เรื่องเล่าระหว่างทาง (จากการเดินทงเพื่อสำรวจพื้นที่ครั้งแรกของชยัญ)
เรื่องเล่าระหว่างทาง (จากการเดินทงเพื่อสำรวจพื้นที่ครั้งแรกของชยัญ)
เก็บตกจากการไปสำรวจค่ายที่จังหวัดเชียงใหม่ครับ พอดีมีโครงการศึกษากฎหมายภาคปฏิบัติ(ภาคพิเศษ) เลยกำหนดพื้นที่ที่คลินิกกฎหมายชาวบ้าน ต.ท่าตอน อ.แม่อาย จังหวัด เพื่อตามดูผลของคดีประวัติศาสตร์ "แม่อายสะอื้น" ซึ่งชาวบ้านแม่อายประมาณ 1240 คน ถูกเจ้าหน้าที่รัฐมีคำสั่งถอนสัญชาติโดยไม่เป็นธรรม ซึ่งปัจจุบันมีคำสั่งของศาลปกครองให้คืนสัญชาติให้กับชาวบ้านทั้งหมดแล้ว แต่ผลของคดีดังกล่าวก่อให้เกิดคลินิกกฎหมายชาวบ้านขึ้นที่บ้านท่าตอน การเดินทางครั้งนี้จึงมีเรื่องน่ารักๆจากชาวบ้านมาฝาก
เหตุเกิดบนรถบัสประจำทาง เชียงใหม่ ท่าตอน
ผมนั่งแออัดยัดเยียดบนรถนั้น พอดีมีแม่อุ้ย(คุณยาย) กับลูกชายเค้าขึ้นรถมาพร้อมกัน ผมเลยสละที่นั่งให้แม่อุ้ย เลยได้ยืนโหนรถเมล์ร่วมชะตากรรม 170 กิโลเมตร กับคุณน้าลูกชายแม่อุ้ยท่านนั้น ซึ่งสังเกตลักษณะโดยรวมแล้วน่าจะเป็นเกษตรกร
บทสนทนาเริ่มต้นขึ้น ฉบับออริจินอล พร้อมคำแปล
ผม - ขอโทดหนาคับอ้าย ที่ท่าตอนมันจะมีที่พักบ่คับ กลัวกลับบ่ทันรถเที่ยวสุดท้าย
แปล - ขอโทษนะครับพี่ ที่ท่าตอนมีที่พักหรือเปล่าครับ กลัวกลับไม่ทันรถเที่ยวสุดท้าย
พี่อ้วน(นามสมมติ เพราะเค้าอ้วนมาก) - มีก่าอ้ายหล้า เปอเลอะ มันเป๋นโรงแรมก่ะมี เมืองแอ่วฝรั่งนักปั่ดโถ๊ะ แล้วอ้ายหล้าจะไปที่ใดละก่ะ
แปล - มีสิไอ้น้อง เยอะแยะ โรงแรมก็มี เมืองท่องเทียวก็งี้ฝรั่งเยอะ แล้วน้องจะไปที่ไหนล่ะ
ผม - ผมจะไปที่คลินิกกฎหมายแม่อายอ่ะคับ ที่ท่าตอน
แม่อุ้ย - คลินิกอะหยัง ไปหาหมอก๊ะ หมอมันปิด...
แปล - คลินิกอะไร ไปหาหมอเหรอ หมอมันปิด...
พี่อ้วน - บ่แม่นอีแม่ หล้าเขาจะไปคลินิกกฎหมาย ที่เขาเปิดที่บ้านท่าตอนแน่ะ
แปล - ไม่ใช่ แม่ น้องเค้าจะไปคลินิกกฎหมาย ที่เปิดที่บ้านท่าตอนน่ะ
ผม - อ่อ อ้ายฮู้จักโตยก๋า
แปล - พี่รู้จักด้วยเหรอครับ
พี่อ้วน - ที่เขาช่วยเหลือคนบ่มีสัญชาติแม่นบ่ หันเขากะลังเปิดตอนที่มีคดีนั้นแม่นบ๋อ
แปล - ที่เค้าช่วยเหลือคนไร้สัญชาตินั่นใช่มั้ย เค้าเพิ่งเปิดตอนที่มีคดีนั่นใช่มั้ย
ผม (ชักเริ่มตื่นเต้นขึ้นมาแล้วสิ) - ใช่คดีปันสองร้อยกว่าคนนั้นก่ะคับ
แปล - ใช่คดีพันสองร้อยกว่าคนนั่นหรือเปล่าครับ
พี่อ้วน - แม่นๆ มันน่าหันใจ๋คนหมู่นี้หนา เป๋นคนไทยแต้ๆ โดนถอนสัญชาติไทย ม่ะเด่วมันคืนฮื้อแล้วแต่ลูกหลานมันก่ะยังบ่มีสัญชาติ ก่ะเป๋นปัญหาแหม คลินิกกฎหมายก่ะช่วยแหม คนที่อื่นมันก่ะเข้ามา คนไทยพ่อง คนพม่าพ่อง ปนเปกันไป แก้ไขยากมันก่ะปวดหัว
