การสังเกตเป็นขั้นตอนการวิจัย

       การฝึึกการสังเกตเป็นสิ่งจำเป็นที่ครูต้องฝึกบ่อยๆ ให้กับเด็กเพราะการสังเกตเป็นขั้นตอนหนึ่งของการวิจัย และการเรียนรู้ของเด็ก  โดยครูสามารถฝึกให้เด็กได้ตลอดทั้งวันที่เด็กอยู่กับครูในโรงเรียน

ในช่วงแรกที่เด็กมาโรงเรียนใหม่ๆ ฝึกอะไรก่อนดีก็ขอแนะนำว่าควรฝึกดังนี้

1.ฝึกให้เด็กจำสิ่งของ หรือของใช้ส่วนตัวที่เป็นของตนเองเช่นกระเป๋า แก้วน้ำ ฯลฯ โดยใช้สัญลักษณ์รูปภาพที่เด็กเลือกเอง

2.ฝึกการสังเกตสถานที่ต่าง ๆ ที่จำเป็นในโรงเรียน  เช่นห้องน้ำ ห้องจัดกิจกรรม ห้องประชุม  ฯลฯ

3.ฝึกการสังเกตการจัดเก็บของเล่นของใช้ ของเล่นตามตำแหน่งที่ครูจัดวางไว้ว่าวางตรงไหนหรือให้สังเกตว่าของสิ่งใดใกล้กับอะไร 

   อีกอย่างหนึ่งที่ครูควรสังเกตร่วมกับเด็กก็คือสังเกตท่าทาง  หรืออากัปกิริยาของเด็กว่าการแสดงแบบนี้เด็กคนนี้ปวดปัสสาวะหรืออุจจาระหรือเปล่า  แล้วคุณครูจะได้ไม่ยุ่งยากในเรื่องดังกล่าวขณะอยู่ในห้องเรียน ลองหันมาฝึกการสังเกตกันดีกว่าไหม