"ดัดฟันแฟชั่น" อันตรายถึง...ตาย

"ดัดฟันแฟชั่น" อันตรายถึง...ตาย พบสารปนเปื้อน-ตะกั่ว-ซิลิเนียม-สารหนูเพียบ

เนื่องจากอุปกรณ์ที่นำมา"ดัดฟันแฟชั่นจะไม่มีความมาตรฐาน" ทั้งลวดดัดฟันแฟชั่นที่วางขายทั่วไปมีลักษณะเป็นลวดสเตนเลส ซึ่งเป็นลวดที่ร้อยดอกไม้ และมีการใส่ลูกปัดหลากสี พลาสติกยาง หรือกากเพชร และจากการตรวจสอบพบว่ามีสารปนเปื้อนหลายชนิด เช่น ตะกั่ว พลวง ซิลิเนียม โครเมียม สารหนู และอื่นๆ ซึ่งสารเหล่านี้หากสะสมในร่างกายปริมาณมากจะก่อให้เกิดผลต่อไตทำให้ไตวายอาจ ถึงขั้นเสียชีวิตได้

หากเทียบกับการดัดฟันโดยทันตแพทย์จะมีค่าใช้จ่ายสูง และขั้นตอนที่ยุ่ง ยาก ทำให้ลวดดัดฟันแฟชั่นได้รับความนิยมด้วยราคาที่ไม่แพง และลวดดัดฟันจัดเป็นเครื่องมือแพทย์ทั่วไปที่ต้องขออนุญาตนำเข้าจากสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (อย.) และมีมาตรฐานตามที่กำหนด

แต่ลวดดัดฟันแฟชั่นที่ขายตามตลาดนัดนั้น ไม่จัดเป็นเครื่องมือแพทย์ วัสดุก็ไม่ได้มาตรฐาน วิธีการที่ผู้ซื้อลวดดัดฟันแฟชั่นใช้นั้น พบว่า มีการนำลวดมาวางไว้บนฟัน แล้วสอดปลายลวดเข้าไปในซอกฟันเพื่อเกี่ยวไม่ให้ลวดหลุดออก นับว่าเป็นอันตรายอย่างมาก เพราะภายในช่องปากมีน้ำลาย ซึ่งมีความเป็นกรด-ด่าง จะทำปฏิกิริยากับสีที่เคลือบลูกปัด ทำให้สารที่เคลือบอยู่นั้นละลายออกมาและสะสมในร่างกาย และลวดที่ใช้ก็อาจจะเกี่ยวกับกระพุ้งแก้ม เหงือก หรืออวัยวะในช่องปาก หากเป็นลวดที่ไม่ผ่านขั้นตอนการฆ่าเชื้อหรือไม่สะอาด จะทำให้เกิดแผลติดเชื้อได้

ขณะที่ น.ส.ณัฐสุดา สุขีศิริวัฒน์ นักเรียนชั้นม.6 โรงเรียนกัลยาณวัตร จ.ขอนแก่น เธอดัดฟัน เพราะฟันมีปัญหาซ้อน ก่อนตัดสินใจมีการศึกษาข้อมูลนานพอสมควร ไม่ว่าสถานที่ หรือราคา เพราะกลัวว่าจะเกิดอันตราย และกลัวเจ็บ แต่พอเห็นเพื่อนทำแล้วไม่มีปัญหาเลยมั่นใจ และเลือกคลินิกที่เพื่อนเคยทำ แต่คุณแม่ก็บ่นเพราะภาวะเศรษฐกิจไม่ค่อยดี แต่การดัดฟันต้องใช้เวลาไม่น้อยกว่า 3 ปี ราคาตลอดการรักษา 4 หมื่นบาท จะแพงช่วงแรก และใส่เครื่องมือครั้งแรก แต่สามารถผ่อนจ่ายเดือนละครั้ง 1 พันบาท