แปล - ใช่ๆ มันน่าเห็นใจคนเหล่านี้นะ เป็นคนไทยแท้ๆ ถูกถอนสัญชาติ ตอนนี้แม้จะได้สัญชาติคืนแล้วแต่ลูกหลานเค้าก้อยังไม่ได้เลยก็เป็นปัญหาอีก คลินิกกฎหมายก็เข้ามาช่วยอีก คนที่อื่นก็เริ่มเข้ามา คนไทยบ้าง พม่าบ้าง ปนเปกันไป แก้ไขยากมันปวดหัว
ผม - แสดงว่าม่ะเด่วมันก่ะแก้ได้ไปนักแล้วก๋าอั้นคับ
แปล - แสดงว่าตอนนี้ปัญหามันก็ถูกแก้ไปเยอะแล้วสิครับ
พี่อ้วน - ก่ะแก้ไปพ่องละ ถ้าบ่มีมหาลัยที่กรุงเทพเขาเข้ามาช่วย ปั๋นอี้จาวบ้านก่ะยังบ่ฮู้เรื่อง คดีก่ะบ่ฮู้จะแล้วก่อ
แปล - แก้ไปบ้างแล้ว ถ้าไม่มีมหาวิทยาลัยที่กรุงเทพเขาเข้ามาช่วยนะ ป่านนี้ชาวบ้านก็ยังไม่รู้เรื่อง คดีก็ไม่รู้จะแพ้ชนะอย่างไร
ผม - มหาลัยอะหยังคับที่เข้ามาช่วย
แปล - มหาวิทยาลัยอะไรครับที่เข้ามาช่วย
พี่อ้วน - ธรรมศาสตร์
ผม(ตื่นเต้นเล็กน้อย) - ก๋าคับ ธรรมศาสตร์เข้ามาช่วยจะใดพ่อง
แปล - เหรอครับ ธรรมศาสตร์เข้ามาช่วยอย่างไรบ้าง
พี่อ้วน - เปิ้นมาสอนชาวบ้านฮื้อฮู้กฎหมาย ฮื้อชาวบ้านฮู้ว่าจะช่วยตัวเองจะใด ตอนมีคดีเปิ้นกะมาช่วยจนชนะคดี เปิ้นดีแต๊ๆ ม่เด่วคดีแล้วแล้ว เปิ้นกะยังมาช่วยชาวบ้านที่เหลือฮื้อได้สัญชาติ มีคนของเปิ้นทำงานหั้น เปิดเป๋นคลินิก
แปล - ท่านมาสอนชาวบ้านให้รู้กฎหมาย ให้ชาวบ้านรู้ว่าจะช่วยตัวเองได้อย่างไร ตอนมีคดีท่านก็มาช่วยจนชนะคดี ท่านดีแท้ แม้ว่าตอนนี้คดีจะจบแล้วท่านก็ยังมาช่วยชาวบ้านที่เหลือให้ได้สัญชาติ มีคนของท่านมาช่วยงานที่นั่น เปิดเป็นคลินิก
ผม(ขนลุก ติดอยู่ที่ปากว่ามาจากธรรมศาสตร์) - ...
พี่อ้วน - เปิ้นมาหลายคน มาจากคณะกฎหมาย มีอาจารย์ท่านนึงเปิ้นนำมา เปิ้นมาอยู่เมิน มาช่วย
แปล - ท่านมากันหลายคน มาจากคณะนิติศาสตร์ มีอาจารย์ท่านหนึ่งท่านเป็นหัวหน้าคณะพามา มาอยู่กันนาน มาช่วย
ผม - อาจารย์เปิ้นจื่อหยังคับ
แปล - อาจารย์ท่านชื่ออะไรครับ
พี่อ้วน - จื่อ จื่อ เฮากะลืมละ (หันไปทางแม่อุ้ย) อีแม่ อาจารย์ที่เปิ้นมาช่วยที่ท่าตอนตอนมีคดีเปิ้นจื่ออาจารย์หยังเก๊าะ
แปล - ชื่อ ลืมละ(หันไปทางแม่อุ้ย) แม่ อาจารย์ที่ท่านมาช่วยที่บ้านท่าตอนตอนที่เกิดคดีท่านชื่ออาจารย์อะไรนะ
แม่อุ้ย - จ๋านปันติ๊บ
แปล - อาจารย์พันธุ์ทิพย์...
ผม - ...
(ผมถึงบ้านท่าตอนในเวลา 17.30 น. มุ่งเดินทางไปยังคลินิกกฎหมายชาวบ้าน ไม่น่าเชื่อว่าผมจะได้เห็นตราธรรมจักร ติดอยู่ที่แห่งนี้ ชายแดนไทย-พม่า...
900 กิโลเมตรจากท่าพระจันทร์...)
ฮิฮิ...
ชอบจัง
"อาจ๋าน...ปันติ๊บ"
โอ๊ตคะ
ไม่แปลกใจเลยที่อ.แหววเลือกน้องเป็นผู้ช่วยและเป็นลูกศิษย์ก้นกุฏิ
มากล้นความสามารถจริงๆ
รออ่านวิทยานิพนธ์นะ
พี่ตุ๊ก
ขอบคุณนะครับพี่ตุ๊ก แต่ว่าสงสัยพี่อาจจะคิดผิดไปก็ได้นะครับ เพราะว่าผมก็อาจจะไม่ได้เก่งกาจอะไรมากนัก
ทุกสิ่งทุกอย่างก็ได้มาจากอาจารย์แหวว และรุ่นพี่ทุก ๆ คนครับผม