ทำเนียบหมอพื้นบ้านนี้เป็นการรวบรวมข้อมูลของหมอพื้นบ้านในจังหวัดอุดรธานี จากการดำเนินงานโครงการระหว่างปี 2549 – 2552 จากโครงการต่าง ๆ ได้แก่ โครงการเสวนาหมอพื้นบ้าน อำเภอกุมภวาปี ปี 2551 , โครงการ เสวนาหมอพื้นบ้าน งบจาก สภาผู้นำแห่งชาติ ปี 2552 , โครงการ จัดการความรู้เพื่อการพึ่งตนเองด้านสุขภาพ ปี 2551 ซึ่งทำเนียบนี้จะมีข้อมูลความเป็นมาของหมอพื้นบ้าน บริบทการมาเป็นหมอเพื่อให้เกิดความเข้าใจว่าทำใมชาวบ้านที่ไม่ได้มีมากเหมือนหลาย ๆ คน แต่ก็รักคนอื่น บันทึกนี้จะเน้นความเป็นหมอ ซึ่งจะไม่มีตำรับ ตำรายา
ขอเริ่มที่อำเภอกุดจับ
นายเจริญ รองคำ
วันเกิด 10-มิ.ย.-84
ประวัติส่วนตัว
พ่อเจริญ มีประสบการณ์การรักษามา 32 ปี ตั้งแต่ประมาณปี 2520 โดยได้สิ่งตอบแทนเป็นผ้าขาว แพรวา บางครั้งได้ค่าตอบแทนเป็นเงิน 100 บาท ซึ่งได้เรียนจากพ่อพิมพ์ ศรีอัชญา เมื่อปี 250 ใช้เวลาเรียนด้วย 22 ปี (คือเรียนไปเรื่อย ๆ ) เรียนเกี่ยวกับยาฝน ยารากไม้ ยาต้ม ยาอายุวัฒนะ และยังได้เรียนกับพ่อน้อย ดอกชบา เมื่อปี 2520 ใช้เวลาเรียน 10 ปี เรียนเกี่ยวกับยาฝน ยารากไม้ ยาต้ม ยาอายุวัฒนะ และได้เรียนจากใบลาน ซึ่งได้มาจาบรรพบุรุษ ได้มาประมาณ 20-30 ปี แล้ว ปัจจุบันใบลานดังกล่าวได้สูญหายไปแล้ว เป็นตำราเกี่ยวกับโรคเส้นเอ็น ประดงเส้น-เอ็น ยาแม่ลูกอ่อนอยู่กำ ยารักษาโรคกระเพาะ ยารักษาความดัน พ่อเจริญจะใช้การฝนยาเป็นส่วนใหญ่ในการรักษา และยังสามารถย่างรักษาอาการจากอุบัติเหตุได้ด้วย โรคส่วนใหญ่ได้แก่ แก้ปวดข้อ ปวดกระดูก , โรคความดัน , บำรุงกำลัง นกเขาไม่ขัน , ช้ำในตกต้นไม้ อุบัติเหตุ
นาย บุญเรือง กงชา
วันเกิด 03-ก.พ.-85
ประวัติส่วนตัว
พ่อบุญเรือง เรียนหมอยาฝนจากพ่อมูล กงชา เมื่อปี 2505 ใช้เวลาเรียนอยู่ 20 ปี และเรียนจากนายบัวจันทร์ ฉิมมา เมื่อปี 2515 ใช้เวลาเรียน 4 ปี เกี่ยวกับวิธีการปรุงยา ในตำราแพทย์ศาสตร์สงเคราะห์เล่ม 1 , 2 เป็นหมอยาฝน ยาต้ม ยาตั้ง ยาดอง รักษา ไข้พิษ ไข้กาฬ ไข้หมากไม้ ไทฟอยด์ ไข้หวัด
นาย บุญโฮม เพชรดี
วันเกิด 03-ธ.ค.-87
ประวัติส่วนตัว
พ่อบุญโฮม เรียนจากพ่ออ้วน เพชรดี ตั้วแต่เมื่อปี 2500 โดยใช้เวลาเรียนอยู่ 5 ปี เป็นเรื่องยาฝน นอกจากนี้ยังได้เรียนยาแก้พิษงูจากพ่อพันธ์ หล้าบุญมา เมื่อปี 2512 เป็ฯเวลา 6 เดือน และยังได้ศึกษาจากตำราสวดมนต์ 7 ตำนาน เมื่อตอนที่อุปสมบท โดยซื้อมาจากร้านขายหนังสือ เป็นตำราคลองสูตรต่าง ๆ ตั้งแต่เมื่อปี 2500 ปัจจุบันดูแลสุขภาพให้ชุมชนโดยเป็นหมอยาฝน , หมอเป่า และหมอเสียพิษ ขจัดพิษงู เก็บเขี้ยวแมงมุม สัตว์พิษ อาการส่วนใหญ่ที่ทำการรักษา 3 อันดับแรก ได้แก่ แก้ไข้ , ซางเด็ก , พิษงูกัด (อาการที่คิดว่าได้ผลแน่นอน)
นายสุรินทร์ โทกุล
วันเกิด 02-พ.ค.-84
ประวัติส่วนตัว
พ่อสุรินทร์ มีประสบการณ์การเป็นหมอพื้นบ้านมา 40 ปี ตั้งแต่ประมาณปี 2513 โดยบางครั้งได้ค่าตอบแทนเป็นเงิน ประมาณ 1000 บาท บางครั้งเป็นผ้า เรียนจากตำราไม้เทศ เมืองไทย ประมาณ35 ปี มาแล้ว เนื้อหาที่นำมาใช้ได้แก่ ริดสีดวงทวาร , ยากระเพาะอาหาร ปัจจุบันใช้ประสบการณ์หมอพื้นบ้านเป็นยาต้มเป็นส่วนใหญ รองลงมาตามลำดับได้แก่ ยาฝน ยาลูกกลอน ยาดอง นอกจากนี้พ่อสุรินทร์ยังเป็นหมอสะเดาะเหคราะห์ หมอสูดขวัญ ด้วย โรคที่ทำการรักษาบ่อยที่สุดและคิดว่าได้ผลแน่นอนได้แก่ ริดสีดวงทวาร กระเพาะอาหาร และอาการปวดท้อง