หนูตัดสินใจจัดฟันเพราะเห็นว่าจะช่วยให้ฟันหนูสวย และเคี้ยวง่ายขึ้นหลังจากจบคอร์ส แต่หนูก็เห็นว่าการใส่พลาสติกสีต่างๆ กับเหล็กดัดก็เป็นผลพลอยได้ในเรื่องของแฟชั่น และสีสันทำให้ไม่น่าเบื่อ แต่ละครั้งที่ไปเปลี่ยนยางสีคุณหมอก็จะถามให้เลือกสี มีกว่า 30 สี

ส่วน น.ส.จิรายุ อนันทวรรณ นศ.ปี 4 คณะทันตแพทย์ มข. เป็นอีกคนหนึ่งที่จัดฟัน บอกว่า ยังมีอีกจำนวนไม่น้อยที่คิดว่าดัดฟันเป็นแฟชั่น เพราะบางคนมีฟันมีปัญหาเล็กน้อย สามารถจัดการรักษาได้ด้วยการใส่วัสดุเสริมสร้างไม่จำเป็นต้องจัดฟันด้วยเหล็กดัด แถมประหยัดค่าใช้จ่าย แต่ด้วยที่มีกำลังซื้อ และคิดว่ามันเท่ ทันสมัยไม่ตกยุค ก็เลยเลือกที่จะเสียเงินมากกว่า หากไม่จำจะไม่คิดที่จัดฟัน และไม่คิดว่าการจัดฟันเป็นแฟชั่น คนใส่เหล็กดัดไม่เห็นจะสวยงาม และลำบากอีกต่างหาก

"เธอ"จัดฟันมา 3 สัปดาห์ ตอนยังรู้สึกเจ็บระบมในปาก และทานอาหารก็ต้องเลือกประเภทที่เคี้ยวง่าย การกินก็ต้องระวังมากเป็นพิเศษ แต่ละครั้งที่มาตัดลวดเพื่อดึงฟันให้คงที่จะทำให้เกิดปวดระบม ในฐานะที่เป็นนักศึกษาทันตแพทย์ ก็คงมีความคิดเหมือนคนอื่นๆ ที่เห็นว่าการจัดฟัน คือ การรักษาไม่ใช่แฟชั่น เพราะนอกจากจะยุ่งยากแล้วต้องเป็นคนที่สถานะการเงินดีด้วย ค่าใช้จ่ายส่วนใหญ่ก็จะอยู่ประมาณ สามหมื่นห้าพันถึงสี่หมื่นบาท ไม่ใช่น้อยถ้าเด็กๆ จะคิดเป็นแฟชั่น

นพ.พงศ์พันธ์ วงศ์มณี รองเลขาธิการคณะกรรมการอาหารและยา เปิดเผยว่า จากการที่มีข่าวนักเรียนชั้นมัธยมเกิดอาการติดเชื้อหลังจากการจัดฟันแฟชั่นที่ร้านจัดฟันแห่งหนึ่งใน จ.ขอนแก่น จนเป็นอันตรายถึงชีวิต นั้น อย. มิได้นิ่งนอนใจ ขอเตือนมายังวัยรุ่น นักเรียน นักศึกษา ที่นิยมการดัดฟันตามแฟชั่น อย่าหลงเชื่อร้านดัดฟันแฟชั่นที่เปิดให้บริการเกลื่อนอยู่ในขณะนี้

