เมื่อวันที่ 22 กันยายน ที่ผ่านมา สำนักหอสมุด มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ได้จัดให้มีการบรรยายและสาธิต เรื่อง Journal Link : บริการวารสารเพื่อการวิจัย เพื่อให้กับอาจารย์ นักวิจัย นิสิต และบุคลากรของมหาวิทยาลัย ทราบถึงระบบการให้บริการวารสาร และการใช้ทรัพยากรร่วมกันอย่างประหยัดและคุ้มค่า สำนักหอสมุด เป็นหนึ่งในสถาบันหนึ่งที่ร่วมโครงการนี้ ผู้สนใจ สามารถสืบค้นข้อมูลได้ที่ http://www.journallink.or.th หรือสืบค้นผ่านโฮมเพจของสำนักหอสมุดและเลือกที่ Journal Link สำหรับรายละเอียดโครงการติดตามได้จากบทความต่อไปนี้

 

 

ประชุม ศุภาลัยวัฒน์, นงค์ลักษณ์ โชติวิทยธานินทร์, สุกัญญา สุนทรส
ยุติ เฉลยสมัย, ธเนศ เตชะเลิศ, ณัฐวุฒิ งามปฏิพัทธ์พงศ์
๒๗ กย. ๒๕๔๓
คณะวิทยาศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

 

ความเป็นมา สืบเนื่องจากวิกฤติเศรษฐกิจในประเทศ ตั้งแต่ปี พ.ศ.๒๕๔๐ ทำให้มีการตัดลดงบประมาณการจัดซื้อวารสารซึ่งเป็นปัจจัยสำคัญสนับสนุนการเรียนการสอนและการวิจัยลง และเนื่องจากเหตุการณ์ดังกล่าวเกิดขึ้นอย่างรวดเร็วไม่มีแผนรองรับวิกฤติการณ์นี้มาก่อน อีกทั้งข้อมูลแหล่งวารสารใน"สหรายการวารสารของประเทศ (Union List of Serials in Thailand)" ซึ่งเคยเป็นดัชนีสำคัญในการชี้แหล่งวารสารในประเทศไม่เป็นปัจจุบัน วิกฤติดังกล่าวจึงส่งผลรุนแรงต่องานวารสารของแต่ละหน่วยงาน ยิ่งกว่านั้นอัตราค่าวารสารก็ทวีขึ้นทุกปี ที่ประชุมคณบดีคณะวิทยาศาสตร์แห่งประเทศไทยได้เล็งเห็นว่า การใช้ทรัพยากรสารสนเทศร่วมกัน ให้คุ้มค่าที่สุด และการเปลี่ยนวิกฤติให้เป็นโอกาสในขณะนั้นจึงจะเป็นแนวทางที่จะฟันฝ่าอุปสรรคนี้ไปได้ ดังนั้นเมื่อเมษายน ๒๕๔๑ จึงได้มอบหมายให้คณะวิทยาศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ซึ่งได้ประสานงานกับห้องสมุดสถาบันการศึกษา ๓๑ แห่ง และห้องสมุดสังกัดกระทรวงอีก ๒ แห่ง หาแนวทางแก้ไขปัญหาข้างต้นร่วมกัน และแนวทางนั้นได้นำไปสู่โครงการ Journal Link

 

เป้าหมาย ของ Journal link คือ การแบ่งปันทรัพยากรสารสนเทศที่มีอยู่ ให้ใช้ได้อย่างคุ้มค่าที่สุด โดยการผสมผสานเทคโนโลยีสารสนเทศสมัยใหม่เข้ากับความร่วมมือระหว่างห้องสมุดภายในประเทศ ทั้งนี้โดยคำนึงถึงประโยชน์สูงสุดของผู้ใช้ และความประหยัดของประเทศชาติเป็นสำคัญ บันได ๔ ขั้น ของ Journal link สู่เป้าหมายและความยั่งยืนของโครงการ คือ

 

๑. แก้ปัญหาการขาดแคลนวารสาร ๒. พัฒนาฐานข้อมูลชี้แหล่งวารสารที่มีในประเทศไทย ๓. พัฒนารูปแบบการจัดการและการให้บริการสำเนาบทความ ๔. พัฒนาระบบสมาชิกให้เกิดความมั่นคง และพึ่งพาตนเองได้

