เมสเซนเจอร์ หรือ อินสแตนท์ เมสเซจจิง (อังกฤษ: instant messaging, IM) คือระบบการส่งข้อความทันที ระหว่างสองคน หรือกลุ่มคนใน เน็ตเวิร์ก เดียวกัน เช่น การส่งข้อความผ่านทางอินเทอร์เน็ต
การทำงานของเมสเซนเจอร์จำเป็นต้องใช้ไคลเอนท์ซอฟต์แวร์ โดยซอฟต์แวร์ทำการเชื่อมต่อระบบที่บริการเมสเซนเจอร์ การส่งข้อความผ่านเมสเซนเจอร์ในยุคแรก ตัวอักษรแต่ละตัวที่ทำการพิมพ์จะปรากฏทางหน้าจอของผู้ที่ส่งข้อความด้วยทันที ในขณะเดียวกัน การลบตัวอักษรแต่ละตัว จะลบข้อความทันที ซึ่งแตกต่างกับระบบเมสเซนเจอร์ในปัจจุบัน โดยข้อมูลที่ปรากฏจะเกิดขึ้นหลังจากที่มีตกลงยอมรับส่งข้อความแล้ว ในปัจจุบันเมสเซนเจอร์ที่ได้รับความนิยมได้แก่ MSN Messenger AOL Instant Messenger Yahoo! Messenger Google Talk .NET Messenger Service Jabber และ ICQ
ประวัติ
ในยุคแรกของเมสเซนเจอร์มีการใช้งานในระบบ PLATO ในยุค 1970s ในช่วง 1980s-1990s ได้มีการใช้ในวงการศึกษาและวิศวกร ในชื่อ UNIX/LINUX talk ใช้กันในอินเทอร์เน็ต ใน พฤศจิกายน พ.ศ. 2539 ได้มีการพัฒนา ICQ มาใช้เป็นเมสเซนเจอร์ในเครื่องที่ไม่ใช่ UNIX/LINUX ครั้งแรก หลังจากนั้นได้มีการพัฒนาเมสเซนเจอร์ เป็นจำนวนมากโดยใช้โพรโทคอลของตัวเอง ทำให้มีผู้ใช้งานโปรแกรมเมสเซนเจอร์หลายตัวภายในเครื่องเดียวกัน หรือผู้ใช้งานสามารถเลือกได้ที่จะใช้โปรแกรมที่รองรับการทำงานหลายโพรโทคอล ได้แก่ Gaim หรือ Trillian ในปัจจุบัน นอกจากความสามารถในการส่งข้อความ เมสเซนเจอร์ต่างๆ ได้มีการรับรองการใช้งาน การส่งไฟล์ การประชุมออนไลน์ และ VoIP
รายชื่อโปรแกรมเมสเซนเจอร์
รายชื่อโปรแกรมเมสเซนเจอร์ ที่ใช้โพรโทคอลของตัวเอง
เมสเซนเจอร์ที่เป็นที่นิยม
AIM
Yahoo! Messenger
Windows Live Messenger
MSN Messenger
Microsoft Messenger for Mac
ICQ
Google Talk
Skype
Windows Messenger
อื่นๆ
Akeni
BitWise IM
FotoSwap
Gadu-Gadu Poland
Gossip Corporate Messenger
Instan-t
LanTalk NET Corporate Messenger
LanTalk XP LAN Messenger
Lotus Sametime
My Messenger
Omnipod
Sonork
talk
TiVi
Tlen
Xfire
รายชื่อโปรแกรมเมสเซนเจอร์ ที่ไม่มีโพรโทคอลของตัวเอง
โปรแกรมที่ทำงานได้หลายโพรโทคอล
Adium
Agile Messenger
aMSN
Ayttm
BitlBee
BlowSearch Secure Messenger
Centericq
Colloquy
Easy message
Everybuddy
Fire
Hello
InstantCharts
iChat
IM2
IMVITE
Konnekt
Kopete
Milkbone
Meetro
Miranda IM
naim
ngIM Client
Odigo Messenger
Pidgin (เดิมชื่อ Gaim)
pork
Proteus
Regnessem
Qnext
SIM
Trillian
Yamigo (เมสเซนเจอร์สำหรับโทรศํพท์มือถือ)
โปรแกรมที่ทำงานโพรโทคอลเดี่ยว
Licq
mICQ
Sticker
Trele Morele
โปรแกรมที่ทำงานกับ Jabber โพรโทคอล
Coccinella
Exodus
Google Talk
Gabber
Gajim
JAJC
Psi
Tkabber
