การบูรณาการ (Integration) หมายถึง การทำให้สมบูรณ์ การจัดการเรียนการสอนแบบบูรณาการ คือ การจัดหน่วยการเรียนรู้โดยนำหน่วยย่อยๆ จากกลุ่มสาระการเรียนรู้เดียวกันหรือระหว่างกลุ่มสาระการเรียนรู้ จัดการเรียนรู้แบบองค์รวม เรียนรู้เรื่องใกล้ตัว เรื่องในท้องถิ่น ประเพณี วัฒนธรรม สิ่งแวดล้อม เรื่องที่เกิดขึ้นในสังคมโลก มีปฏิสัมพันธ์กับบุคคลและสิ่งแวดล้อมอย่างสร้างสรรค์ โดยใช้สื่อที่หลากหลาย สัมผัสได้เป็นรูปธรรม เรียนรู้และค้นพบด้วยตนเอง ปฏิบัติจริงทุกขั้นตอน ประเมินผลจากสภาพจริง (Authentic assessment) มี “องค์ประกอบ” ที่สำคัญคือผู้เรียนมีส่วนร่วมในการกำหนด เลือกหัวเรื่อง/หน่วยที่จะเรียน จัดบรรยากาศให้ผ่อนคลาย เป็นประชาธิปไตย ไม่กดดัน เรียนรู้อย่างมีความสุข ส่งเสริมการทำงานเป็นทีม รับรู้บทบาทการเป็นผู้นำและผู้ตามที่ดี ผู้เรียนได้เรียนรู้โดยการปฏิบัติจริง ด้วยวิธีที่หลากหลาย ทั้งในรูปการค้นคว้าการสืบค้น การทดลองการทำโครงงาน การฟัง การดู ได้รับประสบการณ์ตรงค้นพบความรู้ด้วยตนเอง ใช้ สื่อ และแหล่งเรียนรู้ที่หลากหลาย สะดวก ประหยัด เน้นแหล่งเรียนรู้ในท้องถิ่น ส่งเสริมการรักถิ่นที่อยู่อาศัย ผู้เรียนมีส่วนร่วมในการประเมินผลการปฏิบัติงานพฤติกรรมการทำงานโดยการ ประเมินตามสภาพจริง
การ ทำงานเป็นทีมของครูมีความสำคัญมาก คณะครูในสายชั้นที่ทำการสอน/ครูที่ทำการสอน จะต้องศึกษาหลักสูตรในระดับชั้นที่ตนสอนในทุกกลุ่มสาระการเรียนรู้เพื่อที่ จะได้รับรู้ถึงความเกี่ยวเนื่องกันระหว่างกลุ่มสาระการเรียนรู้ โดยเฉพาะอย่างยิ่งวิชาที่ตนทำการสอนนั้นจะต้องศึกษาและวิเคราะห์ให้ละเอียด ตลอดจนจัดทำกำหนดการสอน แผนการสอนให้มีความชัดเจนระหว่างผลการเรียนรู้ จุดประสงค์ เนื้อหา สาระและกิจกรรมที่ตนเองสอน มีลักษณะอย่างไร จะใช้กระบวนการในการเรียนรู้อย่างไร และนำมาบูรณาการกันอย่างไรจึงจะสมบูรณ์ ควรพิจารณาความเกี่ยวเนื่องเชื่อมโยงกัน นำมาจัดกลุ่มเพื่อบูรณาการ ให้แต่ละกลุ่มสาระมีความสอดคล้องสัมพันธ์กัน โดยไม่ทำให้ผู้เรียนเกิดความรู้สึกสับสน และเรื่องที่นำมาจัดกิจกรรมการเรียนการสอนนั้นควรเป็นเรื่องที่ผู้เรียนสนใจ เป็นเรื่องที่ใกล้ตัวผู้เรียน เน้นผู้เรียนเป็นศูนย์กลางการเรียนรู้ (Child center) อย่าง แท้จริง กระบวนการจัดการเรียนการสอนนั้นครูผู้สอนสามารถพิจารณาให้เหมาะสมกับกิจกรรม และเรื่องที่สอน การวัดและประเมินผลจากสภาพจริง ผู้เรียนและบุคคลที่เกี่ยวข้องตลอดจนผู้ที่สนใจสามารถประเมินผลการเรียนได้ ผู้เรียนรู้ผลการประเมิน คิดหาวิธีการปรับปรุงแก้ไข สามารถรับรู้ เรียนรู้ และสร้างองค์ความรู้ได้ด้วยตนเองจากผลการเรียนและการทำงานของตน
การจัดการเรียนรู้แบบบูรณาการเป็นนวัตกรรมทางการจัดการศึกษาที่ดีมาก เหมาะมากสำหรับการสร้างประสบการณ์การเรียนรู้ให้แก่ผู้เรียน เพราะชีวิตจริงของเราไม่ได้เจออะไรแบบแยกส่วนเป็นรายวิชา แต่เราเจอทุก ๆ วิชาที่รวมกันเข้ามาดังนั้นการจัดการเรียนแบบบูรณาการนี้จะทำให้เราเข้าใจทั้งเนื้อหาวิชาและได้รับประสบการณ์ตรงที่สอดคล้องกับชีวิตประจำวันเราได้ และโรงเรียนที่ครูไม่ครบชั้นสามารถจัดการเรียนรู้แบบนนี้เพื่อแก้ปัญหาได้เช่นกัน
จะนำไปปรับใช้นะครับ
การบูรณาการการเรียนการสอนเป็นเรื่องที่มีประโยชน์สำหรับผู้เรียนเป็นอย่างยิ่งทั้งนี้ครูผู้สอนต้องทำงานเป็นทีมกันอย่างกลมกลืนมีทีมงานที่ดี
โดยเฉพาะอย่างยิ่งในระดับการศึกษาขั้นพื้นฐานถ้าบูรณาการการจัดการเรียนการสอนทุกกลุ่มประสบการณ์ได้จะเป็นเรื่องที่ดีเยี่ยม