 

นโยบาย ใช้เทคโนโลยีสารสนเทศสมัยใหม่สนับสนุนการทำงาน โดยมีสมาชิกที่มีเป้าหมายในอันที่จะแบ่งปันทรัพยากร สารสนเทศเหมือนกับ Journal link เป็นผู้นำเข้าข้อมูลสู่ฐานข้อมูลกลาง ส่วนงานกลางเป็นผู้ดูแลระบบ ประสานงานให้คำแนะนำ กับสมาชิก ควบคุมมาตรฐานของ ข้อมูล ซึ่งให้บริการแก่ผู้ใช้ทั่วไปบน internet ตลอด ๒๔ ชั่วโมง

 

องค์ประกอบของ Journal Link นอกเหนือจาก hardwares และเครือข่ายคอมพิวเตอร์แล้ว คณะวิทยาศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ได้พัฒนา computer program ขึ้นติดตั้งบน server ทำหน้าที่รองรับงานต่อไปนี้ ๑. ระบบฐานข้อมูลชี้แหล่งวารสาร ๒. ระบบจัดการการให้และรับบริการสารสนเทศ ๓. ระบบการจัดการด้านบัญชีและการเงิน ๔. ระบบบริหารโครงการ

 

สถานภาพปัจจุบัน ๑. ฐานข้อมูลชี้แหล่งวารสาร รวบรวมรายการวารสารที่มีอยู่ในห้องสมุดต่างๆในประเทศไทย แต่ละห้องสมุดสมาชิกเป็นผู้นำเข้าข้อมูลโดยผ่านทาง internet สมาชิกสามารถเพิ่มเติมแก้ไขข้อมูลในส่วนที่ตนเป็นเจ้าของให้เป็นปัจจุบันได้ตลอดเวลา และยังสามารถเชื่อมโยงไปยังแหล่งวารสารต่างประเทศ ผู้ใช้สามารถเข้าถึงข้อมูลได้อย่างอิสระ ด้วยเจตนาอันแรงกล้าของสมาชิกทำให้ปัจจุบันฐานนี้มีจำนวนวารสารถึงกว่า ๑๑,๔๐๐ รายชื่อ และมีสมาชิกจาก ๑๐๙ สถาบัน ฐานข้อมูลนี้ยังสามารถรองรับการชี้แหล่งฐานข้อมูลบทคัดย่อและขยายขนาดขึ้นอีกเมื่อจำนวนสมาชิกเพิ่มขึ้น และสมาชิกพร้อมที่จะนำข้อมูลเข้าฐานมากขึ้น ในอนาคตส่วนนี้อาจทำการเชื่อมโยงไปยังหน้าสารบัญที่สมาชิกจัดทำไว้ ๒. การให้บริการสารสนเทศ เป็นระบบที่เสริมประสิทธิภาพในการให้บริการ ผู้ใช้สามารถสั่งสารสนเทศที่ต้องการผ่าน Journal Link บนระบบระบบเครือข่ายคอมพิวเตอร์ ห้องสมุดสมาชิกที่ได้รับคำสั่งจะดำเนินการส่งสารสนเทศทาง internet หรือโทรสาร หรือทางสื่อสารใดที่ผู้ขอรับบริการกำหนด ผู้ใช้จะทราบอัตราค่าบริการเพื่อประกอบการตัดสินใจและชำระค่าบริการด้วยระบบ PIN (personal identification number) ๓. การจัดการด้านบัญชีและการเงิน เป็นระบบที่สร้างขึ้นเพื่อลดขั้นตอนการปฏิบัติงานด้านการเงินและบัญชีที่ไม่จำเป็น ของห้องสมุดสมาชิก โดยมิได้คำนึงถึงผลกำไรแต่เพื่อสนับสนุนการศึกษาและการวิจัย ข้อมูลเกี่ยวกับ PIN ในข้อ ๒ และค่าบริการจะสะสมใน server กลาง เมื่อครบกำหนดเวลา เช่นทุกสิ้นเดือน โปรแกรมจะคำนวณค่าบริการ และค่าใช้จ่าย เพื่อจัดสรรกลับไปให้แก่ห้องสมุดสมาชิก ปัจจุบันส่วนบริการสารสนเทศ และการจัดการด้านบัญชีและการเงินอยู่ในระหว่างประเมินระบบ โดยมีคณะวิทยาศาสตร์ จุฬาฯเป็นผู้จัดการPIN สมมุติ และศูนย์บริการสารสนเทศฯ สวทช. เป็นผู้จัดการการเงินสมมุติ ผู้ใช้สามารถขอรับบริการผ่านห้องสมุดร่วมทดสอบ ๓๕ ห้องสมุด แต่เร็วๆนี้ จะสามารถซื้อ PIN เพื่อรับบริการได้เอง ๔. ระบบบริหารโครงการ ปัจจุบัน Journal Link ยังไม่มีผู้เข้ามาทำการบริหาร แต่ได้ออกแบบโปรแกรมไว้เพื่อรองรับงานบริหารในอนาคต ในลักษณะแบ่งสรรงานตามความถนัดของภาคีสมาชิก โปรแกรมส่วนระบบบริหารแบ่งออกเป็นหลายส่วน เช่น ฝ่ายบริการทรัพยากรสารนิเทศ ฝ่ายพัฒนาทรัพยากรสารนิเทศ ฝ่ายสมาชิกสัมพันธ์และประชาสัมพันธ์ ฝ่ายบัญชีและการเงิน ฝ่ายวางแผนและพัฒนา เป็นต้น แต่ละส่วนมีความรับผิดชอบเฉพาะงานของตน และมีสิทธิ์ในการเข้าถึงข้อมูลได้แตกต่างกัน