จากการตรวจสอบพบว่า ร้านจัดฟันแฟชั่นเหล่านี้ ผู้ที่ให้บริการมิใช่ทันตแพทย์ หรือผู้เชี่ยวชาญที่มีความรู้ด้านนี้โดยเฉพาะ ที่สำคัญวัสดุอุปกรณ์ที่นำมาใช้มักไม่ได้มาตรฐานไม่ว่าจะเป็นลวดที่ใช้ในการดัดฟัน ซึ่งส่วนใหญ่มีลักษณะเป็นลวดสเตนเลส หรือเป็นลวดที่ร้อยดอกไม้ และบางร้านมีการใส่ลูกปัดหลากสี พลาสติกยาง หรือกากเพชร ด้วย ทั้งนี้ จากการที่ อย. ได้ตรวจสอบแล้วปรากฏพบว่ามีสารปนเปื้อนหลายชนิด เช่น ตะกั่ว พลวง ซิลิเนียม โครเมียม สารหนู และอื่นๆ หากสารเหล่านี้สะสมในร่างกายในปริมาณมาก จะก่อให้เกิดผลต่อไต ทำให้ไตวายอาจถึงขั้นเสียชีวิตได้ และบางรายหากมีโรคแทรกซ้อน ยิ่งทำให้เกิดอันตรายต่อชีวิตได้ง่ายขึ้น

แม้ลวดดัดฟันแฟชั่นที่เปิดให้บริการ และขายอยู่ตามท้องตลาดไม่ได้จัดเป็นเครื่องมือแพทย์ก็ตาม แต่ทั้งผู้ขาย และผู้ให้บริการ ต้องปฏิบัติให้ถูกต้องตามกฎหมาย เพราะถ้าเกิดมีอันตรายต่อผู้ที่มาดัดฟัน จะถูกดำเนินคดีตามกฎหมายทันที นอกจากนี้จะเห็นได้ว่าในปัจจุบันมีร้านค้าจำนวนมากเปิดให้บริการรับดัดฟันแฟชั่น และขายลวดดัดฟันแฟชั่นตามท้องตลาด เป็นจำนวนมากเช่นกัน อย. จะนำปัญหาดังกล่าวนี้เข้าที่ประชุมคณะกรรมการเครื่องมือแพทย์เพื่อพิจารณาถึงความเหมาะสมว่าลวดดัดฟันแฟชั่นนี้ควรที่จะจัดเป็นเครื่องมือแพทย์หรือไม่ ถ้าหากผลการประชุมเป็นเช่นไร อย. จะดำเนินการต่อไป

อย่างไรก็ตาม ที่ประชุมคณะกรรมการคุ้มครองผู้บริโภค ให้มีคำสั่งเกี่ยวกับการห้ามขายสินค้าลวดดัดฟันแฟชั่นเป็นการชั่วคราว โดยให้มีผลต่อไปอีก เพราะหลังจากพบว่าไม่มีผู้ประกอบการรายใดขอดำเนินการทดสอบหรือพิสูจน์ว่าสินค้าลวดดัดฟันแฟชั่นไม่อาจเป็นอันตรายแก่ผู้บริโภค นอกจากนี้ลวดดัดฟันที่ใช้ด้านทันตกรรมประดิษฐ์โดยทันตแพทย์ เข้าข่ายเป็นผลิตภัณฑ์สำหรับใช้ในการประกอบวิชาชีพทันตกรรม จึงจัดเป็นเครื่องมือแพทย์ตามมาตรา4(1) ก แห่งพระราชบัญญัติเครื่องมือแพทย์ พ.ศ. 2551 ประเภทเครื่องมือแพทย์ทั่วไป ซึ่งผู้ผลิต หรือผู้นำเข้าต้องจดทะเบียนสถานประกอบการผลิตหรือนำเข้าเครื่องมือแพทย์ โดยการนำเข้ามาจำหน่ายในประเทศ ผู้นำเข้าต้องมีหนังสือรับรองการขายในประเทศผู้ผลิต และหนังสือรับรองมาตรฐานวิธีการที่ดีในการผลิต (GMP) มาแสดงต่อ อย. เพื่อออกหนังสือรับรองประกอบการนำเข้าเครื่องมือแพทย์ เพื่อใช้เป็นหลักฐานแสดงขณะนำเข้า

