เสาร์-อาทิตย์นี้เป็นโชคดีของผู้เขียน ที่ได้มีโอกาสติดสอยห้อยตาม อ.เพ็ญจันทร์  แสนประสาน ผู้เป็นวิทยากรรับเชิญมาบรรยายในหลักสูตร“Risk Management การบริหารความเสี่ยงในการปฏิบัติการพยาบาลขั้นวิชาชีพ รุ่นที่ 8” ณ ห้องออคิด บอลรูม โรงแรมพูลแมน ขอนแก่น ราชาออคิด จังหวัดขอนแก่น ซึ่งจัดโดย ศูนย์บริการวิชาการ มหาวิทยาลัยขอนแก่น

 

ในงานนี้มีวิทยากรผู้ช่วยในการฝึกกิจกรรมกลุ่มอีก 4 ท่านได้แก่ รศ.สุทธิลักษณ์ ตั้งกีรติชัย, คุณพนอ เตชะอธิก, คุณจงกล พลตรี และผู้เขียน

 

  เป็นเรื่องที่น่าภาคภูมิใจเป็นอย่างยิ่งของผู้เขียน ที่ได้เห็น อ.เพ็ญจันทร์ แสนประสาน วิทยากรหลักผู้เป็นพยาบาลต้นแบบที่ไม่เคยทิ้งน้องๆในวิชาชีพ และถือเป็นโชคดีที่ได้มีโอกาสเห็นเพื่อนร่วมวิชาชีพพยาบาลราว 100 ท่านสละเวลาส่วนตัวอันมีค่าซึ่งควรเป็นวันที่ได้พักผ่อนเข้ารับการอบรม หลายท่านเดินทางมาจากต่างจังหวัดไกลๆ เช่นเชียงใหม่ นครราชสีมา  เพียงเพื่อเพิ่มพูนความรู้และทักษะในการกลับไปให้การดูแลผ้ป่วยให้มีความปลอดภัยมากขึ้น

ส่วนผู้เขียนเองก็ได้มีโอกาสอ่านทบทวนตำรา หาความรู้เพิ่มเติมและได้นำมาแลกเปลี่ยนกับเพื่อนๆ  

 

พยาบาลมีบทบาทสำคัญในการดูแลผู้ป่วยเพราะอยู่ใกล้ชิดกับผู้ป่วยตลอด 24 ชั่วโมง รับทราบปัญหาก่อนโดยเฉพาะในโรงพยาบาลชุมชน  ซึ่งการดูแลผู้ป่วยก็เพื่อผลลัพธ์สุดท้ายคือผู้ป่วยปลอดภัย ดังนั้นพยาบาลควรมีการค้นหาความเสี่ยงต่างๆที่อาจเกิดกับผู้ป่วยแล้วพยายามหาทางป้องกันมิให้เกิดหรือหากเกิดขึ้นแล้วก็ต้องหาแนวทางที่ไม่ให้เกิดความรุนแรง

 

 “ทำอย่างไรไม่ให้คนไข้ตาย โดยไม่ได้วางแผนล่วงหน้า” หรือหากต้องตาย ก็ต้องเป็นการ “ตายโดยวางแผนล่วงหน้า” คือผ่านกระบวนการ End of Life Care

 

  การบรรยายได้กล่าวถึง ความหมายของความเสี่ยง แนวคิดของ Patient Safety Goal การแบ่งระดับความรุนแรงเมื่อเกิดความเสี่ยงและการเขียนรายงาน  ตลอดจน...

เทคนิคต่างๆที่เกี่ยวข้องกับความเสี่ยงทางคลินิก ได้แก่

·        การค้นหาความเสี่ยงเชิงรุกโดยใช้ Trigger Tools หรือที่อาจารย์พูดว่า เป็นกระบวนการเอ๊ะ!

·        การทำ Root Cause Analysis / การทำ FMEA เพื่อวิเคราะห์หาสาเหตุของปัญหาที่ทำให้เกิดความเสี่ยงนั้นๆ

·        การแก้ไข/ปรับปรุงโดยใช้ Clinical Tracer

·        การมี Rapid Response Team...การใช้เทคนิค S-BAR ในการสื่อสารแนวใหม่

·        ระบบบริหารยา ซึ่งพยาบาลมีบทบาทเกี่ยวข้องอย่างมาก

 

จะอย่างไรก็ดี การบริหารความเสี่ยงควรทำภายใต้บริบทของตนเอง นั่นคือ การรู้ว่าหน่วยงานหรือโรงพยาบาลของเรามีกลุ่มผู้ป่วยประเภทใดมาก และรู้ว่ากลุ่มผู้ป่วยที่เราให้ความสำคัญเป็นกลุ่มใด มีความเสี่ยงอะไรบ้าง ซึ่งจะทำการค้นหาความเสี่ยงและการหาทางแก้ไขป้องกันด้วยเทคนิคต่างๆสามารถเลือกใช้ให้เหมาะกับสถานการณ์นั้นๆได้ง่ายขึ้น