสร็จพิธีปักธงชัยแล้ว ชาว บ้านจะเล่นดนตรีพื้นบ้านและฟ้อนรำกัน อย่างสนุกสนานลงมาจากยอดเขา
ปัจจุบัน มีพิธีกรรมดังนี้
1. เมื่อใกล้เทศกาลปักธงชัย ชาวอำเภอนคร ไทยในหมู่บ้านใกล้วัดเหนือ วัดกลาง และ วัดหัวร้อง จะช่วยซื้อฝ้ายและช่วยกัน ทอธงผ้าขาวขนาดกว้าง 90 เซนติเมตร ยาว ประมาณ 4 เมตร จำนวน 3 ผืน จาก 3 หมู่ บ้านและทอเป็นลวดลายบริเวณชายธงอย่าง สวยงาม
2. เวลาเช้าของวันขึ้น 14 ค่ำเดือน 12 จะ นำธงไปทำพิธีบวงสรวงที่อนุสาวรีย์พ่อ ขุนบางกลางหาว ภาคบ่ายมีการประกวดริ้วขบวน จากทุกหมู่บ้าน กลางคืนจัดงานรื่นเริงฉลอง
3. รุ่งเช้าของวันขึ้น 15 ค่ำ เดือน 12 ตั้งริ้ว ขบวนรถยนต์ เคลื่อนไปตามถนนแล้วเดินผ่านคัน นาขึ้นไปประกอบพิธีปักธงชัยเช่นเดียวกับ ในสมัยโบราณ ตอนกลางคืนจัดงานลอยกระทง และมีการละเล่นต่าง ๆ

สาระ
ประเพณีปักธงชัยเป็นวัฒนธรรมท้องถิ่นที่มี คุณค่า ทำให้ประชาชนรู้สึกผูกพันกับ ถิ่นฐานบ้านเกิด ซึ่งก่อให้เกิดความรัก สามัคคีและช่วยเหลือกัน และเชื่อว่าหากปี ใดไม่ปฏิบัติประเพณีนี้ ชาวนครไทยจะเกิด ภัยพิบัติจากโรคภัย ภัยธรรมชาติ หรือเกิด ไฟไหม้บ้านเรือน