 

หลังขั้นการประเมินส่วนบริการสารสนเทศ และการจัดการด้านบัญชีและการเงินแล้ว ภาคีสมาชิกจะสามารถแบ่งหน้าที่ และร่วมกันบริหารโครงการต่อไป

 

Journal Link หวังเป็นอย่างยิ่งว่า ผลงานที่พวกเราร่วมกันทำอยู่ในขณะนี้จะมิเป็นแค่เพียงฐานข้อมูลชี้แหล่งวารสารเท่านั้น แต่จะเป็นพื้นฐานของการเป็นภาคีความร่วมมือการจัดการทรัพยากรสารสนเทศของ ในอนาคตอันใกล้นี้ ๒ เมษายน ๒๕๔๔ ฐานข้อมูลชี้แหล่งวารสารซึ่งพวกเราลงแรงลงไปนั้นจะอยู่ในรูป CD ROM เป็นของขวัญแก่เพื่อนสมาชิกทุกห้องสมุดด้วย

Journal Link ขอขอบคุณ

คณะวิทยาศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ที่ให้ความสนับสนุนด้านสถานที่ บุคลากรและครุภัณฑ์คอมพิวเตอร์ บริษัท ล็อกซเล่ย์ จำกัด ที่ให้ความสนับสนุน computer server สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีสารสนเทศแห่งชาติ สำหรับความสนับสนุนงบประมาณในการประเมินระบบบริการสารสนเทศ และการจัดการด้านบัญชีและการเงิน เพื่อนๆบรรณารักษ์สมาชิกที่นำเข้าข้อมูลวารสารอย่างเต็มกำลัง ห้องสมุดสมาชิกที่เข้าร่วมทดสอบส่วนบริการสารสนเทศ และการจัดการด้านบัญชีและการเงิน

หากท่านเป็นนักวิจัย นักวิชาการ ที่ใช้วารสารเป็นประจำ

ขอเชิญค้นหาวารสารที่ท่านต้องการได้ที่ www.journallink.or.th โดยไม่ต้องเสียค่าบริการ ขอรับบริการสำเนาบทความได้โดยติดต่อกับห้องสมุดร่วมโครงการ โปรดแนะนำเพื่อนนักวิจัย นักวิชาการ เข้าใช้บริการ

หากท่านเป็นบรรณารักษ์

โปรดสมัครเป็นสมาชิกที่ www.journallink.or.th โดยไม่มีค่าสมาชิก เพียงแต่นำเข้าข้อมูลวารสารของห้องสมุดของท่านเข้าสู่ฐานข้อมูลกลาง ในอนาคตโปรดเข้าร่วมในการให้และรับบริการสารสนเทศผ่าน Journal link โปรดแนะนำเพื่อนบรรณารักษ์ต่างสถาบันที่ยังมิได้เป็นสมาชิกได้เข้าร่วมโครงการ