นพ.พงศ์พันธ์ กล่าวอีกว่า ลวดดัดฟันจัดเป็นเครื่องมือแพทย์ทั่วไปที่ต้องขออนุญาตนำเข้าจาก อย. และต้องมีมาตรฐานตามกำหนด หากลักลอบผลิตหรือนำเข้าโดยไม่ได้รับอนุญาตจาก อย. ถือเป็นการฝ่าฝืนกฎหมาย มีความผิดใน 2 กรณี คือ กรณีไม่จดทะเบียนสถานประกอบการผลิตหรือนำเข้า จะมีโทษจำคุกไม่เกิน 1 ปี หรือปรับไม่เกิน1 แสนบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ และกรณีการนำเข้าโดยไม่มีหนังสือรับรองประกอบการนำเข้าเครื่องมือแพทย์ มีโทษจำคุกไม่เกินห้าปี หรือปรับไม่เกินห้าแสนบาท หรือ ทั้งจำทั้งปรับ

หากจำเป็นต้องรับบริการทางการจัดฟัน ควรปรึกษาโดยตรงกับทันตแพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านทันตกรรมจัดฟันที่โรงพยาบาลหรือคลินิกที่ถูกต้องและได้มาตรฐาน โดยสามารถตรวจสอบข้อมูลเกี่ยวกับทันตแพทย์ที่ทำการรักษาได้ในเว็บไซต์ของสมาคมทันตแพทย์จัดฟันแห่งประเทศไทย เพราะ การใส่ลวดดัดฟันเองโดยไม่มีทันตแพทย์แนะนำวิธีการปฏิบัติที่ถูกต้อง เหมาะสม อาจก่อให้เกิดอันตรายหรือผลเสียด้านสุขอนามัยของฟันหรืออวัยวะในช่องปากตามมาอีก ประกอบกับลวดที่เป็นอุปกรณ์ยึดเกาะกับฟันเป็นลวดที่ไม่แข็งแรงเพียงพอ มีโอกาสหลุดลงคอ และทำอันตรายแก่ผู้สวมลวดดัดฟันจนถึงแก่ชีวิตได้

การที่เราจะจัดหรือดัดฟันไม่ควรซื้อ ลวดดัดฟันมาใช้เอง หากจำเป็นต้องจัด หรือดัดฟัน ต้องปรึกษาโดยตรงกับทันตแพทย์ผู้วชาญที่โรงพยาบาล หรือคลินิกที่ได้มาตรฐาน โดยสามารถตรวจสอบข้อมูลเกี่ยวกับทันตแพทย์ที่ทำการรักษาได้ โดยเข้าไปในเว็บไซต์ของสมาคมทันตแพทย์จัดฟันแห่งประเทศไทย ซึ่งจะมีรายชื่อของทันตแพทย์ที่ผ่านการฝึกฝนและขึ้นทะเบียนไว้แล้ว เพราะถ้าแพทย์ไม่มีความรู้ และใช้อุปกรณ์และเครื่องมือดัดฟันที่ไม่ได้มาตรฐาน ก็จะก่อให้เกิดอันตรายและเกิดผลเสียกับผู้ใช้บริการอย่างคาดไม่ถึงได้

กำลังเป็นที่นิยมของวัยรุ่น นักเรียน นักศึกษา ทั้งปัญหาจากเรื่องฟันจริง และดัดฟันตามแฟชั่น ทำให้ผู้จำหน่ายหัวใสนำลวดดัดฟันแฟชั่นมาจำหน่ายในราคาถูก และหาซื้อได้ตามตลาดนัด และเปิดท้ายขายของทั่วไป ราคาไม่เกินหลักร้อย เพื่อขายให้กับกลุ่มวัยรุ่นที่มีเงินน้อย แต่ต้องการความเท่ แต่แฝงไปด้วยความอันตรายร้ายแรงที่หลายคนคาดไม่ถึง...

ข้อมูลจาก  หนังสือพิมพ์แนวหน้า